معرفی کتاب
نظریه سواد رسانه ای (رهیافتی شناختی)
نویسنده : دبیلو جمیز پاتر
مترجم : ناصر اسدی ،دکتر محمد سلطانی فر و دکتر شهناز هاشمی
تیراژ: 3000
نوبت چاپ : اول، بهار1391
این کتاب شامل 12 فصل است که در چهار بخش گنجانده شده است. بخش نخست در مورد اساس نظریه سواد رسانهاي و شامل دو فصل است. در فصل یک نشان میدهد که با تحلیل زمینههای فرهنگی و پژوهشی، مطالعه سواد رسانهاي ضروری است . فرهنگ ما از اطلاعات اشباع شده و از مردم میخواهد با آن اطلاعات تعامل داشته باشند. دانش پژوهان کوشش چشم گیری کردهاند تا نشان دهند سواد رسانهاي چیست. در فصل 2 اندیشه پژوهشی و نوشتاری را در مورد سواد رسانهاي بررسی میکند. همان گونه که خواهید دید، تعریفهای گوناگونی وجود دارد که بسیاری از اجزا و عناصر جالب توجه را یکپارچه میسازد.
بخش دوم نظریه را معرفی میکند. فصل 3 تعریف اصطلاحات کلیدی نظریه را ارائه میدهد، آنگاه با بهرهگیری از این اصطلاحات تعریفي ترکیبی از سواد رسانهاي را میسازد. فصل 4 مدلی را با ترسیم ساختار آن ارائه میدهد که نشانگر اجزای اصلی نظریه سواد رسانهاي است. هم چنین فرضیههای اصلی را که این نظریه بر آنها استوار است، مطرح میکند. هر یک از سه فصل بعدی بخش مهمی از مدل سواد رسانهاي را تشریح کرده و منطقی برای اهمیت آن از دید کلی ارائه میدهد. فصل 5 بر ساختارهای اساسی دانش تمرکز میکند. فصل 6 مرکز تصمیم گیری شخصی را توضیح میدهد که ساختاری فرضی برای کنترل سواد رسانهاي شخص مخاطب است. فصل 7 به قابلیتها و مهارتها میپردازد که ابزاری برای تعامل مردم با اطلاعاتاند.
بخش سوم اجزای فرآیند اطلاعات را نشان میدهد. فصل 8 وظیفه پالایش اطلاعات را بررسی میکند. چرا مردم به پیامهای رسانهای خاصی توجه میکنند و به بقیه بی توجهند؟ فصل 9 به فرآیندهای ذهنی درگیر با معنایابی تمرکز میکند. مردم چگونه الگوها و نمادها را از یکدیگر تشخیص داده آنگاه مفهوم خاصی را به آنها اختصاص میدهند؟ فصل 10 فرآیندهای شناختیای را بررسی میکند که مردم با استفاده از آن، مفهوم خود را از پیامهای رسانهای میسازند. این بخش با نتیجه گیری فصل 11 به پایان میرسد، که طی آن چند چیز را برای تولید معنا روشن میکند.
بخش چهارم و پایانی این کتاب دیدگاه روشنی به دست اندرکاران رسانه ارائه میدهد تا دیگران را در افزایش سواد رسانهاي یاری دهند. بخش 12 این دست اندرکاران را در زمینه فعالیتهای فردی و نهادهای دولتی بررسی میکند. فعالیتهای فردی در گام نخست، نتیجه رفتار پدر و مادر با فرزندانشان است. در مورد فعالیتهای نهادهای دولتی به مسئله آموزش سواد رسانهاي به عنوان بخشی از یک برنامه آموزشی میپردازد.
کوتاه این که این نظریه در تلاش است تا توضیح دهد ذهن انسان هنگام برخورد با جریان پیامهای رسانهای در فرهنگ اشباع شده از اطلاعات چه میکند. این نظریه نشان میدهد که مردم در برابر هزاران پیام رسانهای که هر روز با آن روبه رویند چگونه باید تصمیم بگیرند؛ در برابر شمار بسیاری از پیامهای متنوعی که از کانالهای گوناگون پخش میشود، چه واکنشی نشان دهند؛ و چگونه از آن پیامها مفاهیم خود را بسازند. مهمترین چیز این است که نشان میدهد که چگونه ممکن است این کارها با داشتن سواد رسانهاي بیشتر، بهتر انجام شوند.