بزرگ‌ترين مشكلات پيش‌روي صنعت فولاد ايران چيست؟
روياي ايران براي تبديل شدن به هشتمين توليد‌كننده بزرگ فولاد در جهان
ايران درشرايطي با توليد حدود 15.5 ميليون تن براساس آمار سال 2013 در جايگاه پانزدهيمن توليد‌كننده بزرگ فولاد جهان قرار گرفت كه مسوولان سازمان ايميدرو براي رسيدن به توليد 40ميليون تن فولاد در سال تا پايان دولت يازدهم برنامه دارند.
خبر اقتصادی - درشرايطي با توليد حدود 15.5 براساس آمار سال 2013 در جايگاه پانزدهمين توليد‌كننده بزرگ فولاد جهان قرار گرفت كه مسوولان سازمان ايميدرو براي رسيدن به توليد 40ميليون تن فولاد در سال تا پايان دولت يازدهم برنامه دارند. اما آيا اين برنامه مي‌تواند به تحقق برسيد يا در حد يك رويا باقي مي‌ماند و در اين بين چه مشكلاتي بر سر راه توليد اين حجم فولاد وجود دارد؟ اگر ايران بتواند 40ميليون تن فولاد توليد كند به هشتمين توليد‌كننده بزرگ تبديل خواهد شد و 7 رتبه صعود خواهد كرد و در جايگاه هشتيمن توليد‌كننده بزرگ فولاد جهان قرار خواهد گرفت. درحال حاضر چين، ژاپن و امريكا بزرگ‌ترين توليد‌كنندگان فولاد جهان هستند.
به گزارش صداي اقتصاد ايران به اعتقاد كارشناسان ايران باتوجه به داشتن معادن بسيار غني سنگآهن امكان توليد 40ميليون تن فولاد را دارد اما براي تبديل شدن سنگآهن به فولاد شرايط بسيار ديگري نيز بايد مهيا باشد.
مهدي كرباسيان، مديرعامل سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني ايران (ايميدرو) چند هفته پيش براي شركت در اجلاس سالانه انجمن فولاد جهاني به همراه تعدادي از مديران صنايع فولادي به روسيه سفر كرد و در اين اجلاس از افزايش توليد فولاد ايران به 40ميليون تن در پايان كار دولت يازدهم خبر داد. صحبتي كه نشان مي‌دهد مسوولان اين سازمان بايد براي افزايش حدود 60درصدي توليد فولاد در كشور برنامه‌ريزي كنند و به صورت ميانگين تا پايان كار دولت يازدهم هر سال 20درصد به توليد فولاد در كشور افزوده شود. اما در اين بين بايد مشكلات پيش‌روي صنعت فولاد كشور را نيز در نظر گرفت و ديد آيا اصلا رسيدن به اين عدد امكانپذير است يا نه و اگر هست چه گام‌هايي بايد براي از پيش‌رو برداشتن مشكلات اين صنعت براي توسعه برداريم.
فولاد تشنه است
يكي از بزرگ‌ترين چالش‌هاي كنوني و پيش‌روي صنايع فولادي كشور مشكل خشكسالي‌هاي اخير، كاهش ذخاير آب كشور و البته خشك شدن رودخانه‌هايي است كه از نزديكي صنايع فولاد عبور مي‌كنند مانند خشك شدن زاينده‌رود. به اعتقاد كارشناسان براي توسعه طرح‌هاي فولادي نخستين گامي كه بايد برداشته شود اين است كه ديگر مجوز راه‌اندازي صنايع فولادي در شهرهاي خشك و كم‌آب داده نشود و مجتمع‌هاي فولادي جديد تنها در حاشيه خليج فارس، درياي عمان و درياي خزر راه‌اندازي شوند. از سوي ديگر بايد از همين حالا فكري براي تشنگي صنايع فولادي كنوني نيز كرد زيرا اگر به همين شكل خشكسالي در كشور ادامه پيدا كند در سال‌هاي آينده برخي كارخانه‌هاي توليد فولاد كنوني نيز تعطيل خواهند شد.
گراني هزينه برق و گاز
از سوي ديگر چالشي كه بعد از شروع اجراي قانون هدفمندي يارانه‌ها و آزاد‌سازي قيمت انرژي براي صنايع فولادي پيش آمده است بالا رفتن و چندين برابر شدن هزينه توليد فولاد در كشور است به‌گونه‌يي كه بسياري از توليد‌كنندگان بخش خصوصي فولاد معتقدند بيشتر محصولات آنها ديگر صرفه اقتصادي ندارد و دولت براي اينكه اين صنايع بتواند به حيات خود ادامه دهد بايد تسهيلات ويژه به آنها بدهد. اما در مقابل راه‌حل كارشناسان براي تامين انرژي مورد نياز صنايع فولاد به‌خصوص برق؛ راه‌اندازي نيروگاه‌هاي كوچك و اختصاصي از سوي صنايع فولادي است به شكلي كه اين كارخانه‌هاي فولاد بهتر است براي خود نسبت به ظرفيت توليد نيروگاه تاسيس كنند و با اين كار عملا بخش زيادي از هزينه خود را كاهش دهند.
گندله و مواد اوليه
ايران باوجود اينكه يكي از بزرگ‌ترين توليد‌كنندگان سنگآهن خام در جهان است اما به اندازه كافي كارخانه‌هاي توليد فرآورده‌هاي سنگآهن مانند گندله را در اختيار ندارد و همين موضوع باعث بروز مشكلات بسيار براي توسعه صنايع فولادي در كشور شده است زيرا كارخانه‌هاي توليد فولاد مجبور هستند بخش زيادي از نيازهاي خود را از خارج از كشور و با هزينه بسيار بالاتر از گندله داخلي تهيه كنند. در شرايط كنوني ظرفيت توليد گندله كشور به شكلي است كه عملا تنها پاسخگوي نياز كارخانه‌هاي فولاد مباركه و فولاد خوزستان است. به اعتقاد كارشناسان براي حل اين مشكل بايد جلوي خام‌فروشي گرفته شده و با كمك دولت و تشويق بخش خصوصي به سرمايه‌گذاري كارخانه‌هايي براي توليد گندله و مواد اوليه براي توليد فولاد در كشور راه‌اندازي شود.
به اعتقاد كارشناسان اگر مسوولان ايميدرو بتوانند تنها بخشي از چالش‌هاي پيش‌روي صنعت فولاد را حل كنند در مرحله اول مي‌توان انتظار اين را داشت كه حداقل توليد فولاد كشور به ظرفيت كنوني كه 24ميليون تن در سال است برسد و عقب‌افتادگي حدود 9ميليون تني برطرف شود و در مراحل بعدي براي توسعه و رسيدن به ظرفيت 40ميليون تني برنامه‌ريزي كنند. البته در اين بين بايد اين نكته را هم در نظر گرفت كه طبق سند چشم‌انداز 20ساله تا سال 1404 يعني كمتر از 10سال ديگر ظرفيت توليد فولاد كشور بايد به 55ميليون تن برسد يعني بيش از 3 برابر ظرفيت كنوني.
