يكسال از امضاي توافقنامه موقت ميان ايران با 1+5 گذشت. در طول اين مدت دو طرف به مذاكرات خود ادامه دادند تا بتوانند به توافق نهايي برسر برنامه هستهيي ايران كه شامل رفع تحريمهاي اقتصادي تحميل شده عليه ايران شود، برسند.
خبر اقتصادی - تحريمهايي كه نتايج سلبي نه تنها براي ايران بلكه براي امور ژئوسياسي منطقه نيز داشته است. مذاكراتي كه اميد ميرود در صورت نتيجهبخش بودن روابط ايران و غرب بهويژه ايالات متحده را به حالت عادي بازگرداند و همهچيز طبيعي شود.
با وجود انتظارات متوالي و مكرر، همچنين سختيهايي كه براي رسيدن به توافق نهايي در موعد مقرر آن، 24 نوامبر وجود دارد، با وجود تمامي اين مسايل، همه اينها به اين معنا نيست كه در صورت نرسيدن به توافق نهايي همه امور مرتبط با ايران به عقب بازميگردند. تماسهاي مستقيم امريكا با ايران براي هيچكس ممنوع نيست و به مصلحت تهران و واشنگتن است كه براساس آن اقدام به حل مشكلات موجود ميان خود كنند، از مشكل هستهيي گرفته تا قضاياي منطقهيي در راس آنها شبكه داعش. پيامهاي رد و بدل شده ميان باراك اوباما، رييسجمهوري امريكا و ايران بزرگترين دليل بر گفتوگوهاي امريكايي – ايراني است كه نشان از يك قدم رو به جلو با وجود عدم وجود شكاف برسر مسايل اختلافبرانگيز دارد.
اين نشانهيي ديگر است كه 24 نوامبر فصلي تاريخي ميان دو طرف محسوب نميشود، نرسيدن به توافق نهايي حتي در اين تاريخ به اين معنا نيست كه امور ميان ايران و امريكا به خانه اول بازميگردند، و حتي اگر جمهوريخواهان اكثريت را در دو مجلس كنگره به دست گرفتهاند و اكنون ميتوانند اهرم فشاري بر اوباما باشند تا گفتوگوهاي جاري با ايران را به چالش بكشند و حتي تهديد ميكنند كه تحريمهاي اضافي بر تهران تحميل خواهند كرد و حتي از اين فراتر بهطور تلويحي صحبت از گزينه نظامي ميكنند، چيزي كه بنيامين نتانياهو، نخستوزير رژيم صهيونيستي علاقه بسياري به آن دارد، با وجود همه اينها در صورت نتيجهبخش نبودن مذاكرات همهچيز به زمان قبل از توافقنامه موقت ژنو ميان ايران 1+5 باز نخواهد گشت.
امروز وضعيتي كه در منطقه ميگذرد و خزيدني كه جهاديها آغاز كردهاند و تهديد وجودي نه تنها براي كشورهاي منطقه بلكه براي كشورهاي غربي نيز هستند، همگي باعث ميشوند تا گزينه فشار بر ايران نتواند همانند سابق ادامه يابد، چرا كه در اين صورت منطقه وارد اتفاقات پيشبيني نشدهيي خواهد شد كه ميتواند منافع بسياري از كشورها را به خطر بيندازد.
به هيچوجه تصادفي نيست كه ميبينيم استفان دوميسوترا، نماينده ويژه سازمان ملل به سوريه ميرود تا زمينههاي تفاهم ميان امريكا و ايران را فراهم كند يا اينكه ائتلاف بينالمللي مبارزه با داعش از حملات نظامي عليه ارتش سوريه بر خلاف مطالبههاي تركيه و برخي كشورهاي عربي حوزه خليج فارس خودداري ميكند.
با وجود اينكه 24 نوامبر «موعد مقدسي» آن طور كه ديپلمات روسي توصيف كرد، نيست، اما رسيدن به توافق و پشتسر گذاشتن اختلافات در اين تاريخ ميتواند نشانهيي براي آغاز دورهيي جديد در نظام جهاني و روابط بينالمللي باشد و حتي اگر در اين روز توافقي حاصل نشود، تاريخ به قهقرا در روابط امريكا و ايران باز نخواهد گشت، براي اينكه خطراتي كه منطقه را تهديد ميكند بسيار بيشتر از مخاطراتي است كه غربيها از خطر ايران هستهيي احساس ميكنند.
منبع: ديپلماسي ايراني بهنقل از النهار