دولت، ترميم سوابق بيمه خبرنگاران را تدبير كند

فعاليت خبرنگاران و نويسندگان و كسب خبر و نوشتن تحليل و گزارش، در نقاط مختلف جهان با خطرات، استرس زياد و گرفتاري هاي حاشيه اي بسياري همراه است و در كشور ما نيز خبرنگاران، علاوه بر اين مشكلات عمومي، با بي ثباتي شغلي، بيكاري، تعطيلي نشريات، نداشتن سوابق مستمر بيمه اي و... مواجهند.

همچنين علاوه بر نبود بيمه بيكاري مناسب و سوابق روشن و مستمر بيمه اي، حق و حقوق خبرنگاراني كه به صورت آزاد و مستقل كار مي كنند وبه صورت حق التحريري فعاليت دارند روشن نيست و با وجود آن كه بخش عمده اي از بهترين نوشته ها و گزارش هاي راهگشا را حق التحرير نويسان به عهده دارند اما مشخص نيست كه سوابق بيمه اي اين طيف از خبرنگاران چگونه بايد پرداخت و تكميل شود و چه كسي بايد از آنها حمايت كند؟

در كشورهاي مختلف جهان، بسياري از خبرنگاران، به حكم وظيفه اي كه احساس مي كنند به مناطق حادثه ساز مانند غزه و لبنان و افغانستان و آفريقا و... سفر مي كنند و حتي هزينه هاي سفر و كسب خبر را شخصا پرداخت مي كنند و بهترين گزارش هاي تكان دهنده را به دنيا مخابره مي كنند اما برخي دوگانه با آنها صورت مي گيرد، برخي دولت ها در كشورهاي توسعه يافته، براي بسياري از اين خبرنگاران، حقوقي را در نظر گرفته و بيمه بازنشستگي و درمان آنها تضمين شده است. اما در برخي ديگر از كشورها، اين خبرنگاران حتي در صورت فوت و گروگان گيري و... ازهيچ حمايتي برخوردار نيستند. 

در كشور ما، نيز خبرنگاران حق التحرير و حتي داراي حقوق ثابت كه چند ماه يا چند سال سابقه كار در كارنامه خود دارند، با گپ پرداخت حق بيمه و سوابق بيمه اي مواجه هستند و كمتر از 50 درصد فعاليت و سوابق كاري آنها بيمه شده است. 

بسياري از خبرنگاراني كه از سال هاي ابتداي دهه 1370 در روزنامه هاي مختلف كار كرده اند، به خاطر بي ثباتي شغلي، توقف يا توقيف فعاليت روزنامه، جابجايي هاي متعدد خبرنگاران در رسانه ها با نام هاي مختلف و با مديران مسوول گوناگون، و... از سوابق بيمه اي كامل برخوردار نيستند و سوابق بيمه اي آنها از سوابق شغلي بسيار كمتر است و هيچ خبرنگاري نمي توان يافت كه 20 سال سابقه كار و 20 سال سابقه بيمه متناسب با آن داشته باشد. 

در نتيجه لازم است كه دولت به جاي پرداخت هديه هايي كه تنها چند روز مي تواند زخم ها و مشكلات خبرنگاران را التيام ببخشد، فكري اساسي براي تكميل بيمه بازنشستگي خبرنگاران كند تا نگراني از روزهاي ناتواني و پيري و بازنشستگي آنها برطرف شود. 

 كاركنان اين شغل سخت و زيان آور و در عين حال شريف كه چشم و گوش مردم هستند، نگران آينده شغلي و بيمه اي و حقوق بازنشستگي خود هستند و اگر دولت تدابير لازم را داشته باشد با خيال راحت، قادر خواهند بود كه مشكلات بيمه اي و بازنشستگي خود را حل كنند و اميدوار باشند كه در دوران بازنشستگي و فراغت از كار از حقوق حداقلي براي معاش خود استفاده نمايند. 

اگرچه در دوران دولت خاتمي، وزارت ارشاد برنامه اي براي تكميل بيمه تعدادي از خبرنگاران ارائه داد و خبرنگاران با پرداخت 18 درصد حق بيمه خود، قادر بودند كه هرسال بيمه تامين اجتماعي را تمديد كنند و بقيه مبلغ حق بيمه را صندوق نويسندگان پرداخت مي كرد، اما براي همين امكانات نيز اخيرا يكي از مسوولان وزارت ارشاد اعلام كرده است كه بايد حق بيمه را كارفرما پرداخت كند و نبايد حق بيمه را افرادي ديگر پرداخت كنند...

اين سخن مسوول وزارت ارشاد در جايي مي تواند صحيح و راهگشا باشد كه اولا كارفرما از روز اول شروع به كار خبرنگار تا روز آخر، بيمه خبرنگار را بپذيرد و دوم و مهمتر اين كه، شغل خبرنگاري از ثبات لازم برخوردار باشد و يك خبرنگار چند ماه يكبار يا سالي يكبار مجبور به تغيير شغل نشود. 

اين وضعيت باعث شده كه در طي 20 سال گذشته، برخي روزنامه نگاران در بيش از 40 نشريه و روزنامه و سايت كار كنند اما سوابق بيمه اي آنها ناقص و در كارگاه ها و مراكز مختلف پرداخت حق بيمه و ادارات مختلف تامين اجتماعي پراكنده باشد. در فاصله بين اين روزنامه تا آن رسانه نيز مدتي بيكار بوده اند. چند ماه از ابتداي فعاليت آنها در يك روزنامه و چند ماه از آخر فعاليت آنها، عملا بدون پرداخت حق بيمه سپري شده است و كارفرما تعهدي به تكميل پرداخت حق بيمه آنها نداشته است. 

در نتيجه از 20 سال فعاليت يك روزنامه نگار، به زحمت مي توان 7 تا 8 سال سابقه پراكنده پرداخت حق بيمه را ارائه داد. 

براين اساس، انتظار از دولت تدبير و اميد اين است كه به جاي هداياي سالانه خبرنگاران، طرحي را براي تكميل دوره پرداخت حق بيمه خبرنگاران اجرايي كنند كه يك خبرنگار با حمايت مالي كارفرما، وزارت ارشاد يا با هزينه شخصي خود ، ‌بتواند  مبالغ حق بيمه براي دوره هاي تكميل نشده و بدون سابقه را بپردازد و مثلا براي يك خبرنگار با دوره 20 سال سابقه كار، امكان تكميل شكاف هاي بيمه اي  و دوره هايي كه حق بيمه پرداخت نشده، ايجاد شود و براي سال ها يا ماه هايي كه به هر دليلي حق بيمه پرداخت نشده، سوابق بيمه اي تكميل شود و حق بيمه را شخص خبرنگار يا كارفرما و يا دولت پرداخت كند و اين نقص سوابق برطرف شود. 

در شرايطي كه دولت ارائه دفترچه بيمه براي همه اقشار جامعه را پيگيري مي كند، تكميل سوابق خبرنگاران با پرداخت شخصي خودشان يا حمايت دولت، كار ساده اي است و هزينه زيادي به همراه ندارد.

اين مهم مي تواند با رعايت موارد قانوني انجام شود و خبرنگاران قادرند كه سوابق فعاليت خود را به گواهي روزنامه ها و افراد و همكاران خود تكميل كنند و در اين زمينه حتي كساني كه به صورت حق التحريري فعاليت دارند، اين حق را دارند كه سوابق بيمه اي آنها تكميل شود. زيرا آن چه ملاك و معيار كار روزنامه اي است توليد خبر و تحليل است نه تعداد ساعت كار و كار روزانه و.... 

نكته ديگري كه در اين زمينه لازم است به آن توجه شود، ايجاد بانك اطلاعاتي براساس كد ملي هموطنان ايراني و تكميل بيمه خبرنگاران و ساير اقشار جامعه بر اساس يك شماره واحد بيمه اي است تا اگر خبرنگار يا كارگر و كارمندي با تغيير شغل، بيكاري، توقيف و تعطيلي كارگاه و روزنامه مواجه شد، بلافاصله پس از شروع به كار در محل ديگري، با يك كد ملي يا كد واحد بيمه تامين اجتماعي، بلافاصله پرداخت حق بيمه را شروع كند و براي يك نفر در طول زندگي و كار و فعاليت، چند ليست بيمه اي با شماره ها و سوابق مختلف در مراكز مختلف بيمه اي جمع نشود و هر ايراني قادر باشد با يك شماره بيمه از روز اول كار خود تا روز بازنشستگي در هر مركزي كه كار مي كند، سوابق خود را تكميل كند و اگر كارفرما حق بيمه پرداخت نكرد خود شخص به صورت خويش فرما، و اختياري، بيمه خود را تكميل كند.