با این وجود هنوز هم مشخص نیست چه تعداد از شهروندان ایرانی متقاضی دریافت این کارت ملی هستند و چند نفر هم توانسته اند کارت ملی هوشمند را در جیب شان بگذارند .
این درحالیست که براساس بند "د" ماده 46 قانون برنامه پنجساله توسعه کشور (مصوب 1389) وزارت کشور مکلف شده تا پایان برنامه پنجم با همکاری دستگاههای ذیربط و با تکمیل و اصلاح پایگاه اطلاعات هویتی به صورتی که شامل کلیه وقایع حیاتی و تغییرات مشخصات هویتی و صدور گواهی (امضاء دیجیتال) و سایر کاربردها باشد،نسبت به تامین و صدور کارت هوشمند ملی چندمنظوره برای آحاد مردم اقدام کند.
کاری که در آستانه آخرین سال برنامه هنوز هم هیچ امارو اطلاعات درستی از روند پیشرفت و اجرایی شدن آن وجود ندارد و به نظر نمی رسد شهروندان زیادی از آن باخبر باشند. در حالی که قرار است کارت های ملی موجود تا پایان سال 94 کنار گذاشته شده و جای خود را به کارت هوشمند در کیف مردم بدهند.
کارت ملی از نوع هوشمند
کارت ملی هوشمند، نوعی کارت دیجیتالی است که قرار است توسط سازمان ثبت احوال کشور به عنوان مرجع هویتی شهروندان صادر شده و جایگزین کارتهای ملی شود. این کارت در واقع یک چیپ کوچک ساده، مشابه چیپهای سیمکارت تلفن همراه و کارتهای تلفن است که در هنگام اتصال به یک کارتخوان، میتواند اطلاعات جامعی از دارنده خود، شامل اطلاعات هویتی، پزشکی، حرفه ای ، اجتماعی، مالی و غیره را ارائه بدهد.
قرار بر این است که با پیادهسازی طرح کارت ملی هوشمند، این امکان فراهم شود که خدمات به روشی ساده، سریع و با کیفیت بالاتر به مردم ارائه شوند. چیزی که به گفته مسئولان، میتواند موجب بهبود سطح کیفی زندگی مردم و بالا بردن سطح رضایت مردم از دولت شود. اطلاعات موجود در این کارت ها بصورت رمزنگاری شده نگهداری میشوند و خود کارت به واسطه امضای دیجیتال و اثرانگشت صاحب کارت، امکان دسترسیهای غیرمجاز به آن را سلب میکند.
این کارتها در واقع شیوهای برای ورود به فضای مجازی است و نخستین وظیفه آن شناسایی فرد است و در زمان ثبت نام اطلاعات فرد از قبیل نام، نام خانوادگی، تاریخ و محل تولد ، تعداد فرزندان، مشخصات همسر ، گروه خونی و مواردی از این قبیل را روی آن ثبت میکنند. به این ترتیب هر کجا که نیاز به اطلاعات هویتی صاحب کارت باشد، وی میتواند کارت خود را ارائه دهد و به صورت دیجیتالی شناسایی شود.
کارت هوشمند ملی دارای هفت لایه امنیتی، تراشه ویژه و ضد جعل است، لازمه استفاده از این کارت، ایجاد شبکه امن ارتباطی و وجود پایگاه داده الکترونیک مبتنی بر شماره ملی در هر دستگاه دولتی میباشد.
مقامات می گویند: در این کارتها علاوه بر عکس ، اثرانگشت صاحب کارت هم بررسی میشود. به این ترتیب امکان جعل هویت به حداقل خواهد رسید. ضمن این که امکان درج امضای دیجیتالی در این کارت زمینه بررسی و تایید صحت و سقم را هم برای فرستنده و هم گیرنده اسناد ومدارک فراهم میکند.
مراحل دریافت کارت ملی هوشمند
تمام فرآیند اخذ درخواست کارت هوشمند ملی کاملا الکترونیکی است و متقاضی باید به نشانی اینترنتی NCI.IR مراجعه کرده و مراحل پیش ثبتنام را پشت سر بگذارد.
مرحله پیش ثبتنام میتواند در هر نقطه انجام شود به این معنا که متقاضی از هر نقطهای که دسترسی به اینترنت دارد، از جمله منزل، محل کار و کافهنت و... میتواند درخواست کارت هوشمند ملی را ارایه دهد که این کار هیچ هزینهای ندارد و تنها کسانی که از کافهنت برای ثبتنام استفاده میکنند باید هزینه بخش خصوصی را پرداخت کنند. لذا در این مرحله سازمان ثبت احوال هیچ هزینهای را از متقاضیان دریافت نخواهد کرد.
ناظمی اردکانی رئیس سازمان ثبت احوال کشور : پس از اجرای پیش پایلوت و بررسی نتیجه ها، کارهای مقدماتی برای اجرای کامل کارت هوشمند ملی آغاز شده و پیش بینی می شود این طرح از اواخر سال 90 در سراسر کشور اجرایی شود.
بر اساس این گزارش، وی در بازدید از ثبت احوال استان ایلام در خرداد ماه سال ۹۰ گفته بود: کارت هوشمند ملی تا دهه فجر همان سال در کشور صادر میشود.
در اوایل سال جاری رئیس سازمان ثبت احوال از آغاز صدور کارت هوشمند ملی در سراسر کشور، در نیمه دوم سال جاری خبر داد.
از بهمن 92 که صد و چهل و دومین جلسه شورای راهبردی کارت هوشمند ملی برگزار شد، تا امروز هیچ گزارش دیگری درباره این که اعضای شورای راهبردی چه کرده اند و چه تصمیماتی گرفته اند، منتشر نشده است.
قرار بود صدور کارت هوشمند ملی در مرحله پایلوت از قم آغاز شود، اما بنابر اظهارات رئیس سازمان ثبت احوال کشور منظور تسریع در اجرای این پروژه ملی، «فاز پایلوت» پروژه کارت هوشمند ملی به «فاز یک» تبدیل شد.