وجود آب‌های فسیلی در فلات ایران بعید است، پیامدهای استفاده از آب‌های ژرف

خبر اقتصادی: امین علیزاده استاد آبیاری دانشگاه فردوسی مشهد در گفت‌‌وگو با فارس در مورد اظهارات وزیر نیرو در مورد انجام کارهای مطالعاتی برای برداشت آب از اعماق زمین (آب‌های فسیلی) گفت: منظور از آب‌های فسیلی آب‌هایی است که از حدود 50 میلیون سال قبل در اعماق زمین مانده است.

وی با بیان اینکه کشور در شرایط کم‌آبی قرار دارد و باید در مورد تمام منابع آبی موجود و احتمالی (آب‌های ژرف یا فسیلی) و امکان استفاده و بهره‌برداری از آنها تحقیق و بررسی کرد، افزود: در این رابطه چند سال پیش در منطقه کرمان بررسی‌ها و تحقیقاتی انجام شد ولی از نتایج آن اطلاعی در دست ندارم.

* لیبی و عربستان از آب‌های فسیلی بهره‌برداری می‌کنند

استاد آبیاری دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: در کشورهایی مثل عربستان و لیبی آب‌های فسیلی مربوط به دوران کرتاسه بدست آمده و حتی از آن بهره‌برداری شده است.

وی افزود: دوران کرتاسه مربوط به میلیون‌ها سال پیش است که پس از خشک شدن دریاها در آن دوران بر روی منابع آب باقی مانده از دریاها لایه‌هایی از ماسه‌سنگ بوجود آمد و سطح دریاها پوشانده شده و اکنون پس از میلیون‌ها سال کشورهایی مثل عربستان و لیبی با دست‌یابی به این آب‌های ژرف و فسیلی از آن‌ها بهره‌برداری می‌کنند. 

* وجود آب‌های فسیلی در فلات ایران بعید است

علیزاده با بیان اینکه بعید است چنین آب‌هایی در فلات ایران موجود باشد، گفت: اگر هم آب فسیلی موجود باشد باید کارهای تحقیقاتی در مورد امکان برداشت و بهره‌برداری و استفاده از آن انجام شود و این کار ایرادی ندارد.

* آب‌های فسیلی داغ و دمایی بیش از 65 در جه سانتی‌گراد دارند

استاد آبیاری دانشگاه فردوسی مشهد بیان داشت: آب‌های ژرف معمولا داغ و دمایی بالاتر از 65 درجه سانتی‌گراد دارند بنابراین این آب‌ها تا وقتی خنک نشوند امکان استفاده ندارد.

علیزاده تصریح کرد: همچنین آب‌های فسیلی شور و حاوی مقداری زیادی املاح هستند بنابراین برای استفاده از آن‌ها، آب‌ها باید املاح زدایی شوند.

وی در ادامه به یکی دیگر از مشکلات بر سر راه استفاده از آب‌های فسیلی اشاره کرد و افزود: در صورتیکه آب‌های فسیلی در لایه‌های آهکی قرار داشته باشند امکان  بهره‌برداری و جابه‌جایی آن وجود دارد ولی اگر این آب‌ها در لایه ماسه سنگ‌ها قرار گرفته باشند امکان برداشت از آن‌ها بسیار سخت است.

* منابع آب‌های فسیلی تجدید‌ناپذیر و محدود است

استاد آبیاری دانشگاه فردوسی مشهد در پاسخ به این سؤال که آیا برداشت آب‌های ژرف موجب آسیب‌های زیست محیطی می‌شود یا خیر، گفت: آب‌های فسیلی تجدید‌ناپذیر و دارای حجم معین است بنابراین بسته به موقعیتی که دارند برداشت آن‌ها اشکالات زیست محیطی می‌کند.

* آسیب‌های زیست محیطی برداشت از آب‌های زیرزمینی شناسایی شود

علیزاده با بیان اینکه قبل از برداشت از آب‌های فسیلی باید روی آسیب‌های زیست محیطی آن کار پژوهشی انجام شود، اظهار داشت: برداشت آب‌های فسیلی ممکن است مشکلاتی از قبیل تحمل فشار لایه‌های بالا، تخلیه آب‌ها و امکان نشست‌های زمینی و همچنین ایجاد زمین لرزه را باعث شود بنابراین باید در هر موقعیتی برای برداشت از این آب‌ها کار تحقیقاتی و پژوهشی انجام و پیامدهای زیست محیطی آن بررسی شود. 

وی در پایان اظهار داشت: منظور آقای چیت‌چیان وزیر نیرو هم تحقیق و پژوهش در مورد وجود و یا امکان استفاده از آب‌های ژرف و فسیلی بوده و با توجه به شرایط کم آبی و منابع محدود آب در کشور انجام این کار اشکالی ندارد.