محمود جامساز/ اقتصاددان
قیمت دلار در مرکز مبادلات ارزی بهتدریج افزایش یافته است. مهمترین دلیل دولت برای انجام چنین کاری یکسانسازی نرخ ارز است و دولت در تلاش است با افزایش قیمت ارز در مرکز مبادلات ارزی قیمت بازار آزاد هم به سمت پایین میل کند. البته این در صورتی است که دولت به اندازه کافی از موجودی ارز برخوردار باشد که بتواند مدیریت عرضه و تقاضای ارز را در بازار بهطور بهینه مدیریت کند. اما متاسفانه به علت کمبود موجودی ارز ناشی از کاهش درآمدهای نفتی، دولت قادر نیست بازار ارز را مدیریت کند، آنهم به نحوی که بتواند روی قیمتهای بازار آزاد تاثیر بگذارد. بر این اساس اگر در ماههای اخیر قیمت ارز نوسانات بسیار کمی را تجربه کرده است و حوالی عدد سههزاروصدتومان ثابت مانده، این ثبات ناشی از مدیریت دولت بر بازار ارز و کنترل عرضهوتقاضا در بازار نیست. بلکه علت را باید در جای دیگری جستوجو کرد. ما در شرایط رکود اقتصادی هستیم و همین سبب شده که قیمت دلار نوسان چندانی را تجربه نکند. کاهش واردات و نبود تقاضاهای کلان در اقتصاد عاملی است که سبب شده قیمتها چندان دچار نوسان نشود. اگر قیمت ارز در بازار نوسانی نداشته ناشی از عدم دخالت دولت در بازار و ناتوانی از مدیریت عرضهوتقاضاست. از طرفی قیمت ارز در این مدت با دیپلماسی ما گره خورده است. با امید در نتیجهبخشی مذاکرات، قیمت دلار کاهش مییابد و کمی که اوضاع نامساعد به نظر میرسد قیمتها افزایشی میشود. از طرف دیگر امید به نتیجهبخشی مذاکرات نوعی خوشبینی را در مردم ایجاد کرده و مردم میدانند اگر مذاکرات نهایی شود قیمت ارز کاهش مییابد. پس تقاضاهای سوداگرانه هم کاهش یافته است و همین هم بر قیمت ارز و ثبات آن بیتاثیر نبوده است. اما نباید از این موضوع غافل ماند که قیمت ارز در کشور ما هیچگاه بهطور واقعی تعیین نشده است.