کاوشگر شبکه ملی اطلاعات

گفته می شود این شورا متشکل از نمایندگان پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، سازمان فناوری اطلاعات ایران، سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، و سه نماینده از بخش خصوصی و نمایشگاهی است.

روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، در گزارشی به نقل از محمود واعظی وظایف شورای راهبری موتور جستجوی بومی را انسجام و جهت دهی، هدایت و راهبری پروژه های موتورجستجوی بومی برای شبکه ملی اطلاعات اعلام کرد.

قرار است موتور جستجوگر بومی بتواند در شبکه ملی اطلاعات به ارائه خدمات جستجوی دولت الکترونیک و درگاه مجتمع سازی خدمات فناوری اطلاعات بپردازد و درعین حال  از خط و زبان فارسی به طور کامل پشتیبانی کند.

واعظی در عین حال هدف از طرح موتور جستجوی بومی که به عنوان درگاه مجازی استفاده از خدمات در شبکه ملی اطلاعات است را استقلال در فضای سایبری و ارائه خدمات مناسب با فرهنگ و نیازهای کاربران فارسی زبان عنوان کرده است.

 وزیر ارتباطات گفت: تمرکز این طرح بر ارائه خدمات متکی بر اطلاعات محلی و منابع اطلاعاتی بومی است که از جمله این موارد می توان به ارائه سرویس جستجو بر روی منابع اطلاعاتی مورد استفاده در خدمات دولت الکترونیک، سلامت الکترونیک، بانک داری الکترونیک و آموزش الکترونیک اشاره کرد.

به گفته مقامات این وزارتخانه طی چند سال اخیر، سازمان فناوری اطلاعات ایران فعالیت‌هایی در زمینه توسعه خدمات موتور جستجو، دادگان و ابزارهای پردازش زبان فارسی انجام داده است که توسعه پایلوت موتور جستجوی فارسی سامانه و خدمت ترجمه ماشینی، سامانه پرسش و پاسخ قرآنی، از جمله مهمترین خدمات آن در شبکه ملی اطلاعات به شمار می‌آیند.

همچنین توسعه  شبکه واژگانی عمومی زبان فارسیWORD NET)) ، مجموعه داده محک استاندارد برای بازیابی اطلاعات در زبان فارسی ، ابزارهای پردازش زبان فارسی نظیر خطا یاب و ریشه یاب نیز دیگر خدمات قابل ارائه توسط این موتور جستجو یاد شده است.

به گزارش روابط عمومی این وزارتخانه ، وزیر ارتباطات ازمعاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی خود را ملزم به توجه بیشتر و اهمیت دادن به این پروژه کرده و برای اولویت بخشیدن به تخصیص اعتبار برای آن دستور داده است.

موتور جستجوگر ملی برای نخستین بار در سال 90 و با نام پیش فرض " یاحق" از سوی رضا تقی پور وزیر ارتباطات دولت دهم مطرح شد . اما بعدها و پس از نمایشگاه رسانه های دیجیتال همان سال، این وزارتخانه تصمیم گرفت به جای اجرای موتور جستجوگر ملی ، دست به کار حمایت از موتورهای جستجوگر فارسی شود که توسط بخش خصوصی طراحی و تولید شده بودند.  

اما پس از مدتی علی حکیم جوادی- معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات وقت بار دیگر از بهره برداری نخست موتور جستجوگر ملی در سال 90 خبرداد و تاکید کرد که ایران در کنار موتورهای جستجوگر داخلی نیازمند یک موتور جستجوی ملی است که مرحله مطالعات آن به پایان رسیده است.

وی گفته بود: چندین مجموعه در کشور در بخش فراهم آوردن دسترسی به موتورهای جستجوگر فعال هستند و منابع اطلاعاتی مورد نیاز کاربران ایرانی را فراهم می کنند ولی سازمان فناوری اطلاعات ایران نیز مانند بسیاری از کشورها، لقدلم به راه اندازی موتور جستجوگری خواهد کرد که با فرهنگ و نیاز جامعه منطبق باشد .

حکیم جوادی اظهار امیدواری کرده بود که این موتور جستجوی بومی  در طول برنامه پنجم توسعه با کیفیتی مناسب در اختیار کاربران ایرانی قرار خواهد گرفت و گفته بود: کارهای تحقیقاتی این پروژه با کمک موسسات تحقیقاتی به اتمام رسیده و نتایج خوبی نیز حاصل شده است، در نتیجه می‌توان وعده داد که نخستین نسخه این موتور جستجو تا پایان سال 90 به بهره برداری برسد.

کاری که البته طی دوسال بعد از آن نیز هرگز به سرانجام نرسید و هیچکدام از رسانه های گروهی از جزییات موسسات تحقیقاتی مورد اشاره وی و نتایج آن اطلاعی نیافتند.

به گفته رئیس سازمان فناوری اطلاعات در دولت دهم تاکید کرده بود  در راه اندازی از موتور جستجوی ملی از آخرین دستاوردها و شیوه های متداول دنیا بهره گرفته شده و منابع این موتور جستجو به طور قطع با اطلاعات روز دنیا مطابقت می کند. این درحالیست که درحال حاضر به جز اظهارات اخیر وزیر ارتباطات درباره ضرورت راه اندازی این موتور جستجو، هیچ اطلاعات قابل استنادی درباره این پروژه، مجری و میزان بودجه و اعتبار مورد نیاز برای اجرای آن ارائه نشده است.

رضا تقی پور، در یک نشست خبری دلیل انتخاب نام " یاحق" برای این موتور جستجوی بومی را رقابت با موتور جستجوی "یاهو" عنوان کرده بود.