در نخستين روزهاي شروع بهكار دولت يازدهم، طرحي آماري با هدف انصراف داوطلبانه يارانهبگيران به اجرا گذاشته شد هرچند در اين طرح دولت اميدوار بود كه جمعيت يارانهبگيران كاهش يابد اما به باور بسياري از كارشناسان، طرح دولت در زمان مناسبي اجرا نشد زيرا در سالهاي قبل از آن اعتماد عمومي به دولت به حداقل ممكن رسيده بود از اين رو در پايان طرح تنها 2ميليون و 500 هزار ايراني از دريافت يارانه انصراف دادند و 97درصد از مردم به دولت نه گفتند و به اين ترتيب جمعيت يارانهبگيران به 76ميليون نفر رسيد

خبر اقتصادی - اكنون بهدنبال كاهش قيمت جهاني نفت، درآمدهاي نفتي و بهتبع آن دريافتهاي بودجه دولت كاهش يافته و از نظر زماني بهترين زمان براي تصميمگيري درخصوص حذف يارانه پردرآمدهاست. بهويژه آنكه بهزودي لايحه بودجه سال 1394 بهدست نمايندگان مجلس ميرسد و همصدايي دولت و مجلس درخصوص حذف 10ميليون پردرآمد از جمعيت يارانهبگيران براي آنكه ليست دريافتكنندگان يارانه سبكتر شود، بهترين نقطه قوت دولت درحذف 10ميليون نفر و كاستن از هزينههاي دولت در شرايط نااطميناني درآمدهاست. اما با وجود توافق اوليه نمايندگان مجلس و هيات وزيران بر سر حذف 10ميليون يارانهبگير، مهمترين مانع نحوه گزينش پردرآمدهاست زيرا مركز آمار ايران دهكها را صرفا بر اساس تعداد جمعيت طبقهبندي كرده و از كم و كيف درآمد دهكها اطلاعات قابل اتكايي در اختيار ندارد. از سوي ديگر برخي از كارشناساني كه همواره مسايل اقتصادي را با چاشني سياست همراه ميكنند بر اين باورند كه با وجود حصول اطمينان نسبت به توافق نمايندگان با حذف پردرآمدها شايد بهدليل در پيش بودن انتخابات مجلس در سال آينده، آنها پس از ورود لايحه دولت به راهروهاي مجلس شوراي اسلامي، علم مخالفت را برداشته تا در ميان مردم منطقه خود جايگاهي دوباره يافته و بار ديگر به پارلمان راه يابند.
افزايش خطا با حذف شتابزده يارانهبگيران پردرآمد
علي ربيعي وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي در جواب پرسش «تعادل» مبني بر اينكه عدهيي عدم حذف 10ميليون پردرآمد از ليست يارانهبگير را به انتخابات پيش رو ربط ميدهند، گفت: چنين اظهارنظرهايي، يك نوع بيانصافي و پيشداوري است كه شاهد آن هستيم.
وي با بيان اينكه تا انتخابات زمان زيادي باقي مانده است، افزود: اتفاقا اگر دولت پيگير بحث انتخابات بود 10ميليون پردرآمد را از ليست دريافت يارانه حذف ميكرد و سبب خوشحالي قشر ضعيف جامعه ميشد اما بايد گفت كه دولت در بحث حذف 10ميليون يارانهبگير پردرآمد بهدنبال اين است كه افراد مشمول يارانه از ليست حذف نشوند و حقي ضايع نشود.
وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ادامه داد: اگر بخواهيم كار پوپوليستي و تودهستايانه كه پيش از اين دركشور مرسوم بوده، انجام دهيم و از سوي ديگر شعار دهيم بدون توجه به هيچ جنبه و شاخصي اين كار را انجام ميداديم.
ربيعي با بيان اينكه بنده مسوول شناسايي 10ميليون يارانهبگير پردرآمد بودم، اضافه كرد: در اين موضوع خطاي نوع اول و دوم زيادي وجود داشت و اگر در اين زمينه شتابزده عمل ميكرديم حق بسياري از افراد مشمول يارانه ضايع ميشد.
وي درخصوص عدم حذف يارانه پردرآمدها گفت: درحال حاضر مسير و روندي كه حذف يارانهبگيران پردرآمد طي كرده بهاصطلاح دام مسير طي شده گفته ميشود. در اين زمينه بايد بهگونهيي عمل كرد كه افراد مستحق و مشمول بهدليل ضعف در نظام آماري و بانك اطلاعاتي حذف نشوند زيرا در شرايط كنوني اطلاعات آماري و بانك اطلاعاتي دولت ضعيف است. اگر نسنجيده و شتابزده عمل كنيم، خطا و اشتباه زيادي در اين موضوع رخ ميدهد اما شناسايي قشر ضعيف و پردرآمد جامعه به صورت جدي در دستور كار دولت قرار دارد.
بودجه سبد كالا تا 5 سال آينده هم تامين شده است
وي در پاسخ به پرسش ديگر «تعادل» مبني بر اينكه با كاهش درآمدهاي نفتي امكان متوقف شدن سبد كالا وجود دارد يا خير، گفت: به هيچوجه توزيع سبد كالا متوقف نخواهد شد و بودجه آن براي 5 سال آينده هم مشخص و پيشبيني شده است.
وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي ادامه داد: در مرحله نخست توزيع سبدكالا جمعيت آن به هفت ونيم ميليون نفر افزايش پيدا كرد و اكنون مطالعات ما نشان ميدهد كه هفت درصد جامعه نياز به حمايت بيشتر دارند. از اين رو تا پايان سال اين طرح اجرايي ميشود و در مرحله دوم نيز بيش از 2ميليون نفر سبد كالا دريافت كردهاند.
همصدايي دولت و مجلس در حذف پردرآمدها
معاون وزير اقتصاد و مديرعامل شركت سرمايهگذاريهاي خارجي ايران گفت: دولت هماكنون بهطور ميانگين روزانه 1500ميليارد ريال يارانه نقدي در بخشهاي مختلف پرداخت ميكند. ميرسعيد نيكزادلاريجاني افزود: اين درحالي است كه سهم راه از بخش بودجه كشور روزانه 160ميليارد ريال و آب 115ميليارد ريال است. وي ادامه داد: انتظار داشتيم مردم در برابر خواهشهاي دولت از افرادي كه توان مالي بهتري دارند از دريافت يارانه نقدي انصراف دهند تا پرداخت يارانه در مسير درست آن هزينه شود، متاسفانه به اين درخواست پاسخ منفي داده شد.
معاون وزير اقتصاد و دارايي با بيان اينكه دولت براي افزايش سهم بري بيشتر مردم از بودجههاي عمومي كشور بهدنبال راهكارهايي براي جايگزين كردن اتكا به بودجههاي نفتي است، تصريح كرد: حمايتهاي دولتي بايد مشروط، مقيد، محدود و نزولي باشد و چون اين فضا را در صنعت كشور ايجاد نكرديم همچنان در اين بخش با مشكلات جدي مواجه هستيم. نيكزادلاريجاني اضافه كرد: متاسفانه اكنون بخش زيادي از پتانسيل و انرژي جامعه رها شده است كه بايد از آن به شكل اصولي استفاده شود.
وي با بيان اينكه متاسفانه كشور ما به اندازه كافي سياست زده بوده و سياستورزي از در و ديوار شهرها ميبارد، گفت: در شرايطي كه رشد اقتصادي پايين و تورم بالاست، مصلحت ملي ايجاب ميكرد كه به افزايش ظرفيتهاي توليدي كشور توجه شده و از آن حمايت جدي شود. معاون وزير اقتصاد و مديرعامل شركت سرمايهگذاريهاي خارجي ايران، طولاني شدن روند توسعه دركشور را يكي از نگرانيهاي برخي دلسوزان نظام و مردم دانست و با تاكيد براينكه بايد با كمك همه ملت اين مشكلات برطرف شود، افزود: براي رسيدن به توسعه پايدار بايد برنامهريزي درستي كرد و از روند مشاركتجويانه استفاده كرد.
نيكزادلاريجاني ادامه داد: اداره و هماهنگي بايد در درون كشور حاصل شود تا به توسعه برسيم و زماني كه توسعه ايجاد شد، تعادل و توازن همراه آن خواهد بود. وي اضافه كرد: رشد اقتصادي مهمترين اصل در توسعه بوده كه درعرصه فعاليتهاي اقتصادي نقش ثروت درجامعه ما كمرنگ شده و در جامعهيي كه لقب سرمايهداري تهمت تلقي ميشود، نميتوانيم بهجايي برسيم. درحالي كه بايد بدانيم اگر ميخواهيم در خاورميانه حرفي براي گفتن داشته باشيم به ثروت نياز داريم. نيكزادلاريجاني يادآورشد: در منطقهيي قرار داريم كه همسايگان ما درحل مسايل كشور اخلال ايجاد ميكنند و بهخاطر اين مشكلات خودمان بايد به فكر خود بوده و با استفاده از ظرفيتهاي موجود اختلاف سليقهها را كنار بگذاريم. معاون وزير اقتصاد با تاكيد بر اينكه درداخل كشور بايد احساس امنيت براي سرمايهگذاري وجود داشته باشد، افزود: اعتماد يكي از مهمترين اموري است كه ميتواند در حل مسايل موثر باشد و يكي از وظايف دولت ايجاد اعتماد است.
براي ۶ دهك كشور يارانه نقدي هيچ ارزشي ندارد
عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس گفت: اگر از ۴۰هزارميليارد تومان يارانهيي كه سالانه بين مردم توزيع ميشود ۶ دهك پردرآمدي حذف شوند كه يارانه برايشان هيچ ارزشي ندارد، اين مبلغ ميتواند در اشتغال هزينه شود. حجتالاسلام مصباحيمقدم، نماينده مجلس شوراي اسلامي با حضور دركنفرانس ملي كارآفريني و توليد ملي با اشاره به اينكه يكي از بندهاي اقتصاد مقاومتي به بحث كارآفريني تاكيد دارد، افزود: درحال حاضر يكي از سرمايههاي ارزشمند دركشور نيروي انساني است كه اگر اين نيروي انساني بهدرستي مورد استفاده قرار گيرد، موتور محرك در بحث علم و اقتصاد است.
وي با اشاره به اينكه درحال حاضر تعداد زيادي از نيروهاي انساني تحصيلكرده فاقد مهارت و توانايي هستند، افزود: حدود 4.5ميليون جوان فارغالتحصيل بيكار داريم كه بايد به سمت كارآفريني هدايت شوند. مصباحيمقدم با بيان اينكه جوانان جوياي نام در كشور بهدنبال بهدست آوردن صندلي در نهادهاي دولتي هستند، افزود: نيروي انساني دولت بسيار زياد است و درحال حاضر حدود 4ميليون شاغل و 4ميليون بازنشسته دردستگاههاي دولتي وجود دارند كه اگر در تعداد خانوار آنها ضرب شود حدود 50درصد خواهد شد كه اين مساله نشاندهنده دولتي بزرگ دركشور است.
نماينده مجلس شوراي اسلامي با تاكيد بر اينكه تا زماني كه دولت بزرگ است نميتواند خدمتگزار باشد، بيان كرد: 85درصد بودجه كشور هزينههاي جاري است كه از اين ميزان بيش از 80درصد آن صرف حقوق و دستمزد ميشود اگر مسير به همين منوال ادامه پيدا كند تا چند سال ديگر هيچ پولي براي برنامهريزي دركشور وجود نخواهد داشت حتي اگر تحريمها برداشته شود. مصباحيمقدم با تاكيد بر اينكه نيروي انساني بايد به بخش خصوصي و تعاوني هدايت شود، اظهار كرد: دولت بايد كار را به بخش غيردولتي واگذار كند همچنين درآمدهاي ناشي از فروش نفت نيز بايد به اين بخش هدايت شود زيرا بخش دولتي و تعاوني ضعيف عمل ميكنند و نيازمند تقويت هستند. دولت نبايد بهعنوان رقيب اين دو بخش ديگر اقتصاد به ميدان وارد شود.
وي بهضرورت جلوگيري از واردات كالاهاي قابل توليد دركشور اشاره كرد و افزود: زماني به خودكفايي در توليد گندم رسيده بوديم اما متاسفانه عقبگرد كرديم. آيا واقعا توليد گندم دركشور نيازمند فناوري پيشرفته است كه ما نداريم؟ بله، استفاده بهينه از آب دركشاورزي نكته مهمي است كه دركنار نيروي انساني خلاق ميتوانيم بسياري از مشكلات در اين مسير را برطرف كنيم.
نماينده مجلس شوراي اسلامي ادامه داد: سال گذشته حدود يكميليون و 800 هزارتن واردات سويا داشتيم آيا واقعا نيازمند بوديم؟ همچنين 5 ميليون تن گندم وارد كرديم و امسال نيز به همين ميزان مشابه واردات گندم داشتيم. با توجه به اين آمارها ضرورت نيروي انساني كارآفرين بسيار مشهود است. مصباحيمقدم با اشاره به عملكرد نادرست درتوزيع يارانه نقدي اظهاركرد: رييسجمهور در صحبتهاي خود اشاره به هدايت يارانه نقدي به سمت بهداشت و درمان داشتند كه ما نيز استقبال ميكنيم. اگر از 40هزارميليارد تومان يارانهيي كه سالانه بين مردم توزيع ميشود 6 دهك پردرآمدي حذف شوند كه يارانه برايشان هيچ ارزشي ندارد در اموراقتصادي ديگر ميتوانيم موفق باشيم.
عضو كميسيون برنامه و بودجه مجلس بيان كرد: اگر از اين ميزان 10هزارميليارد تومان به فقرا و 30هزار ميليارد تومان براي سرمايهگذاري و اشتغال هزينه شود، نتيجه بسيارخوبي خواهد داشت. مصباحيمقدم بيان كرد: صندوق ريسك سرمايهگذاري و تقويت بانك توسعه تعاون گام مهمي در تقويت كارآفريني و ايجاد اشتغال است كه بايد مدنظر دولت قرارگيرد. مصباحيمقدم با بيان اينكه در قانون هدفمندي يارانهها پرداخت 30درصد يارانه براي توليد و 20درصد به بخش عمراني و 50 درصد براي پرداخت نقدي تاكيد شده بود، اظهاركرد: پيشنهاد مجلس براي توزيع يارانه نقدي تنها به دو دهك بود كه دولت موافقت نكرد.