پژوهشگران درخواست كردند: سوگند بقراطي براي بانكدارها
بانكدارها سوگند درستكاري بخورند
بازي با ميليون‌ها پول، رشوه‌خواري و كلاهبرداري؛ بانك‌ها و بانكدارها در ماه‌هاي اخير چهره و وجهه خوبي در جهان نداشته‌اند آيا مساله اخلاق در ميان بانكدارها بي‌اهميت است؟ پژوهشگران سوييسي به‌دنبال پاسخ اين سوال رفته‌اند و نتيجه‌يي كه به‌دست آورده‌اند خوشايند بانكدارها نيست
خبر اقتصادی - بحران اقتصادي و رسوايي‌هاي مالي اخير وجهه بانك‌ها را در دنيا تخريب كرده‌است. يك پژوهش روان‌شناختي جديد نشان مي‌دهد كه صداقت و درستكاري يك مشكل سيستماتيك در اين شاخه اقتصادي محسوب مي‌شود. به‌گزارش دويچه‌وله، درست است كه بانكدارها لزوما انسان‌هاي بدي و اخلاقي نيستند؛ اما فرهنگ موسسات بانكي و در نتيجه فرهنگ شغلي آنها را به‌طور غيرمستقيم به يك رفتار ناصادقانه سوق مي‌دهد. پژوهشگران سوييسي نتايج اين تحقيقات خود را در نشريه معتبر علمي نيچر (Nature) منتشر كردند.
رقابت شديد در ميان بانكدارها
روزنامه وال‌استريت ژورنال مي‌نويسد، پژوهشگران براي انجام آزمايش خود رفتار ۲۰۰بانكدار را مورد بررسي قرار دادند. ۱۲۸نفر آنها در يك بانك بزرگ بين‌المللي، كه نامش برده نشده است، مشغول به كار هستند؛ ۸۰نفر ديگر براي بانك‌هاي كوچك‌تر. آنها براي آزمايش خود از نحوه بازي شير يا خط يعني براساس پيش‌بيني درست يا نادرست امور استفاده كردند. براي هر پيش‌بيني درست، شركت‌كنندگان ۲۰دلار پول دريافت مي‌كردند. اما موضوع اينجاست كه آنها تنها اين پول را زماني دريافت مي‌كردند كه نتيجه حدس درستشان هم‌اندازه ميانگين نتايج يا بالاتر از آن بوده است. به‌گفته پژوهشگران، اين محرك مالي نمايانگر رقابت در شغل بانكدارهاست. افزون بر اين، پژوهشگران به بانكدارها گفته بودند كه نتايج ارايه شده از سوي آنان زير سوال نخواهد رفت.
تخريب وجهه بانك و بانكداري
آنها در آزمايش خود شركت‌كنندگان را به دو دسته تقسيم كردند. آنها به گروه اول گفتند به‌صورت تفريحي شير يا خط بازي كنند، اما به گروه دوم گفتند كه نتيجه شير يا خط به «ارزيابي نقش شغل آنان و هنجارهاي رفتاري» مربوط است. نتيجه آن بود كه گروه اول پيش‌بيني خود در بازي شير يا خط را حدود ۵۱درصد اعلام كرد، (يعني كمي بيشتر از محاسبه احتمالي) اما گروه دوم گفت كه به ميزان ۵۸درصد در بازي شير يا خط پاسخ صحيح داشته است. به‌گفته پژوهشگران، گروه دوم به‌طور مشخص رفتاري صادقانه نداشته است و اين نتايج نشان مي‌دهند كه رفتار ناصادقانه در صنعت بانكداري بيش از ديگر گرو‌ه‌هاي شغلي به‌عنوان هنجارهاي اجتماعي تحمل مي‌شود زيرا در آزمايش مشابهي در بخش‌هاي ديگر اقتصادي پاسخ دو گروه تمايز چنداني با يكديگر نداشته است. به‌دليل همين رفتار ناصادقانه و غيراخلاقي، وجهه بانك‌ها و بانكدارها بيش از پيش خدشه‌دار شده است. به‌گفته محققان، اين تحقيق براساس تئوري هويت اقتصادي است كه نشان مي‌دهد افراد داراي هويت‌هاي چندگانه اجتماعي هستند كه با جنسيت و حرفه آنان گره خورده است.
سوگند بقراطي براي بانكدارها؟
به نوشته روزنامه نيويورك‌تايمز، آلن كوهن، محقق دانشگاه شيكاگو، درباره نتايج اين پژوهش مي‌گويد: «يافتههاي اين تحقيق نشان مي‌دهد كه بانكدارها و كارمندان بانك زماني غيرصادقانه رفتار مي‌كنند كه احساس مي‌كنند اين دقيقا همان چيزي است كه از آنها انتظار مي‌رود.» به‌گفته وي، شايد بانكدارها هم بايد مانند پزشكان كه سوگند بقراطي مي‌خورند، سوگند صداقت ادا كنند.» كوهن مي‌گويد: «بسيار مهم است كه اجازه دهيم كارمندان بانك و بانكدارها بدانند دقيقا چه رفتاري از آنان انتظار مي‌رود و چه رفتاري انتظار نمي‌رود. بايد هنجارها را كاملا مشخص كنيم؛ سپس مي‌توانيم با تعيين يك سوگند حرفه‌يي اين هنجارها را پياده كنيم.»
نمونه‌اي از يك رسوايي بانكي
ازجمله مواردي كه باعث شده تا چهره بانك‌ها و بانكدارها در ماه‌هاي اخير خدشه‌دار شود انتشار گزارشي درباره جريمه شدن 6 بانك بزرگ بين‌المللي به‌علت دستكاري بازارهاي ارزي بود. رسانه‌هاي خبري ازجمله يورونيوز چند هفته گذشته گزارش دادند كه بانك‌هاي اچ اس‌بي‌سي، يو بي‌سي، سيتي‌گروپ، جي‌پي مورگان، بانك آف امريكا و رويال بانك اسكاتلند، توسط مقامات امريكايي، بريتانيايي و سوييسي ناظر بر امور مالي در مجموع به پرداخت جريمه‌يي معادل چهارميليارد و ۲۰۰ميليون دلار محكوم شدند. اداره مقررات بازارهاي مالي امريكا موسوم به «سي‌اف‌تي‌سي»، اداره تنظيم مقررات بانكي سوييس موسوم به «فينما» و اداره تنظيم مقررات بانكي بريتانيا پس از انجام يك‌سال و نيم تحقيقات دريافتند كه كارگزاران اين 6 بانك با تبادل اطلاعات محرمانه مربوط به حساب مشتريان، نرخ مبادله ارز در بازار را دستكاري كرده و معاملات را به سود خود تنظيم مي‌كردند. به‌دنبال اين رسوايي بيش از۳۰نفر از كارگزاران اين بانك‌ها اخراج شدند يا قراردادشان به حالت تعليق در آمد. برخي از آنها نيز با اتهامات كيفري روبه‌رو هستند. به گزارش يورونيوز، ناكارآمدي عملكرد اين بانك‌هاي بين‌المللي در كنترل فعاليت‌هاي كارگزاران خود سبب از بين رفتن اعتماد عمومي به اين نهادها شده به‌طوري كه برخي از سرمايه‌گذاران اعلام كردند اين رسوايي سبب شده است كه در كار كردن با اين بانك‌ها محتاط‌تر باشند.
دو سال پيش نيز بانك باركليز انگليس متهم شد كه با دستكاري نرخ بهره وام‌هاي خود، دست به سوءاستفاده مالي زده است. در پي انتشار اين خبر، باب دايموند از سمت مديريت اجرايي بانك باركليز استعفا داد. ديويد كامرون، نخست‌وزير انگليس، در آن زمان اين پرونده را يك رسوايي براي سيستم بانكداري اين كشور خواند.
منبع : تعادل
