اجرای 37 پروژه مهر ماندگار؛ تحولی شگرف در حمل‌و نقل کشور

سهم وزارت راه و شهرسازی از طرح ملی مهرماندگار اتمام 153 پروژه با اعتباری حدود 334 هزار و 953 میلیارد ریال است که منابع انجام این پروژه‌ها از محل بودجه عمومی، فروش اوراق مشارکت، فروش سهام کارخانجات دولتی و از طریق مازاد درآمدهای نفتی (منابع صندوق توسعه ملی) تأمین خواهد شد. البته در این روند برای بخش زیربناهای حمل‌ونقل کشور انجام حدود 20‌هزار کیلومتر پروژه با تخصیص اعتباری بالغ بر 20‌هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است

بیان طرح «مهرماندگار» یکی از دیدگاه‌های ارزشمند رئیس‌جمهور بود که وی در پیام نوروزی سال 91 خود برای مردم کشورمان مد نظر قرار داد. براساس این طرح ملی قرار است تکمیل 800 پروژه نیمه‌ تمام در بخش‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی که به‌گونه‌ای افزایش رفاه عامه مردم را در پی دارد انجام شود. البته دولت دهم نیز عزم خود را جزم کرده با حداکثر استفاده از ظرفیتهای موجود، انجام این حرکت عظیم ملی و تاریخی برای افزایش خدمتگزاری به آحاد جامعه را در کارنامه فعالیتهای خود به ثبت برساند.

سهم وزارت راه و شهرسازی از طرح ملی مهرماندگار اتمام 153 پروژه با اعتباری حدود 334 هزار و 953 میلیارد ریال است که منابع انجام این پروژه‌ها از محل بودجه عمومی، فروش اوراق مشارکت، فروش سهام کارخانجات دولتی و از طریق مازاد درآمدهای نفتی (منابع صندوق توسعه ملی) تأمین خواهد شد. البته در این روند برای بخش زیربناهای حمل‌ونقل کشور انجام حدود 20‌هزار کیلومتر پروژه با تخصیص اعتباری بالغ بر 20‌هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. از آنجا که اجرای این پروژه‌ها در مدت دو سال 92-91 (حداکثر تا پایان دولت دهم) باید جامه عمل بپوشد بر این اساس اجرای 37 پروژه مختلف زیربناهای حمل‌ونقل کشور در قالب طرح مهرماندگار طی سال‌جاری به‌طول حدود 5 هزار و 409 کیلومتر هدف‌گذاری شده است. همچنین مابقی پروژه‌های مد نظر در سال آینده مراحل اجرایی را خواهد گذراند.

در این زمینه انجام 9 طرح آزاد راهی به‌طول 652 کیلومتر با اعتبار هزار و 744 میلیارد تومان، 18 طرح بزرگراه و راه اصلی به‌طول 2 هزار 874 کیلومتر با اعتبار هزار و 406 میلیارد تومان و 10 طرح راه آهن به‌طول هزارو 883 کیلومتر با اعتبار 3هزار و 711 میلیارد تومان مد نظر قرار دارد. البته ارقام مذکور بصورت برآورد اولیه پیش‌بینی شده است.

از آنجا که برای اجرای پروژه‌های مذکور باید اعتباری بالغ بر 6 هزار و 861 میلیارد تومان اختصاص یابد بر این اساس حدود 3 هزار و 200 میلیارد تومان اعتبار مذکور از منابع فروش اوراق مشارکت تأمین شود.

اگر چه حدود 10 هزار کیلومتر مجموع خطوط شبکه ریلی و 2 هزار و 500 کیلومتر کل آزادراه‌های کشور برآورد می‌شود اما در شرایط کنونی ساخت حدود 10 هزار و 500 کیلومتر شبکه ریلی، سه هزار کیلومتر شبکه آزادراهی، پنج هزار کیلومتر شبکه بزرگراهی و 10 هزار کیلومتر شبکه راه اصلی مراحل اجرایی را می‌گذرانند.

در سال 90 بیش از سه هزار کیلومتر خطوط راه‌آهن، شبکه آزاد راهی، بزرگراهی، راه اصلی و فرعی با اعتباری بیش از 30 هزار میلیارد ریال به بهره‌برداری رسید. البته در این روند با فروش دو مرحله اوراق مشارکت در سال گذشته به ارزش حدود 500 میلیارد تومان نیز حدود 2 هزار و 350 کیلومتر پروژه‌های راه اصلی و بزرگراه، 218 کیلومتر آزادراه و 155 کیلومتر راه آهن نیز در مرحله بهره‌برداری قرار گرفت. این مسائل در حالی مطرح است که از محل منابع درآمدی اوراق مشارکت مذکور عملیات اجرایی 170 کیلومتر آزادراه با اعتباری بالغ بر 17 هزار و 100 میلیارد ریال و هزارو 984 کیلومتر راه آهن با اعتباری بالغ بر 36 هزار و 189 میلیارد ریال نیز آغاز شد.

در مجموع براساس تعهد سال گذشته و جاری فروش حدود 5 هزار و 500 میلیارد تومان اوراق مشارکت طی سال جاری صورت خواهد گرفت. بر این اساس مرحله اول فروش این اوراق به ارزش 700 میلیارد تومان از امروز بیستم خرداد ماه بمدت 6 روز کاری در تمام شعب سراسری بانک تجارت آغاز خواهد شد. همچنین تضمین پرداخت 20‌درصد سود علی‌الحساب این اوراق توسط دولت و بانک مرکزی وجه تمایز برجسته‌ این اوراق نسبت به سایر اوراق در حال انتشار است که می‌تواند انگیزه مردم برای سرمایه‌گذاری در پروژه‌های مختلف زیربناهای حمل ونقل کشور را افزایش دهد که تداوم این رویه تا پایان سال به صورت متناوب انجام خواهد شد. البته نقطه اتکای اتمام پروژه های زیربناهای حمل ونقل طی سال جاری برجذب سرمایه های مردمی از طریق فروش اوراق مشارکت متمرکز شده است. همچنین پیش بینی می‌شود با اعتماد مردم به خدمات دولت خدمتگزار همچون سال گذشته، خرید روزانه 100 میلیارد تومان اوراق مشارکت توسط مردم درمراحل عرضه اورراق مشارکت در سال جاری انجام شود.

در حوزه‌های مختلف زیربناهای حمل‌ونقل کشور از جمله ریلی، راه‌آهن‌های قزوین- رشت، تهران- همدان، بخش ایرانی راه‌آهن خواف- هرات 77 کیلومتر و تهران- همدان 257 کیلومتر را می‌توان نام برد.

همچنین آزادراه ساوه- همدان 180 کیلومتر، بخش انتهایی آزادراه زنجان- تبریز 17 کیلومتر، آزادراه کنار گذر شمالی مشهد 72 کیلومتر، قطعه 4 آزادراه تهران- شمال را باید مد نظر قرار داد. البته در این روند بزرگراه‌های سیرجان- بندرعباس 320 کیلومتر، انار- سیرجان 97 کیلومتر، فیروزکوه- قائمشهر، تکمیل بزرگراه تهران- فیروز کوه- قائمشهر، اتمام بزرگراه گرگان- بجنورد- مشهد 83 کیلومتر، بزرگراه کمربندی جنوبی بومهن- رودهن و پایان اصلاح قطعه اول مسیر گردنه امامزاده هاشم در جاده‌هراز به‌طول حدود 5کیلومتر (واریانت امامزاده هاشم) از جمله پروژه‌هایی به شمار می‌‌آیند که در سال جاری مراحل بهره‌برداری آنها انجام خواهد شد.

همچنین در بیانی دیگر می‌توان گفت که از محل منابع بودجه‌ای و سایر منابع که امکان استفاده از آنها وجود دارد حدود 700 کیلومتر پروژه‌های راه آهن با اعتباری حدود دو هزار و 310 میلیارد تومان، 470 کیلومتر آزادراه با اعتبار 351 میلیارد تومان سهم دولت و به همین میزان مشارکت بخش خصوصی و حدود هزار کیلومتر بزرگراه با اعتبار 570 میلیارد تومان طی سال جاری افتتاح می‌شود که در این روند سایر هدف‌گذاری نیز از محل درآمد فروش اوراق مشارکت جامه عمل خواهد پوشید. همچنین در این زمینه پیش‌بینی می‌شود که بیش از سه هزار کیلومتر انواع پروژه‌های زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور با استفاده از منابع درآمدی فروش اوراق مشارکت طی سال جاری افتتاح شود.

اگرچه با افتتاح پروژه‌های مذکور بخشی از پروژه‌های نیمه‌تمام دولت‌های گذشته، توسط دولت دهم به اتمام خواهد رسید اما این مسئله می‌تواند نقطه‌عطف و سنگ‌بنایی از عزم دولت برای تداوم خدمتگزاری به مردم ایران به‌شمار آید.

*وزیر راه و شهرسازی