سرنوشت خط لوله صلح چه شد؟
تعلل وزارت نفت در مقابل جوسازی پاکستانی‌ها
درحالی که پاکستانی‌ها از فسخ یکجانبه قرارداد صادرات گاز ایران به این کشور از سوی وزارت نفت ایران سخن گفته‌اند، پیگیری‌های ایسنا از معدود منابع قابل دسترسی در وزارت نفت این موضوع را تایید نمی‌کند.
خبر اقتصادی - ایسنا به دنبال تایید یا رد شایعه مطرح شده از سوی پاکستانی‌ها در میان مقام‌های وزارت نفت بوده، اما معدود منابعی که خود را موظف به پاسخگویی می‌دانند، این موضوع را تایید نکرده‌اند و به این نکته بسنده کرده‌اند که موضع رسمی وزارت نفت از سوی معاونت بین‌الملل مطرح خواهد شد.
در حالی که حدود دو ماه به پایان مهلت پاکستان برای اتمام خط لوله برای واردات گاز از ایران باقی مانده، پاکستان از لغو یک جانبه این قرارداد از سوی ایران خبر داده و اعلام کرده که ایران حتی حاضر به پرداخت 500 میلیون دلار برای احداث پروژه خط لوله گاز آی پی (که در دولت دهم مطرح شده بود) در خاک این کشور نیست.
البته ادعای لغو قرارداد از سوی ایران در حالی مطرح شده که هفته گذشته، وزیر دارایی پاکستان گفته بود که دولت کشورش دولت احداث 700 کیلومتر باقیمانده از خط لوله ایران - پاکستان از بندر گوادار به نوابشاه را تصویب کرده است.
این ادعای پاکستان در حالی مطرح شده که بیژن زنگنه، وزیر نفت همچنان معاون خود در امور بین‌الملل را پس از آنکه علی ماجدی کار خود را در وزارت نفت پایان داد و به عنوان سفیر ایران در آلمان مشغول به کار شد انتخاب نکرده است و ظاهرا همچنان در پی گزینه مناسب برای این معاونت است.
پیگیری خبرنگار ایسنا برای تایید یا رد این خبر از سوی حمید رضا عراقی، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز نیز بی پاسخ ماند و حتی مسئولان روابط عمومی شرکت ملی گاز ایران نیز پاسخگوی تماس‌ها نیستند.
عراقی پیشتر با اشاره به اینکه خط لوله صادرات گاز به پاکستان در ایران تکمیل شده و اکنون در داخل کشور مورد بهره برداری قرار می‌گیرد، گفته بود که اگر زمانی مقامات کشور اعلام کنند که صادرات گاز باید طی شش ماه آینده آغاز شود آمادگی لازم را داریم.
منصور معظمی، معاون وزیر نفت در امور برنامه ریزی و نظارت بر منابع هیدروکربوری نیز در این زمینه ابزار بی‌اطلاعی کرده است. البته وزارت نفت اعلام کرده که این موضوع از سوی معاونت بین‌الملل وزارت نفت به صورت غیر رسمی رد شده است، اما برای موضع رسمی این وزارتخانه کماکان باید صبر کرد.
طبق قرارداد منعقد شده بین ایران و پاکستان عملیات ساخت خط لوله در داخل خاک ایران در مجموع با هزینه 2.5 میلیارد دلار انجام شد اما بخش دوم این خط لوله در خاک پاکستان به طول 780 کیلومتر هنوز ساخته نشد و دولت پاکستان در تامین هزینه‌های ساخت این خط لوله در خاک خود با مشکلات بسیاری روبه‌رو شده است.
بر این اساس بنا به قرارداد موجود پاکستان به دلیل عدم پایبندی به قرارداد و تکمیل نکردن خط لوله در خاک خود، از 31 دسامبر سال 2014 باید ماهانه جریمه ای حدود 200 میلیون دلار به ایران پرداخت کند.
بر این اساس اگرچه در دولت دهم، تاکید بسیاری بر ساخت این پروژه صورت گرفت و اصرار دولت بر اجرایی شدن این پروژه تا جایی پیش رفت که پیشنهاد پرداخت کمک هزینه 500 میلیون دلاری به پاکستان ارائه شد، اما مقامات پاکستانی که مدام به بهانه‌های مختلف ساخت خط لوله آی‌پی را به تعویق می‌انداختند، ضمن درخواست همه وجه مورد نیاز برای ساخت خط لوله معادل 2 میلیارد دلار با قطر نیز برای دریافت ال‌ان‌جی مذاکره کردند.
اما پس از روی کار آمدن دولت یازدهم، مقامات نفتی کشور تاکید کردند که هیچ کمکی برای تکمیل این خط لوله در خاک پاکستان نمی‌کنند و این کشور بدون دریافت هیچ کمک مالی از طرف ایران باید آن را تکمیل کند و حتی کار تا جایی پیش رفت که بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت، آبان ماه گذشته اعلام کرد که قرارداد صادرات گاز به پاکستان احتمالا لغو خواهد شد.
البته وزیر نفت با اشاره به این که دبه جزو لا ینفک قراردادهای صادرات گاز است معتقد است که پاکستان برای واردات گاز از ایران منتظر لغو تحریم‌ها است.
جایگزینی ال ان جی به جای صادرات با خط لوله
اخیرا پاکستان برای فرار از جریمه ماهانه 200 میلیون دلاری به دلیل عدم پایبندی به مفاد قرارداد و همچنین با هدف تامین گاز مورد نیاز خود، تصمیم گرفت طرح جایگزینی را به جای پروژه خط لوله گاز صلح به ایران پیشنهاد کند و واردات را نه از طریق خط لوله بلکه با تبدیل گاز طبیعی به گاز طبیعی مایع(ال ان جی) پیگیری کند.
بر اساس این طرح جدید ایران گاز طبیعی را به LNG تبدیل و سپس به وسیله پایانه‌های LNG عمان به پاکستان صادر خواهد کرد. در حال حاضر ایران و عمان توافق‌نامه‌ای را امضاء کرده‌اند که بر اساس آن عمان ظرف 25 سال آینده حدود 60 میلیارد دلار گاز طبیعی از ایران خریداری خواهد کرد و براساس این پروژه یک خط لوله یک میلیارد دلاری برای انتقال گاز به عمان در خلیج فارس احداث خواهد شد.
به گزاش ایسنا، خط لوله گاز صادراتی ایران به هند و پاکستان در سال 1990 مطرح شد، اما گفت‌وگوها بر سر این طرح که "خط لوله صلح" نام گرفته از یک دهه پیش آغاز شد، اما اختلافات پاکستان و هند به عنوان مهم‌ترین دلایل کندی مذاکرات مانع توافق نهایی بین سه کشور شده بود تا اینکه هند از مذاکرات سه جانبه کنار کشید و ایران و پاکستان با برگزاری نشست هایی در تهران و اسلام آباد برای عملی کردن این طرح، مذاکرات را دنبال کردند و در نهایت خرداد ماه 1388 قرارداد بین ایران و پاکستان امضا و بنا شد، اولین جریان گاز ایران به پاکستان تا 31 دسامبر 2014 برقرار شود.
