نمودار ارزش ریال در برابر دلار در 28 ماه گذشته از نگاه واشنگتن پست

خبراقتصادی: واشنگتن پست، در گزارش و نموداری، روند تغییرات نرخ ریال در برابر دلار آمریکا را در سه سال اخیر بررسی کرده است.
این نمودار مربوط به دوره زمانی خرداد 1389 تا مهرماه 1391 است.
 خط عمودی ارزش ریال را نشان می دهد که از بالا به پایین افزایش نرخ را نشان می دهد که از 5000 ریال تا 40 هزار ریال را می بینیم. در خط افقی نیز روند گذر سال ها و ماه ها را از ژوئن 2010 تا اکتبر 2012 مشاهده می کنیم.
در این دوره زمانی که روی نمودار از ژوئن 2010 تا اکتبر 2012 مشاهده می کنیم، دو روند و دو  مقطع زمانی را می بینیم که خط پر رنگ نشان دهنده ارزش رسمی ریال در برابر دلار آمریکا است که در حد 900 تا 1226 تومان تقریبا یک روند نسبی افزایشی و ثابت را نشان می دهد..
همچنین یک خط نقط چین را می بینیم که نرخ ارز در بازار غیر رسمی یا آزاد یا بازار سیاه را نشان می دهد که از900 تومان تا 4000 تومان را نشان می دهد .این روند نرخ غیر رسمی از دی ماه 1390 به بعد تشدید شده است.
از آن جا که اقتصاد ایران با تشدید تحریم های اقتصادی در این سه سال مواجه شده است، این گزارش نشان می دهد که روند تحریم ها در سال های اولیه تاثیری بر این نرخ مبادله ریال با دلار نداشته است.



کارشناسان می گویند که اگر تحریم به تنهایی اثرگذار بوده چرا در ماه های اولیه و یک سال و نیم اول تحریم، تا این حد اثرگذار نبوده و باعث افزایش نرخ ارز نشده است اما چرا در ماه های اخیراثرگذار شده و باعث افزایش نرخ دلار شده است.
طبق این گزارش تا آذرماه سال 1390، تحریم ها تقریبا برنرخ مبادله ریال و دلار و ارزش ریال اثرگذار نبوده است. اما از دی ماه 1390 به این سو، تحت تاثیر مسائل مدیریت اقتصادی، ساختار اقتصاد ایران، هدفمندی یارانه ها، مشکلات بانکی، مشکلات تحریم نفت و... به تدریج اثر خود را روی ارزش پول ایران گذاشته است.
به عبارت دیگر، اثرات تحریم به تدریج و به کندی عملکرده است ضمن این که مشکلات مدیریتی، رشد نقدینگی و تورم، مسائل سیاسی، هدفمندی یارانه ها، و.... نیز به تدریج اثرگذار شده و نرخ دلار را بالا برده است.
از آن جا که شدت این تغییرات زیاد بوده، برخی کارشناسان اعلام کرده اند که اثر روانی افزایش قیمت هابر نرخ دلار، خروج ارزو سرمایه از کشور، تحولات سیاسی و... نیز بر ارزش ریال اثرگذاشته است. زیرا اگر قرار بود که تحریم ها به تنهایی اثرگذار باشند، چرا در یک سال و نیم اول یعنی از خرداد 1389 تا  آذر 1390 این تغییرات کم بوده است و چرا در ماه های اخیر این کاهش ارزش ریال تا این حد افزایش یافته است.

براین اساس، یک مجموعه از سیاست های اقتصادی شامل کنترل بودجه، نقدینگی و تورم، تامین کالاهای اساسی، جلوگیری از خروج سرمایه وارز، نظارت برگمرکات و واردات و صادرات، تامین کالاهای اساسی و ضروری، کاهش اثرات روانی، کنترل خرید و فروش ارزدر بازارغیررسمی، شفاف سازی و ارائه دائمی اطلاعات به  مردم و... می تواند مانع افزایش اثر روانی بر نرخ دلار در بازار آزاد شود....
به عبارت دیگر، دولت تنها نمی تواند برمبنای خنثی سازی اثرات تحریم، نرخ ارز را کاهش دهد بلکه باید مشکلاتی مدیریتی، اثرات روانی، مشکلات سیاسی و... را نیز مورد توجه قرار دهد و محور قرار دادن تحریم به تنهایی قادر به کاهش ارزش دلار نخواهد بود.