سيدحسين موسويان در يادداشتي با اشاره به زمان كم باقيمانده تا پايان مهلت مذاكرات هستهيي ايران نوشت: احتمال توافق مذاكرهكنندگان روي طرح كلي يك توافق هستهيي پيش از ضربالاجل 24نوامبر (سومآذر) زياد است.
خبر اقتصادی - سيدحسين موسويان عضو پيشين تيم مذاكرهكننده هستهيي ايران در يادداشت خود كه در پايگاه اينترنتي شبكه خبري بيبيسي منتشر شده است، نوشت: اگرچه احتمال دستيابي به يك بسته جامع در مذاكرات هستهيي كم است، اما اين احتمال وجود دارد كه طرفهاي مذاكرهكننده برسر طرح كلي يك توافق هستهيي تا پايان ضربالاجل 24 نوامبر به توافق برسند.
به گزارش ايسنا، درحال حاضر مساله مورد اختلاف اصلي در اين مذاكرات دو چيز است؛ لزوم حل مساله ظرفيت غنيسازي اورانيوم در ايران و زمان و چگونگي لغو تحريمها.
با توجه به پيشرفتهاي بهدست آمده در مذاكرات قبلي، ديگر سوالات شامل سطح غنيسازي اورانيوم، ميزان ذخيره اورانيوم و حضور بازرسان در تاسيسات فردو در صورت حل دو مساله اصلي قابل پاسخگويي هستند.
براي حل اين مساله راههايي وجود دارد. اصول اين راهها بايد اين باشد كه شفافسازي و اتخاذ اقدامات اعتمادساز از سوي ايران و لغو تحريمها از سوي قدرتهاي جهاني بايد بهصورت همزمان باشد كه ميتواند در يك مدل دوجانبه تنظيم شود.
اين عضو پيشين تيم مذاكرهكننده هستهيي ايران در ادامه ديدگاه خود را اينگونه مطرح كرد: پس از حصول يك توافق هستهيي، ايران در راستاي اجراي فوري آن بايد كارهاي زير را انجام دهد:
1- با اجراي مشروط پروتكل الحاقي معاهده منع گسترش سلاحهاي هستهيي موافقت كند كه بازرسيهاي سرزده بازرسان آژانس بينالمللي انرژي اتمي را شامل ميشود.
2- با اجراي مشروط كد 3.1 اصلاحيه موافقتنامه جامع پادمانهاي آژانس موافقت كند. اين اصلاحيه از كشورهاي امضاكننده آن ميخواهد كه هرگونه تصميم خود براي ساخت يك تاسيسات هستهيي جديد را به آژانس اعلام كنند.
به گزارش ايسنا، ايران در سال 2007 در واكنش به تصويب قطعنامههاي شوراي امنيت سازمان ملل اجراي اين اصلاحيه را متوقف كرد. اجرايي كه در ابتدا نيز اقدامي داوطلبانه و نه الزامي از سوي ايران بود.
3- به تعليق غنيسازي اورانيوم بالاتر از 5درصد، همانگونه كه طبق توافق ژنو پيش از اين نيز به آن پايبند بود ادامه دهد.
4- تبديل تاسيسات غنيسازي فردو به يك سايت توسعه و تحقيق را آغاز كند.
به گزارش ايسنا، ايران سايت فردو را بهعنوان سايت جايگزين نطنز ايجاد كرده است و مذاكرهكنندگان ايراني تاكنون هيچ اظهارنظري در مورد قبول اين پيشنهاد نداشتهاند.
5- اعمال تغييرات در راكتور آب سنگين اراك براي كاهش توليد پلوتونيوم را آغاز كند.
6- پاسخگويي به سوالات آژانس درباره فعاليتهاي هستهيياش كه آژانس آن را وجود ابعاد نظامي احتمالي ميخواند را آغاز كند.
7- به بازفرآوري نكردن سوخت هستهيي استفاده شده در تاسيسات اراك ادامه دهد.
8- شروع به كاهش ذخيره اورانيوم به سطح نيازهاي عملي كند.
9- حفظ ظرفيت غنيسازي در سطح كنوني حدود 9هزارو400 سانتريفيوژ و فعال نكردن 12هزار سانتريفيوژ ديگر كه تاكنون نصب شدهاند.
به نوشته موسويان، اين اقدامات ميتواند بالاترين حد از شفافسازي ايران و نبود ظرفيتي كه غرب آن را گريز هستهيي ميخواند تضمين كند.
غرب در ازاي اين اقدامات بايد تمام تحريمهاي يكجانبه و چندجانبه عليه ايران را لغو كند.
در مرحله بعد از حصول توافق ايران بايد اقدامات زير را بهكار گيرد:
1- باز طراحي فني راكتور آب سنگين اراك كه ميتواند توليد كنوني پلوتونيوم آن را از 10كيلوگرم در سال به يك كيلوگرم محدود كند.
2- تبديل تاسيسات فردو به سايت تحقيق و توسعه را تكميل كند.
3- مساله چاشنيهاي انفجاري را با آژانس حل كند.
4- امضاي پروتكل الحاقي را در كابينه و پارلمان مطرح كند.
قدرتهاي جهاني در ازاي تمام اين اقدامات بايد تحريمهاي اعمال شده از سوي اتحاديه اروپا و تحريمها و قطعنامههاي شوراي امنيت سازمان ملل را لغو كنند. در اين شرايط تحريمهاي يكجانبه امريكا بايد در حالت تعليق باقي بمانند.
در مرحله آخر كه بايد پيش از پايان دوران رياستجمهوري باراك اوباما رييسجمهور امريكا تكميل شود؛ ايران بايد:
1- پروتكل الحاقي را در پارلمان تصويب كند.
2- كد 3.1 اصلاحيه موافقتنامه پادمانهاي آژانس را در كابينه تصويب كند.
3- به حفظ غنيسازي اورانيوم در سطح 5درصد براي يك زمان طولانيتر ادامه دهد.
4- به بازفرآوري نكردن سوخت مصرف شده در راكتور اراك براي زماني طولانيتر ادامه دهد.
5- به حفظ ذخيره اورانيوم در سطحي كه براي رفع نيازهاي داخلي لازم است ادامه دهد.
تمام اين اقدامات بايد از سوي مذاكرهكنندگان مورد توافق قرار گيرد.
امريكا نيز در ازاي اقدامات شفافسازي و اعتمادسازي ايران بايد تمام تحريمهايي كه به حالت تعليق درآورده بود لغو كند و شوراي امنيت سازمان ملل بايد پرونده هستهيي ايران در سازمان ملل و آژانس را به حالت عادي بازگرداند و قطعنامههايش را لغو كند. سيدحسين موسويان در يادداشت خود هدف غرب در اين مذاكرات را اطمينان يافتن از ماهيت صلحآميز برنامه هستهيي ايران دانست درحالي كه ايران خواستار برخورد از حق خود مبنيبر استفاده از تكنولوژي هستهيي است. اين بسته اهداف هر دو طرف مذاكرهكننده يعني ايران و قدرتهاي جهاني را در يك چارچوب زماني واقعبينانه و بهصورت اقدامات متقابل مناسب برآورده ميكند.