بازار پولسازی که به هیچکس وفا نکرد

تا جایی که بعدها، صدای پیمانکاران زیرساخت نیز که در عمل انحصار این بازار پرسود را در اختیار گرفته بودند، بلند شد و سه پیمانکار ارائه دهنده خدمات تلفن اینترنتی با ارسال نامه ای به این شرکت، خواستار تنظیم متمم قرارداد برای تعدیل و اصلاح شرایط موجود شدند و نسبت به برگزاری مجدد مزایده VOIP اعتراض کردند.

سه شرکت تعاونی پیشگامان کویر یزد، شرکت ارتباطاتی ضحی کیش و تراشه سبز به دلیل، سه پیمانکاری بودند که  اجرایی نشدن مفاد قراردادی که اواخر سال 88 با شرکت ارتباطات زیرساخت منعقد شده بود را باعث خسران مالی شدید خود عنوان کرده بودند.

اما در این میان، 120 شرکت فعال در حوزه تلفن اینترنتی که حالا و با وجود پیمانکاران زیرساخت، عملا باید در سایه انحصار شرکت‌های بزرگتری فعالیت می‌کردند که حتی انتخاب آنها به عنوان پیمانکار با اما و اگرهای بسیاری روبرو بود، به تدریج توان خود برای حضور در بازار را از دست داده و به حاشیه رانده شدند.

علیرضا علمی می‌گوید در حال حاضر از 120 شرکت ارائه دهنده VOIP نزدیک به 50 شرکت باقی مانده است. اما این تمام ماجرا نیست، چرا که در هرکدام از شرکت‌های مذکور، دست کم 10 نیروی فنی و متخصص مشغول به کار بودند که حالا ، به جمع بیکاران پیوسته بودند . در واقع با تعطیلی حدود 70 شرکت حداقل حدود یکهزار متخصص کار خود را از دست داده بودند.

کمتر از دوسال بعد از  اعتراض پیمانکاران زیرساخت به تجدید مزایده VOIP، ضحی کیش یکی از سه شرکت طرف قرارداد زیرساخت برای ارائه VOIP در کشور به دلیل بدحسابی از جمع پیمانکاران کنار گذاشته شد.

این خبر را احمد پورنگ نیا در نخستین روزهای خرداد 91 اعلام می‌کندو می‌گوید: انجام ترمینیشن هم اکنون از دو کانال شرکت‌های پیشگامان کویر یزد و تراشه سبز و نیز شرکت‌های خارجی صورت می‌گیرد.

وی هرگز اشاره ای به اسامی و تعداد شرکت های خارجی درگیر در این پروسه نمی‌کند، این درحالیست که در همان زمان شایعاتی مبنی بر دخالت وی و برخی مدیران وقت در کاهش تعرفه مکالمات بین الملل ( دوصفر) منتشر شد. موضوعی که در عمل فعالیت شرکت های پیمانکار و خرده فروشان خدمات VOIP را غیراقتصادی می کرد و به اعتراض پیمانکارانی منجر شد که گفته می شد؛ زیرساخت به دلایل نامشخصی قادر به دریافت مطالبات خود از آنها نیست .

علیرضا علمی در این مورد می گوید: الزام شرکت ها به پرداخت 20 درصد تعرفه ابلاغ شده در مکالمات داخل به خارج ( اورجینیشن) ترفندی از سوی زیرساخت بود برای بازپس گیری مطالبات معوقی که در حساب‌های بانکی پیمانکاران تلنبار شده بود.

وی در عین حال می گوید: برخی شرکت‌هایی که در مزایده زیرساخت به عنوان پیمانکاران انتخاب شدند، شرکت‌هایی بودند که تخلفاتی از قبیل قاچاق ترافیک داده به آنها نسبت داده می‌شد.

حال این که چرا شرکت زیرساخت ترجیح می داد، گردش مالی ماهانه  3 میلیارد تومانی VOIP

را در اختیار پیمانکارانی بگذارد که حالا نمی توانست یا نمی خواست مطالبات خود را از آنها دریافت کند؟ سئوالی است که پاسخ آن کماکان در ابهام قرار دارد.

اما آنچه مسلم بود این است که نه تنها  شرکت‌های اصطلاحا " اوریجینیت‌کار" در برابر بازار مبهمی برای ادامه فعالیت خود قرار گرفته بودند، پنج پیمانکار VoIP شرکت ارتباطات زیرساخت نیز دیگر تمایلی به فعالیت در این عرصه نشان نمی دادند.

برخی تحلیلگران براین باور بودند که ریشه این اتفاقات را باید در منافع مشترک برخی مدیران وقت زیرساخت و شرکتهای پیمانکار جستجو کرد . با این وجود دولت دهم هرگز تلاشی برای کنکاش در این مورد نکرد و حتی به خود زحمت تا به اعتراض پیمانکاران خود گوش بدهد.

تا جایی که  بررسی دوباره تعرفه تماس‌های بین‌الملل در کمیسیون تنظیم مقررات وقت و طرح اصلاح مصوبه 120 این کمیسیون نیز گره ای از کار بازار VoIP کشور نگشود.

به گفته نایب رییس انجمن شرکت های اینترنتی،  تعرفه‌های تماس از ایران با کشورهای آلمان، آمریکا، استرالیا، انگلستان، ایتالیا، چین، بلژیک، دانمارک، روسیه، سنگاپور، فرانسه، کانادا، مالزی، نروژ، هلند، هندوستان، عراق و تماس با شبکه تلفن همراه کشورهای آمریکا، چین، سنگاپور، کانادا و هندوستان که بیشترین حجم تماس‌های بین‌الملل ایرانی‌ها به این کشور است، کاهش یافته است.

براساس این مصوبه، شرکت‌های تلفن اینترنتی باید هر دقیقه تماس بین‌الملل بر بستر تلفن اینترنتی را 27 تومان بفروشند که 22 تومان آن نیز متعلق به شرکت ارتباطات زیرساخت است و درصدی نیز به شرکت‌های مخابرات استانی تعلق می‌گیرد. با این وصف هزینه تمام‌شده آن برای شرکت های خصوصی ارائه دهنده خدمات در عمل بسیار بلاتر از نرخ تعرفه ای بود که مصوبه رگولاتوری آن را لازم الاجرا می کرد.

علیرضا علمی در این خصوص می گوید: تماس از تهران با آمریکا از طریق تماس دو صفر هم قیمت تلفن اینترنتی و 38 تومان است، درحالی که هزینه تماس از تهران به یزد 54 تومان و از تهران تا بندرعباس 76 تومان است و این نشان می دهد که هیچ منطقی پشت این قضیه نیست.

به همین دلیل هم، روند تقاضای تلفن اینترنتی توسط کاربران برای تماس با کشورهایی که هزینه تماس آنها ارزان شده و بیشترین حجم ترافیک تماس را نیز دارند، برعکس شد و مردم ترجیح دادند تماس‌های خارجی خود را  از طریق تلفن‌های بین‌الملل "دو صفر" انجام بدهند که این مترادف مرگ اقتصادی ده‌ها شرکت کوچک و متوسط دانش بنیان در کشور بود.