خروج ناتو از افغانستان و تكميل پايانه چابهار بهوسيله هندوستان، فرصتي تاريخي براي ايجاد ثبات و امنيت در غرب و جنوب قاره آسيا فراهم خواهد آورد.
خبر اقتصادی -نشريه ديپلمات كه مقر آن در توكيوست، با اشاره به تصويب نهايي طرح توسعه چابهار در دولت هند كه اواخر ماه اكتبر (اوايل آبان) انجام شد، نوشت: «اگرچه اين خبر زيرسايه همهگيرشدن بيماري ابولا قرار گرفت، اما چيزي از تاثير توسعه چابهار بر امنيت قاره آسيا نخواهد كاست.» چابهار در 100كيلومتري بندر گوادر (Gwadar) پاكستان قرار دارد كه كار توسعه آن در سال 2006 ميلادي توسط چينيها به انجام رسيد. همانگونه كه گوادر، جايگزيني راهبردي براي كراچي است، در ايران نيز چابهار به عنوان اسكله موازي و راهبردي بندرعباس عمل خواهد كرد. اميد براين است كه توسعه چابهار نه تنها باعث افزايش دسترسي به افغانستان، كه سببساز افزايش امنيت در سيستان و بلوچستان شود. «زرنج» شهري است كه مرز افغانستان را به ديگر شهرهاي افغانستان وصل ميكند و چابهار 800كيلومتر از زرنج فاصله دارد. هندوستان در سال 2009 كار ساخت بزرگراه «زرنج – دلارام» را كه زرنج را به آزادراه A01 افغانستان پيوند ميدهد، به پايان رساند. جاده A01 نيز پس از گذر از كابل، به آزادراههاي آسياي ميانه، از جمله به تاجيكستان و ازبكستان وصل ميشود.»
براي هنديها، چابهار شهري راهبردي است كه ميتواند دسترسي دهلي به آسياي ميانه را بدون نياز به گذر از پاكستان فراهم كند. اگر چابهار نبود، تنها مرز هنديها با «وخان» افغانستان، از كشمير پاكستان ميگذشت. بنابراين، چابهار كه با كشتي تنها يك روز از هندوستان فاصله دارد، به مهمترين مسير ارتباطي دهلي و افغانستان بدل ميشود. روابط ايران و هند، البته گستردهتر از چابهار است. دهلينو از ديرباز، يكياز مورداعتمادترين شريكان تهران بود و هنديها اكنون دومين خريدار بزرگ نفت ايران هستند. روابط ايران و هند چه پيش از انقلاب و چه پس از انقلاب بسيار خوب و كمتنش بوده است. هند با پذيرش مسووليت توسعه چابهار، پهلوگاههاي كشتي در اين بندر را به پايانههاي چند منظوره تبديل خواهد كرد. همچنين با خروج نيروهاي ناتو از افغانستان در آينده نزديك، افغانستان احتمالا در مقابل طالبان و شبكه حقاني آسيبپذيرتر خواهد شد.
هند و ايران در چنين شرايطي، براي حفظ امنيت و آرامش در افغانستان منافع مشترك خواهند داشت. ظهور داعش در مرزهاي غربي ايران (عراق) و اعلام آمادگي طالبان براي همكاري با داعش نيز دليل ديگري است كه هند و ايران را بيش از پيش به يكديگر نزديك كند. ديپلمات در پايان نوشت: در شرايطي كه تنشها در غرب و جنوب آسيا به اوج رسيده است، انتظار بهبود روابط ميان ايران و غرب شايد عجولانه باشد، اما غرب كه پيشاپيش درگير تنشهاي منطقه شده است، دلايل روشني دارد كه گفتوگوهاي سازنده و تنشزدا با ايران را دنبال كند. در ايران نيز با رياستجمهوري حسن روحاني و پيگيري رويكرد اعتدالي، احتمالا فرصتي جهاني براي تامين امنيت اين بخش از قاره آسيا بهوجود آمده است.