دهمين دور مذاكرات جامع هستهيي بين ايران و كشورهاي 1+5 روز گذشته در شرايطي به پايان رسيد كه نهايتا طرفين بعداز يكسال مذاكره موافقت كردند كه گفتوگوها براي رسيدن به توافق تا 10تير94 تمديد شود.
خبر اقتصادی - ايران و گروه 1+5، سال گذشته توافقنامهيي 6ماهه تحت عنوان طرح اقدام مشترك را امضا كردند كه از ۲۰ ژانويه به اجرا گذشته شد و براساس آن ايران بخشي از فعاليتهاي غنيسازي را در ازاي تخفيف در تحريمها معلق ميكرد. آن توافق بعدا براي چهار ماه و تا ۲۴نوامبر يعني سوم آذر93 تمديد شد.
از 27 آبان امسال مذاكرهكنندگان ايران و گروه 1+5 در وين گردهم آمدند تا براساس توافقنامه ژنو آخرين رايزنيهاي خود را براي نهايي كردن توافقنامه جامع هستهيي و امضاي آن فراهم كنند.
در يك هفته گذشته نشستهاي مختلف از سطح كارشناسي تا سطح وزاري خارجه 6 قدرت جهاني و ايران برگزار شد كه شايد بيشترين سهم در اين نشستها را بايد به كاترين اشتون نماينده اتحاديه اروپا، جان كري وزير خارجه امريكا و جواد ظريف وزير خارجه ايران داد و بالاخره بعدازظهر روز دوشنبه سوم آذر 7 وزير خارجه به همراه كاترين اشتون پساز گرفتن عكس يادگاري وارد اتاق مذاكره محل هتل كوبورگ شهر وين شدند تا آخرين گفتوگوها را براي مشخص شدن سرانجام اين مسير يكساله كه بايد 24نوامبر مشخص ميشد، داشته باشند و بالاخره پساز يك هفته سكوت خبري، دهمين دور مذاكرات جامع هستهيي بين ايران و 1+5 در شرايطي به پايان رسيد كه نهايتا طرفين موافقت كردند كه گفتوگوها براي رسيدن به توافق تا 10تير94 تمديد شود.
بر همين اساس رويترز خبر داد كه فيليپ هاموند، وزير امور خارجه بريتانيا تاييد كرد كه مذاكرات هستهيي ايران تا پايان ماه ژوئن تمديد شده است. وي همچنين عنوان كرده كه پيشرفت چشمگيري داشتيم و نميتوانيم الان كه تفاهم مشترك آغاز شده، مذاكرات را متوقف كنيم.
آزادي دارايي بلوكه شده ايران
همچنين خبرگزاريها به نقل از بيبيسي خبر دادند كه ايران در برابر ادامه محدود كردن برنامه هستهيي خود بهطور متوسط ماهانه حدود ۷۰۰ميليون دلار از پول نفتش را دريافت خواهد كرد. سرگئي لاوروف، وزير امور خارجه روسيه نيز از پيشرفت اساسي در مذاكرات هستهيي ايران خبر داد و گفت انتظار دارد دو طرف طي سه تا چهار ماه آينده برسر «مسايل اصلي» يك سند نهايي توافق كنند.
با اين حال ميتوان اين طور نتيجه گرفت كه اختلافات اساسي همچنان محل مذاكرات خواهد بود به اين اميد كه طرفين در آينده به توافق برسند، در واقع ديپلماتها موفق نشدند به يك توافق جامع و گسترده نزديك شوند و در عوض درحال كار روي سندي هستند كه در بهترين حالت، ممكن است پارامترهاي يك توافق در آينده را تعريف كند.
موضوع غنيسازي اورانيوم كه كشورهاي غربي ميخواهند ايران ظرفيت غنيسازي را كاهش دهد تا بهزعم آنها امكان ساخت بمب اتمي وجود نداشته باشد و درخواست متقابل ايران براي لغو فوري تحريمها كه كشورهاي غربي ميخواهند آن را تدريجي انجام دهند تا از پايبندي ايران به تعهداتش اطمينان حاصل كنند. محورهاي اصلي اختلاف طرفين است. به هرحال طرفين به اين نتيجه رسيدند كه با تمديد مذاكرات امكان رسيدن به توافق نهايي وجود خواهد داشت.
رويترز در گزارشي مدعي شد كه مذاكرات هستهيي ايران و گروه 1+5 اواسط دسامبر (ماه آينده ميلادي) احتمالا در عمان ازسرگرفته خواهد شد. اسپوتنيك به نقل از وانگيي، وزير امور خارجه چين گفت: زمان بيشتري براي مذاكرات هستهيي لازم است.
لوران فابيوس وزير خارجه فرانسه نيز در صفحه توييترش نوشت: در وين براي بهدست آوردن يك توافق مثبت برسر مساله هستهيي ايران كار ميكنيم تا براي صلح قدمي برداشته باشيم. رويترز هم گزارش داد كه يك مقام ارشد امريكايي كه خواست نامش فاش نشود، مدعي شد كه محمدجواد ظريف و جان كري روز يكشنبه درباره احتمال تمديد مذاكرات هستهيي گفتوگو كردهاند.
يك مقام ارشد ايراني نيز كه خواست نامش فاش نشود به رويترز گفت: در صورت شكست مذاكرات در وين ميتوانيم همكاريهاي خود با مسكو و پكن را افزايش دهيم. روزنامه گاردين نيز به نقل از وزير امور خارجه انگليس نوشت: صبح روز دوشنبه براي تكميل يك توافق هستهيي با ايران، فشار زيادي خواهيم آورد.
شبكه «الميادين» به نقل از بنيامين نتانياهو نخستوزير رژيم صهيونيستي نوشت كه وي هر كاري كه بتواند براي تاثيرگذاري و جلوگيري از آنچه او بهعنوان توافق بد در وين ميان ايران و 1+5 خوانده، انجام خواهد داد. باراك اوباما از عربستان خواست تا به عاديسازي روابط با تهران بپردازد.
با توجه به مطالب جسته گریخته منتشره از پشت دربهای بسته، از قول طرفین در رسانه ها (اعم از نوشتاری، صوتی و تصویری) در سطح بین الملل، که غالبا تحت مضامین:
مذاکرات
....خوب بود،
..... خوب پیش میرود،
..... امیدواریم به تفاهم برسیم،
..... به تفاهم نزدیک شده ایم،
.... به توافق خواهیم رسید،
..... توافق جامع نزدیک هست،
..... اراده سیاسی نیاز هست،
و .....
مطرح، و اکثرا بصورت حدس و گمانهای آنها منتشر شده است.
ضمن احترام برای کشورهای شرکت کننده در این مذاکرات، با مطالعه و جمع بندی آنها، سوالات زیادی در ذهن متبادر شده و میشود، لیکن بدون ورود به جزئیات موضوعات از بعد حقوقی، اقتصادی، و ....، بعنوان اولین سوال زیر بنائی، مایلم بدانم،
آیا مذاکرات در این مدت در وین، ژنو و ...، بین مقامات 5+1 و ایران مطرح بوده یا بین مقامات 4+2 (4 غرب و 2 شرق) در باره ایران؟