هفته پرالتهاب در چهارراه استانبول

بسياري از كارشناسان دو عامل اساسي را براي شروع بحران ارزي در بازار برشمردند: عامل اول خبر تمديد مذاكرات هسته‌يي بود كه باعث شد سيگنال‌هاي بسيار منفي به بازار برسد و عامل دوم كاهش شديد قيمت نفت و ورود آن به محدوده 60دلاري بود كه به‌ميزان قابال‌توجهي باعث كسري بودجه 93 مي‌شد.

اما روز يك‌شنبه بازار به اوج التهابات خود رسيد. افزايش بي‌سابقه يك روزه‌يي كه دلار را به نرخ 21ماه گذشته خود برگرداند. افزايشي كه بيش از 80تومان بود و و بارديگر اين ارز مهم جهاني را بر سطح 3500تومان قرار داد.

شواهد بازار در آن روز نشان مي‌داد كه بسياري از مردم ارز‌هاي خود را به بازار آوردند تا بتوانند به نرخ بسيار بالا به‌فروش برسانند. واسطه‌ها و دلالان بيشترين فعاليت را در آن روز‌ها در بازار داشتند و تلاش‌شان بر اين بود تا نرخ‌ها را در بازار بالا ببرند.

از نكات قابل‌توجه آن روز‌ها در بازار منوچهري اين بود هر كسي هر نرخي را كه مي‌خواست اعلام مي‌كرد. نه مرجع مشخصي وجود داشت و نه سازماني كه بر بازار نظارت كند و معامله‌گران رسمي را از سرگرداني نجات دهد.

تا حوالي بعد از ظهر يك‌شنبه بازار به همان منوال به فعاليت خود ادامه داد تا سيف در نخستين واكنش خود به اين هرج و مرج، خبر از به آرامش رسيدن بازار بدهد. رييس‌كل بانك مركزي با اعلام اينكه تاثير برخي اخبار بر بازار ارز موقتي است و تعادل به‌سرعت به بازار باز خواهد گشت، همچنين عمده‌ترين عامل تاثيرگذار بر تحولات بازار را «ورودي ارز» اعلام كرد. همين خبر باعث شد كه در ساعات پاياني روز يك‌شنبه دلار از حركت افزايشي باز ايستد و روي 3450 تومان بماند.

اما بسياري از تحليگران شوك قيمتي دو روز اول هفته را رانت نرمي دانستند كه تا ميزان زيادي مي‌توانست براي واسطه‌هاي آن بازار سود به‌همراه داشته باشد. آمار‌ها نشان داد كه از سوم آذر تا انتهاي روز يك‌شنبه يعني 9 آذر دلار در بازار نقدي در حدود 8‌درصد افزايش نرخ داشته است. دلاري كه در سوم آذر به قيمت 3245تومان معامله مي‌شد در اوايل روز يك‌شنبه و با اوج گرفتن آن به 3510تومان نيز رسيد. همچنين بسياري ديگر با انتقاد از عملكرد بانك مركزي و حضور ديرهنگام آن در بازار ارز اظهار داشتند كه بانك مركزي با تعلل در واكنش نشان دادن، زمينه‌ها را براي سودجويي‌هاي بسياري در بازار فراهم كرد.

اما با شروع روز دوشنبه جو رواني بازار تا حد زيادي از روز‌هاي گذشته خود فاصله گرفت و روند روبه كاهش به خود گرفت. عاملان بازار كه از ورود ارز بيشتر به بازار خبر مي‌دادند در گفت‌وگويي با «تعادل» در آن روز اظهار داشتند: بسياري با شنيدن سخنان سيف و با تصور كاهش قيمت، ارز‌هاي خود را براي فروش به بازار آوردند و باعث شد كه ميزان عرضه در بازار بر ميزان تقاضا فزوني بگيرد.

يكي از صرافان ميدان فردوسي درخصوص وضعيت بازار ارز در روز دوشنبه گفت: بانك مركزي براي پيشگيري از روند افزايش قيمت ارز در روز دوشنبه مقداري ارز به بازار تزريق كرد.

وي با تاكيد بر اينكه خريد و فروش ارز در بازار جريان دارد، اظهار داشت: هرچند شايعاتي درخصوص عرضه نكردن ارز توسط صرافان در روزهاي گذشته وجود داشت اما صرافان در روزهاي اخير از عرضه ارز امتناع نكرده و دادوستد در اين بازار انجام مي‌شود.

همين واكنش‌ها در روز دوشنبه باعث شد كه دلار در حركت كاهشي روزانه با 150تومان نزول به 3345تومان برسد.

اما از روز سه‌شنبه بازار كلا آرامش از دست رفته خود را بازيافت و با اين تفاوت روي سطح جديد 3350تومان آرام گرفت. در همان روز طيب‌نيا وزير اقتصاد نيز با اظهارنظر در رابطه با بازار ارز با توصيه به مردم درباره پرهيز از رفتارهاي هيجاني در بازار ارز گفت: اگر مردم در شرايط نوسان بازار ارز خريد كنند، قطعا پشيمان خواهند شد

در روز چهارشنبه باوجود كاهش نوسانات در بازار ارزي نرخ دلار ميان واسطه‌ها و دلالان با تغييرات بيشتري همراه بود. اين در حالي بود که روز چهارشنبه نرخ دلار بين 3354 تا 3375تومان در نوسان بود. در بازار منوچهري هيجانات همچنان ادامه داشت و از هر گوشه‌يي نرخي متفاوت به گوش مي‌رسيد. واسطه‌ها كه علاقه خود را با افزايش نرخ نشان مي‌دادند فاصله فروش خود را با تابلو صرافي‌ها حدود 10 تا 15تومان افزايش داده بودند. برخي تحليلگران با اشاره به شرايط ايجاد شده در بازار ارز، اظهار مي‌كنند بازار پس از افزايش صورت گرفته در روزهاي اخير، به‌دنبال سطح پايداري براي نرخ ارز مي‌گردد و سكون اخير در قيمت دلار نيز، به منزله آزمون سطح جديد قيمتي براي دلار تفسير شده است.

  بازار دينار داغ‌تر از گذشته

با نزديك شدن به اربعين حسيني و افزايش متقاضيان سفر به بين‌الحرمين شمار متقاضيان دينار در بازار افزايش پيدا كرده است. خبر ‌ها از بازار حاكي است كه فقط تعداد محدودي صراف اقدام به فروش دينار كرده‌اند و مسافران به اجبار از دلار براي هزينه‌هاي سفر خود استفاده مي‌كنند. همين افزايش ميزان تقاضا در بازار باعث شد تا دينار از قيمت 2790 به 29300تومان برسد. همچنين روز پنج‌شنبه قيمت‌هاي متفاوتي براي دينار عراق وجود داشت و برخي بازيگران رسمي نيز نرخ فروش خود را براي هر هزار دينار عراق بالاي 2950 تومان درج كرده بودند.

  تقويت عرضه ارز در بازار با ابلاغيه بانك مركزي

بانك مركزي در راستاي سياست وعده‌ داده شده به صادركنندگان در روز ملي صادرات، بخشنامه‌يي را به بخش‌هاي بين‌الملل شبكه بانكي اعلام كرد كه براساس آن، به بانك‌ها مجوز برخي خدمات ارزي جديد براي صادركنندگان صادر شده است. بانك مركزي در بخشنامه‌يي خطاب به شبكه بانكي، انجام برخي خدمات ارزي جديد توسط بانك‌ها براي صادركنندگان را بلامانع اعلام كرد. در اين بخشنامه كه از سوي اداره صادرات بانك مركزي خطاب به مديريت امور بين‌الملل بانك‌ها ارسال شده، آمده است: «دريافت ارز حاصل از صادرات كالاها و خدمات نزد آن بانك و خريد و فروش اين ارز توسط صرافي‌هاي مجاز ازجمله صرافي آن بانك بلامانع است.»

به‌گفته كارشناسان ورود صرافان رسمي همچنين بانك‌هاي رسمي فعال در بازار ارز مي‌تواند تا حد زيادي از ورود سفته‌بازان به اين بازار جلوگيري به‌عمل آورد. به‌عبارت ديگر، با تقويت جريان ارزي، نوسان‌هاي نرخ كاهش مي‌يابد كه به بهبود شرايط نااطميناني در اقتصاد كمك مي‌كند.