تهرانی ها بيشتر کدام روزنامه‌ها را می خوانند و چرا؟

گزارش حاضر حاصل دومین نظرسنجی از 923 نفر شهروند تهرانی درباره میزان و الگوی مصرف مطبوعات است که در اسفند ماه سال 1392 از 55.8درصد از زنان و44.2 درصد از مردان ساکن در شهر تهران انجام پذیرفته است و نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که میزان استفاده و اعتماد پاسخگویان از مطبوعات بعد از صداوسیما در مقام دوم قرار داشته و مهمترین شیوه دسترسی آنها به مطبوعات هم از طریق کیوسک‌های روزنامه فروشی است. میزان مطالعه روزنامه در میان خوانندگان آنها 49.3 دقیقه در شبانه‌روز و در رابطه با مجلات هم این رقم به 48.4 دقیقه می‌رسد. بیشترین روزنامه‌ مورد مطالعه و قابل اعتمادترین آنها از نظر پاسخگویان با رقم بالایی روزنامه همشهری و در  میان مجلات هم می‌توان به مجله خانواده سبز اشاره داشت.  

 مهمترین معیار پاسخگویان که از تمام مناطق 22 گانه تهران انتخاب شده و ميانگين تحصيلات آنها 12.1 سال است در مطالعه روزنامه داشتن صداقت و بیان واقعیات و در رابطه با مجلات هم تنوع مطالب و موضوعات آن است.

عدد قابل تامل بي اعتمادي به آزادي بيان مطبوعات

بر اساس اين پژوهش ميداني 23.6 درصد افراد همیشه جهت کسب اخبار و اطلاعات گوناگون از صداوسیما استفاده کرده، 35.8 درصد اغلب، 24.1درصد گاهی، 9.6 درصد بندرت و 7 درصد هم هرگز از رسانه‌ها جهت کسب اخبار استفاده نمی‌کنند.

در رابطه با نحوه بهره‌مندی از مطبوعات داخلی و یا سایت‌های مرتبط با آنها هم 6.8 درصد همیشه، 15 درصد اغلب، 26 درصد گاهی، 18.7 درصد بندرت و 33.5 درصد هم هرگز از این رسانه بهره‌ای نمی‌برند.

از ماهواره‌ها هم 7.2 درصد همیشه، 12.6درصد اغلب اوقات،19.7 درصد گاهی و 9 درصد هم بندرت برای کسب خبر از آنها بهره برده و در مقابل 51.5 درصد هرگز استفاده‌ای نمی‌برند.

بنابراين گزارش، از پاسخگویان پرسیده شد که: «به نظر شما روزنامه‌ها و مجلات منتشره در کشور تا چه حد در اطلاع‌رسانی از آزادی برخوردارند؟» از میان 861 پاسخگویی که به این سئوال جواب داده‌اند، 14.5 درصد آزادی مطبوعات را در این زمینه بسیار زیاد و زیاد دانسته، 30.5 درصد تاحدی،43.5 درصد کم و بسیارکم و از نظر 11.5 درصد هم این آزادی در بین مطبوعات اصلاً وجود ندارد! به عبارتي حدود 60 درصد از پاسخگويان معتقدند مطبوعات آزادي بيان ندارند ويا آزادي بيان بسيار کمي دارند.

محبوب ترين ها کدام اند؟

در اين تحقيق که در دفتر مطالعات و برنامه ريزي رسانه‌ها و به سفارش معاونت مطبوعاتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در اسفند 92 انجام شده، از پاسخگویان خواسته شد تا حداکثر به نام چهار روزنامه‌ای که بیش از سایر روزنامه‌ها مطالعه می‌کنند اشاره نمایند. نتایج نشان داد 44.1 درصد پاسخ‌ها مربوط به کسانی است که روزنامه همشهری را مطالعه کرده، سپس با فاصله بسیار زیادی، 12.2 درصد در این زمینه به روزنامه ایران، 7.5 درصد به جام‌جم، 5.9 درصد به انواع روزنامه‌های ورزشی. نکته جالب اينجاست که در تحقيقي که سال 85 انجام شد، رتبه دوم براي روزنامه جام جم بود و رتبه سوم به «ايران» رسيده بود و حالا بعد از 7 سال، اين جابه جايي معنادار صورت گرفته است.

درباره روزنامه همشهري، 21.2 درصد گفته‌اند که بطور مرتب و هر روز،31.8درصد بیشتر روزهای هفته، 30 درصد یکی دو روز در هفته و 17 درصد هم کمتر از یکی، دو روز در هفته اين روزنامه را مطالعه می‌کنند.

در رابطه با روزنامه ایران نحوه مطالعه23.1درصد بطور مرتب و هر روز، 27.9 درصد بیشتر روزهای هفته، 27.9 درصد یکی، دو روز در هفته و نحوه مطالعه21.2درصد هم کمتر از یکی دو روز در هفته است.

از میان خوانندگان روزنامه جام‌جم هم18.2درصد بطور مرتب و هر روز، 30.3 درصد بیشتر روزهای هفته، 37.9درصد یکی دو روز در هفته و 13.6 درصد هم گفته‌اند که کمتر از یکی دو روز در هفته این روزنامه را می‌خوانند.

روزنامه‌های ورزشی هم توسط13.7 درصد پاسخگویان بطور مرتب و هر روز،31.4درصد بیشتر روزهای هفته،35.3 درصد یکی دو روز در هفته و توسط 19.6درصد هم کمتر از یکی دو روز در هفته مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

از اين ميان، علت مطالعه 8.9 درصد مردم به روز بودن مطالب روزنامه،8.9  درصد آگهی و نیازمندی‌ها، 7.6درصد تنوع مطالب آن، 6.7 درصد بیان جامع و کامل اخبار و 6.3 درصد هم کسب موضوعات مورد علاقه‌شان بوده است. علاوه براین، دلایل 6 درصد دیگر صداقت و بیان واقعیات توسط روزنامه‌ها، 5.2درصد کیفیت و محتوای مناسب و دلیل مطالعه 4.9درصد هم علاقه‌مندی به مطالعه روزنامه بوده است. در این رابطه 4.6درصد دیگر از پاسخ‌ها به دسترسی آسان به روزنامه‌ها و دلیل 3.5 درصد هم اعتماد به روزنامه بوده است.

کدام بخش ها را مي خوانند؟

در اين ميان، مهمترين بخش‌هاي مورد علاقه نيز از جامعه آماري پرسش شد؛ نتایج نشان داد 6/18 درصد به بخش‌های حوادث، 1/15 درصد موضوعات سیاسی، 7/13 درصد موضوعات اقتصادی، 4/10 درصد موضوعات اجتماعی، 3/7 درصد موضوعات ورزشی و 6/6 درصد هم خواننده موضوعات فرهنگی روزنامه‌ها هستند. علاوه بر این 5/6 درصد به تبلیغات و آگهی‌ها اشاره داشته، 3/6 درصد دیگر خواننده اخبار روز، 3/5 درصد تیترها، 2 درصد جدول، 4/1 درصد موضوعات علمی و 3/1 درصد هم بیش از همه خواننده موضوعات پزشکی و بهداشتی هستند.

به کدام روزنامه ها اعتماد دارند؟

از میان آن دسته از پاسخگویانی که به روزنامه‌های قابل اعتماد خود در سطح کشور اشاره داشته‌اند، نتایج نشان می‌دهد در میان روزنامه‌های منتشره 4/41 درصد از پاسخ‌ها به روزنامه همشهری، 5/8 درصد ایران، 9/7 درصد جام‌جم و 6/7 درصد هم به روزنامه اطلاعات اختصاص دارد.