احتمال وقوع بحران كنوني آب در بخش گاز طي ١٠ سال آينده
در گفت‌وگوي مستقيم با مردم مطرح شد: پيش‌بيني زنگنه از فروش نفت پس از تحريم‌ها
بيژن زنگنه، وزير نفت چهارشنبه شب بعد از بازگشت از سفري طولاني ميهمان برنامه شب آفتابي بود وضعيت آشفته بازار نفت يكي از مهم‌ترين محورهاي صحبت‌هاي زنگنه در اين برنامه بود.
خبر اقتصادی - او در پاسخ به انتقادهايي كه از سوي برخي از مخالفان درباره «چرايي عدم درخواست ايران براي برگزاري نشست اضطراري اوپك» مطرح شده بود، گفت: «پيش از ايران، ونزوئلا اين درخواست را مطرح كرده و درخواستش يخ شده بود.» او مهم‌ترين سياست فعلي وزارت نفت را «حفظ سهم ايران در بازار نفت» عنوان كرد، سياستي كه احتياط كنوني وزارت نفت ايران در اوپك را توجيه مي‌كند. زنگنه از دو برابر شدن صادرات نفت با رفع تحريم‌ها سخن گفت و با توجه به اينكه در آستانه فصل سرد قرار داريم براي نخستين‌بار در گفت‌وگويي مستقيم از مردم خواست تا براي رونق چرخ صنايع و نيروگاه‌هاي كشور با پوشيدن يك «ژاكت» بيشتر در مصرف گاز صرفه‌جويي كنند. هر چند سوال‌هاي نه‌چندان كارشناسانه مجري برنامه مسير بعضي بحث‌ها را منحرف كرد.
همانطور كه انتظار مي‌رفت نخستين سوال از وزير نفت حول محور اوپك و نشست 166 مي‌چرخيد. او در اين زمينه گفت: اعضاي اوپك بايد از هرگونه موضع‌گيري كه وحدت اوپك را زير سوال مي‌برد، خودداري كنند و نبايد در داخل كشور به‌نحوي عمل كنيم كه منافع ملي به‌دليل رهايي از فشارهاي داخلي زيرپا گذاشته شود.
وي در اين برنامه در پاسخ به برخي منتقدان كه عملكرد وي را در افزايش نيافتن بهاي نفت موثر عنوان مي‌كنند با اشاره به اينكه عده‌يي اصرار داشتند ايران درخواست برگزاري نشست فوق‌العاده اوپك را مطرح كند، گفت: توجه داشته باشيد ونزوئلا اين درخواست را مطرح كرد و با بي‌توجهي اعضاي اوپك روبه‌رو شد.
وزير نفت با بيان اينكه لازمه تشكيل نشست فوق‌العاده اوپك، اجماع همه اعضا بود، ادامه داد: در شرايطي پيشنهاد رسمي در اين زمينه توجيه دارد كه زمينه براي اجماع اعضا و موافقت با درخواست وجود داشته باشد درحالي كه در شرايط كنوني اين زمينه موجود نبود.
زنگنه توضيح داد: اگر پيشنهاد رسمي براي برگزاري نشست فوق‌العاده در فضايي نامناسب مطرح و بر آن اصرار مي‌شد، تشكيل نشدن نشست، موضوع اختلاف نظر اعضاي اوپك را نشان مي‌داد كه خود مي‌توانست عاملي براي كاهش بيشتر قيمت نفت باشد و از سوي ديگر، اگر نشستي تشكيل مي‌شد و اعضا براي كاهش توليد نفت و تعادل در بازار توافق و اجماع نمي‌كردند، اين موضوع نيز تاثير منفي بر قيمت نفت مي‌گذاشت.
دوره نفت 7 دلاري را تجربه كردم
وزير نفت با بيان اينكه بازار نفت از دو بخش فيزيكي و رواني تاثير مي‌پذيرد، تصريح كرد: من دوره نفت هفت دلاري را نيز ديده‌ام و مي‌دانم ايجاد تعادل در بازاري كه از تعادل خارج شده تا چه حد مشكل و چه ميزان حساسيت‌هايي دارد.
وي با تاكيد بر حفظ وحدت و يكپارچگي اوپك گفت: اعضاي اوپك بايد از هرگونه موضع‌گيري كه وحدت اين سازمان را زير سوال مي‌برد، پرهيز كنند؛ زيرا عملي شدن هر تصميمي در اوپك به اجماع همه اعضا بستگي دارد.
زنگنه به ذكر خاطره‌يي از جلسه راي اعتماد خود در مجلس شوراي اسلامي در سال ٨٠ پرداخت و گفت: «آن زمان (قيمت هر بشكه نفت حدود ١٥تا ١٨دلار بود) يكي از نمايندگان كه در مخالفت با من صحبت مي‌كرد، معتقد بود ايران، «باز» اوپك بوده و با عملكرد من تضعيف شده است كه در جواب گفتم: من حاضرم گنجشك اوپك باشم اما قيمت نفت تا ٢٥دلار افزايش يابد زيرا براي مردم گنجشك و باز و عقاب توفيري نمي‌كند و اثربخشي اقدام‌ها مهم است.» زنگنه با تاكيد بر اينكه بايد به فكر حداكثر كردن منافع ملي باشيم، ادامه داد: درست نيست منافع ملي به‌دليل رهايي از فشارهاي داخلي زيرپا گذاشته شود.
وزير نفت گفت: منافع ملي زماني حاصل مي‌شود كه حاصلضرب قيمت نفت در بشكه‌هاي صادراتي، رقم بيشتري را نشان دهد و از اين‌رو، تلاش براي ايجاد اجماع در اوپك و پرهيز از متهم كردن يا ايجاد درگيري و نزاع در اوپك ضرورت دارد.
زنگنه با بيان اينكه بديهي است در شرايطي كه قيمت نفت ١٠٠ يا بالاتر از ١٠٠دلار براي هر بشكه باشد، اوپك به‌طور عملي كاركردي ندارد، افزود: نقش‌آفريني و تاثيرگذاري اوپك، زماني مشخص مي‌شود كه قيمت نفت كاهش يابد.
وي ابراز اميدواري كرد كه نشست هفته آينده اوپك (٦ آذر) با اجماع همه اعضا به نتايج رضايت‌بخشي منجر شود.
مازاد ظرفيت توليد نفت از عوامل اثرگذاري كشورمان در اوپك
وزير نفت با بيان اين نكته كه ميزان اثرگذاري هريك از اعضا در اوپك به‌ميزان توليد و ظرفيت مازاد توليد آن عضو بستگي دارد از نقش ايران در اوپك با عنوان «شير» ياد كرد و گفت: طي ٣٠سال گذشته، تنها زماني است كه ايران با اين ميزان مازاد ظرفيت به‌دليل تحريم‌ها روبه‌روست و از اين حيث، نقش تاثيرگذاري در اوپك دارد.
وي تاكيد كرد: درصورت به نتيجه رسيدن مذاكرات هسته‌يي و رفع تحريم‌ها، توليد نفت كشورمان ظرف مدت كوتاهي افزايش مي‌يابد و ورود نفت بيشتر به بازار نيز ايجاب مي‌كند تعادل در بازار از طريق متناسب كردن عرضه و تقاضا ايجاد شود.
تبادل نظر ايران با ديگر اعضا پيش از برگزاري نشست اوپك
وزير نفت درپاسخ به سوالي درباره سفرهاي اخير خود به كشورهاي حاشيه خليج فارس گفت: پيرو صحبت‌هايي كه در سطح اقتصادي دولت داشتيم همچنين تصميم‌هاي رييس‌جمهوري با هماهنگي وزارت امورخارجه، رايزني با بعضي كشورها پيش از برگزاري نشست اوپك در دستور كار قرار گرفت.
وي تاكيد كرد: بايد از انجام اقدام‌هايي كه صرفا مصرف داخلي دارد اجتناب و در راستاي صيانت از منافع ملي حركت كرد.
وزير نفت در پاسخ به سوالي مبني بر برآورد قيمت نفت در بودجه سال آينده كشور از برآورد قيمت زير ٨٠دلار براي هر بشكه در بودجه خبر داد و گفت: بودجه بايد به واقعيت‌ها نزديك باشد. وي تشريح كرد: درمجمو ع برآوردهاي بازار نشان مي‌دهد در سال ٢٠١٤ حدود ٧٠٠هزار بشكه اضافه توليد نفت نسبت به تقاضا در دنيا وجود داشته كه ناشي از توليد اوپك، شيل‌هاي نفتي و توليد نفت از سوي توليدكنندگان كوچك بوده كه حتي در اين ميان به اقليم كردستان عراق نيز مي‌توان اشاره كرد.
به گفته وي، عده‌يي از كارشناسان بر اين باورند كه مسايل سياسي نيز در اين زمينه تاثيرگذار است و به‌طور نمونه مي‌گويند امريكا در پي آن است با كاهش قيمت نفت، روسيه را تحت فشار قرار دهد.
تحريم‌ها را بردارند كاهش درآمد را جبران مي‌كنيم
وي تصريح كرد: اگرچه كاهش قيمت نفت، اتفاق خوبي نيست اما با تمام اين تفاسير، ايران مانند روسيه از كاهش قيمت‌ها آسيب نمي‌بيند زيرا توليد نفت كشور در اين سال‌ها كاهش يافته و اينكه توانسته‌ايم طي سال‌هاي اخير، كشور را با اين ميزان توليد اداره كنيم، كار بزرگي است.
زنگنه در پاسخ به اين سوال كه با كاهش بيشتر قيمت نفت، چه آينده‌يي در انتظار كشور خواهد بود؟ با بيان اينكه اگر تحريم‌ها برداشته شود، ظرف دو ماه صادرات ايران دو برابر و كاهش درآمدها جبران مي‌شود، افزود: از طرف ديگر، دنيا نمي‌تواند نفت ارزان را تحمل كند و اين رويه اصلاح خواهد شد.
وي تاكيد كرد: تحت هيچ شرايطي، يك بشكه از سهم ايران در بازار جهاني نفت كوتاه نمي‌آيم.
صنايع كشور نيازمند گاز است
وزير نفت گفت: درحال حاضر ٧٠ درصد كل سبد انرژي ايران را گاز تشكيل مي‌دهد و نزديك به ٨٥درصد گاز توليدي نيز به مصرف خانگي و تجاري و عمومي دركشور مي‌رسد. وي افزود: اين گاز با گذر از هزار و ٥٠٠ كيلومتر بعضا از عمق دريا و با زحمات، مشكلات و هزينه‌هاي سرسام‌آوري به مراكز مصرف مي‌رسد و اتلاف اين انرژي، اسراف واقعي است. وي گفت: بزرگ‌ترين مصرف‌كننده متمركز گاز طبيعي دركشور، نيروگاه‌ها هستند؛ يا برخي صنايع مثل فولاد مباركه نمي‌توانند به‌جاي گاز از گازوئيل يا مازوت استفاده كنند و با كنترل نشدن مصرف، ممكن است اين صنايع با مشكل مواجه شوند. وزير نفت تاكيد كرد: كنترل مصرف به‌معناي كاهش رفاه نيست و بازنكردن پنجره، پوشيدن لباس بيشتر و اقداماتي از اين دست در عين حال كه رفاه مردم را كاهش نمي‌دهد، كمك بزرگي به صرفه‌جويي در مصرف گاز خواهد كرد.
برابري تقريبي ميزان واردات و صادرات گاز طبيعي كشور
وي با اشاره به توليد روزانه فعلي ٦٠٠ ميليون مترمكعب گاز گفت: از اين ميزان، مقدار كمي صادر مي‌شود و كمتر از همان ميزان صادرات، گاز وارد مي‌كنيم. به گفته زنگنه درحال حاضر روزانه بيش از ٣٠ميليون مترمكعب گاز از تركمنستان وارد و كمتر از ٣٠ميليون مترمكعب نيز صادر مي‌شود؛ همچنين بخش خانگي سهم بيشتري از مصرف گاز را در داخل كشور به‌خود اختصاص داده است.
به گفته اين مقام مسوول دردولت يازدهم، پنج درصد صرفه‌جويي در مصرف گاز معادل جلوگيري از مصرف ٣٠ميليون مترمكعب گاز طبيعي و تقريبا معادل توليد يك فاز پارس جنوبي است؛ با اين تفاوت كه ٣,٥ميليارد دلار بايد هزينه شود تا حدود ٢٥ميليون مترمكعب گاز شيرين از پارس جنوبي حاصل شود. وزير نفت ادامه داد: راه‌اندازي فاز ١٢A با ظرفيت توليد ٢٦ميليون مترمكعب، فاز ١٥ با ظرفيت توليد نزديك به ٢٠ميليون مترمكعب، يك‌ترين (رديف) فاز ١٦، يك‌ترين (رديف) فاز ١٢B با ظرفيت ٢٥ميليون مترمكعب و راه‌اندازي در دريا در فاز ١٨برنامه‌هاي كنوني افزايش توليد در پارس جنوبي است و براي نخستين‌بار در تاريخ كشور است كه اين تعداد فاز در حال راه‌اندازي درخشكي و دريا آماده شده است.
احتمال وقوع بحران كنوني آب در بخش گاز طي ١٠ سال آينده
وي با اشاره به عقب‌ماندگي از توليد گاز طي ٦ تا ٧ سال گذشته اظهاركرد: امسال فرصتي استثنايي از لحاظ توليد گاز است اما بايد توجه كنيم اگر مصرف كنترل نشود و راندمان كار افزايش نيابد، تمام پارس جنوبي هم كه به توليد برسد، گاز درداخل كشور مصرف مي‌شود و بحران كنوني آب را طي ١٠سال آينده در اين بخش شاهد خواهيم بود.
زنگنه به سال‌هاي ٨٣ و ٨٤ اشاره كرد و گفت: در آن مقطع زماني به توليد روزانه قطر از ميدان مشترك با پارس جنوبي نزديك شده بوديم اما متاسفانه در سال‌هاي پس از آن، عقب افتاديم و اميدواريم با تمهيدات انديشيده شده، مجددا ظرف دو تا سه سال آينده به ميزان توليد روزانه (و نه تجمعي) قطر نزديك شويم.
وي با بيان اينكه به سبب تحريم‌هاي ايران، دسترسي قطر به تكنولوژي‌هاي روز دنيا بهتر است، يادآور شد: البته ايران با اين وجود نيز در اين زمينه به‌خصوص درحوزه حفاري در وضع خوبي قرار دارد.
زنگنه بار ديگر بر اولويت داشتن توسعه ميادين مشترك تاكيد كرد و گفت: عقب‌افتادگي در ميادين مشترك از دست رفتن ثروت‌هاي ملي است درحالي كه منابع ميادين غيرمشترك براي ما باقي مي‌ماند و نگراني از بابت اين ميادين وجود ندارد.
راي مجلس به طرح ممنوعيت صادرات گاز ترش محتمل است
وزير نفت در بخش ديگري از اين گفت‌وگوي زنده تلويزيوني در پاسخ به اين سوال كه آيا در سفر اخير به امارات صحبتي درخصوص كرسنت شد؟ گفت: ضرورتي نبود با مقامات اماراتي در اين زمينه صحبت شود.
زنگنه همچنين در پاسخ به اين سوال كه «آقاي نادران (نماينده مجلس شوراي اسلامي) اعلام كرده درصورت به‌نتيجه نرسيدن مذاكرات وزير نفت با مسوولان كرسنت، طرح ممنوعيت صادرات گاز ترش مطرح مي‌شود و آيا اين حرف، يك بلوف سياسي نيست؟» عنوان كرد: صحبت‌هاي آقاي نادران به‌نظرم جدي است و من درحرف‌هاي ايشان، هيچ بلوفي نمي‌بينم.
لجبازي و بحث سياسي نداريم
وزيرنفت كشورمان در پاسخ به سوال ديگري درخصوص رابطه بنزين و آلودگي هوا اعلام كرد: خانم ابتكار، كار مهمي كردند و سخت و مردانه (كلمه مردانه باعث شوخي ميان زنگنه و مجري برنامه شد) به وسط ميدان آمدند و اصرار داشتند بايد بنزين يورو ٤ دركلان‌شهرها توزيع شود كه عمل به اين امر كار بسيار سختي بود.
زنگنه در توضيح بيشتر اين موضوع گفت: توليد بنزين يورو ٤ و واردات اين بنزين براي توزيع در كلان‌شهرها با سختي‌هاي فراواني همراه است حال اگر در اين ميان برخي معتقدند، بنزين يورو ٤ با بنزين يورو ٢ يا بنزين‌هاي غيراستاندارد فرقي نمي‌كند، رييس سازمان محيط زيست را توجيه و راضي كنند و در اين شرايط، وزارت نفت هم به‌راحتي مي‌تواند هر بنزيني كه مي‌خواهد به توليد برساند. وزير نفت گفت: برخي مي‌گويند به‌واسطه توقف توليد بنزين پتروشيمي‌ها، دولت ميلياردها دلار متضرر شده است درصورتي كه فراموش كرده‌ايم اين هيدروكربور به‌جاي توليد بنزين پتروشيمي صادر مي‌شود و هيچ تغييري در تراز ارزي كشور به‌وجود نيامده است.
زنگنه خاطرنشان كرد: در اين زمينه، لجبازي يا بحث سياسي نداريم و موضع وزارت نفت كاملا حرفه‌يي است.
