اقتصادهاي نوظهور هم وارد دوره ركود مي‌شوند

به نوشته فايننشال تايمز، نهادهاي بين‌المللي از جمله صندوق بين‌المللي پول چشم‌انداز مثبتي از اقتصاد جهان ندارند. اين سازمان‌ها به سرمايه‌گذاران توصيه مي‌كنند با در پيش گرفتن محافظه‌كاري بيشتر خود را براي شرايط دشوارتر آماده كنند. در اين ميان اقتصادهاي نوظهور هم كه تاكنون حال و روز بهتري داشتند كم‌كم وارد اين شرايط دشوار مي‌شوند.

بانك جهاني اخيرا درگزارش خود از سياستمداران قدرت‌هاي نوظهور اقتصادي و كشورهاي درحال توسعه خواسته بود با اتخاذ تدابير بلندمدت و اعمال اصلاحات ساختاري لازم، رشد اقتصادي را تضمين كنند. بحران اقتصادي منطقه يورو و احتمال سرايت آن به ديگر نقاط جهان و ازجمله قدرت‌هاي نوظهور اقتصادي موجب نگراني زيادي بين اقتصاددانان شده است. بنا بر اين گزارش در شرايطي كه كشورهاي غربي با كاهش رشد اقتصادي دست به گريبان هستند و قيمت جهاني نفت به پايين‎ترين حد خود در چهار سال گذشته رسيده، انتشار شواهدي كه از وارد شدن اقتصادهاي نوظهور به دوره ركود خبر مي‌دهد نگراني‌ها نسبت به چشم‌انداز اقتصاد جهاني را دامن مي‎زند. كاهش رشد اقتصادي در منطقه يورو به قدري جدي است كه آلمان به عنوان قدرتمندترين اقتصاد منطقه يورو نيز از اين چالش در امان نمانده و گزارش‌هايي كه اخيرا منتشر شده، نشان مي‌دهد كه اين كشور از كاهش رشد اقتصادي رنج مي‌برد.  اطلاعاتي كه درباره 19اقتصاد بزرگ نوظهور جهان توسط موسسه كپيتال اكونوميكس جمع‌آوري شده، نشان مي‌دهد كه توليدات صنعتي در ماه آگوست و هزينه‌هاي مصرف‌كننده در سه ماهه دوم اين كشورها به پايين‌ترين سطح خود از سال 2009 ميلادي تاكنون رسيده است. رشد صادرات اين كشورها نيز در ماه آگوست سقوط كرده است. به نوشته فايننشال تايمز، اين روند همسو و همزمان در ميان طيفي وسيعي از كشورها به‌اين معني است كه كُندي رشد اقتصادي درحال تبديل شدن به يك مولفه پايدار در پوياترين اقتصادهاي جهان است. نيل شيارينگ، مدير بخش اقتصادهاي نوظهور موسسه كپيتال اكونوميكس در اين باره مي‌گويد: «اين روند جديد طبيعي است و در باقيمانده يك دهه بعد اين روند ادامه خواهد داشت.»

اوليور بلانچارد، رييس اقتصادي صندوق بين‌المللي پول، هفته گذشته در نشست سالانه اين نهاد گفت كه در ميان‌مدت تغييرات نسبتا بزرگ و چشمگيري در چشم‌انداز بازارهاي درحال ظهور ايجاد خواهد شد. كريستين لاگارد، رييس صندوق بين‌المللي پول اعلام كرد كه كشورهايي مانند برزيل و روسيه به وضوح شاهد كاهش رشد اقتصاد خواهند بود. لاگارد گفت: «ما همچنان با روند رشد در اقتصادهاي نوظهور با احتياط برخورد مي‌كنيم، فقط براي اينكه اين كشورها خود را براي نوساني بيشتر از آنچه در ماه‌هاي اخير شاهد آن بوديم، آماده كنند.» جورج ماگنوس، مشاور ارشد بانك مركزي امريكا با اشاره به اينكه صندوق بين‌المللي پول پيش‌بيني‌هاي خود را درباره رشد اقتصادي از اواخر 2011ميلادي تاكنون 6 بار تغيير داده است، مي‌گويد: «كاملا روشن است كه شتاب استثنايي رشد اقتصادهاي نوظهور در فاصله زماني سال‌هاي 2006 تا 2012ميلادي به پايان رسيده است».

فايننشال تايمز مي‌نويسد، اگرچه آمار توليد ناخالص داخلي رسمي براي سه ماهه سوم هنوز منتشر نشده است اما پيش‌بيني‌ها چندان اميدواركننده نيست. بر اساس گزارش موسسه مطالعات اقتصادي جاسپر مك‌ماهون كه مقرش در لندن قرار دارد، نرخ رشد توليد ناخالص داخلي چين در سه ماهه سوم كه احتمالا هفته آينده اعلام خواهد شد از 7.5درصد در سه ماهه دوم به 6.8 درصد در سه ماهه سوم كاهش يافته است. نرخ رشد توليد ناخالص داخلي برزيل نيز به عنوان يكي از قدرتمندترين اقتصادهاي نوظهور 0.3درصد اعلام شده كه در مقايسه با آمار رسمي 2.5درصدي كه در سال 2013ميلادي اعلام شده بود،كاهش چشمگيري يافته است. بر اساس آمارهاي اعلام شده توسط موسسات مطالعات اقتصادي، ميزان كل رشد در ماه جولاي 4.3درصد بوده كه در مقايسه با ماه ژوئن 2/0درصد كاهش يافته است. اين درحالي است كه بر اساس برآوردها، اين روند نزولي در ماه آگوست از شيب بيشتري برخوردار شده است. نيل شيارينگ، مدير بخش اقتصادهاي نوظهور موسسه كپيتال اكونوميكس در اين باره مي‎گويد: «به نظر مي‎رسد كه نرخ توليد ناخالص داخلي در اقتصادهاي نوظهور در ماه آگوست به پايين‌ترين سطح خود از آگوست 2009ميلادي تاكنون رسيده است».

بنا بر اين گزارش، بيشترين كاهش نرخ رشد را كشورهاي اروپايي شرقي تجربه كرده‌اند. جايي كه اقتصاد متزلزل آلمان كه از كاهش چهاردرصدي در توليدات صنعتي رنج مي‌برد و اين مساله شركت‌هاي تجاري اين منطقه وابسته به اقتصاد آلمان را فلج كرده است.

در امريكاي لاتين، توليدات صنعتي ماه آگوست نيز درحال كاهش است كه بخشي از آن به دليل كاهش تقاضا براي كالاهاي چيني و بخشي به دليل كاهش تقاضاي مصرف‌كننده به دليل تورم بالاست. اما در اين ميان اقتصادهاي نوظهور در آسيا نسبت به ديگر همتايان خود در باشگاه اقتصادي جهان از انعطاف‌پذيري بيشتري برخوردار هستند. به‌طوري كه رشد توليدات صنعتي اين كشورها در ماه اگوست پنج درصد بوده كه در مقايسه با ديگر اقتصادهاي نوظهور دودرصد بيشتر بوده است. هرچند كه در اينجا هم نشانه‌هايي مبني بركاهش رشد اقتصادي در چين در حال نمايان شدن است.