کارشناسان آثار هنری در روزهای گذشته در ایران در مواجهه با چند سوال قرار گرفته اند؛ آیا تابلوی کشف شده منتسب به پیکاسو در روستای اولتان از توابع پارس آباد مغان اردبیل اصل است؟ اگر اصل است چقدر قیمت دارد؟
خبر اقتصادی: به گزارش پایش پرس سه روز پیش بود که ماموران ستاد مبارزه با قاچاق ارز و کالا استان اردبیل از دستگیری مردی خبر دادند که قصد داشت یک تابلو منتسب به پابلو پیکاسو را در اردبیل به قیمت 3 میلیارد تومان بفروشد. آن ها گفتند بعد از دستگیری این مرد تابلو نقاشی به اداره میراث فرهنگی و گردشگری اردبیل تحویل داده شده و کارشناسان این اداره نیز در بررسی های اولیه اعلام کرده اند که تابلو اصل است اما نظر دقیق و نهایی در این باره را به آزمایش های تخصصی منوط کرده اند.
بعد از اعلام این خبر بسیاری از کارشناسان داخلی از جمله «لیلی گلستان» و «علیرضا سمعی آذر» درباره این اثر کشف شده اظهار نظر کردند و اعلام کردند تشخیص اصل بودن این اثر کار بسیاری تخصصی و پیچیده ای است و تنها با آزمایش های ویژه قابل پیگیری است و امکان انجام این آزمایش ها در ایران وجود ندارد. به گفته سمعی آذر در حال حاضر بهترین مرکز برای این کار موزه لوور پاریس است و بهتر است وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی این اثر را برای کار کارشناسی و نظر نهایی به موزه لوور بفرستد.
اما سوال اصلی که در این بین مطرح می شود این است که این تابلوی نقاشی چگونه سر از خانه ای روستایی در اولتان پارس آباد مغان در آورده است؟ به اعتقاد کارشناسان آثار هنری، جنگ در کشورهای همسایه ایران رد اصلی است که می توان در این باره دنبال کرد. به اعتقاد کارشناسان این تابلوی هنری به احتمال زیاد متعلق به یکی از کاخ های ریاست جمهوری یا کلکسیون های آثار هنری موزه ای در عراق بوده است که در زمان حمله آمریکا به این کشور در سال 2005 به سرقت رفته است. البته کارشناسان هنری باتوجه به اینکه کشور کویت نیز آثار هنری متعلق به پیکاسو را در سال های دور خریداری کرده بود، احتمال می دهند که این اثر متعلق به کشور کویت باشد که در جریان جنگ بین عراق و کویت به سرقت رفته است.
دو سال پیش نیز پلیس عراق اعلام کرد از یک سارق آثار هنری در جنوب این کشور تابلوی نقاشی متعلق به پیکاسو را ضبط کرده که 10 میلیون دلار ارزش دارد و در جریان جنگ کویت از این کشور به سرقت رفته است. به اعتقاد کارشناسان این احتمال وجود دارد که این تابلو نیز بعد از جنگ عراق و کویت و یا حمله آمریکا به عراق از کشور کویت یا عراق دزده شده و بعد از طریق مرزهای غربی کشور وارد ایران شده و سر از خانه کاه گلی در روستای اولتان درآورده است.
اما این تابلوی پیکاسو چقدر قیمت دارد و اگر اصلی باشد چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد؟ تابلو کشف شده منتسب به پیکاسو به گفته کارشناسان میراث فرهنگی جزو تابلوهای سبک کوبیسم متاخر از مجموعه های شخصی است که 25*33 سانتیمتر ابعاد دارد. تابلویی که به اعتقا کارشناسان در صورت اصل بودن بیش از 30 میلیون دلار ارزش خواهد داشت. این ارزش گذاری نسبت به فروش آثار پیکاسو در حراجی های مطرح جهان قیمت گذاری می شود.
طی دو دهه گذشته آثار پیکاسو که به حراجی های جهان راه یافته اند همیشه جزو گران بها ترین آثار هنری بوده اند و رکورد فروش حراجی های جهان را شکسته اند. در حال حاضر گران بهاترین اثر هنری پیکاسو تابلویی تحت عنوان پسری با پیپ است که یک دهه پیش در سال 2004 در حراجی به مبلغ 126.9 دلار به فروش رسید.
پابلو روئیز پیکاسو نقاش، شاعر، طراح صحنه، پیکرتراش و سرامیک کار معروف اسپانیایی یکی از بزرگترین هنرمندان معاصر جهان است. هم اکنون در ایران در موزه هنرهای معاصر و موزه کاخ نیاوران نیز گنجینه ای بی نظیر از تابلوها و آثار این هنرمند نگهداری می شود. در ایران حدود 30 اثر نقاشی و مسجمه سازی این هنرمند نگهداری می شود که یکی از مشهورترین آن ها تابلو «نقاش و مدلش» است که در سال 89 برای برگزاری نمایشگاهی به موزه زوریخ سوئیس امانت داده شد. این تابلو نقاشی در آن زمان به قیمت 100 میلیون دلار از سوی کارشناسان هنری ارزش گذاری و بیمه شد.
مجید ملانوروزی، مدیر امور هنرهای تجسمی وزارت ارشاد و سرپرست موزه هنرهای معاصر اعلام کرده قرار است تیمی از کارشناسان را برای بررسی تابلو کشف شده در اردبیل به این شهر اعزام کند. البته او گفته بعید می داند این تابلو اصل باشد. او گفته چند سال پیش هم خبری از پیدا شدن دو اثر از ونگوگ منتشر شد اما بعد از بررسیهای زیاد مشخص شد تابلوها اصالت ندارند.
اما اگر این تابلو هنری اصل باشد برای نگهداری به موزه هنرهای معاصر خواهد رفت و بعد ایران باتوجه به اینکه عضو کنوانسیون استرداد آثار هنری است باید در فهرست تابلوهای به سرقت رفته هنری به دنبال صاحبت اصلی تابلو به گردد و آن را به صاحب اصلی تحویل دهد. البته این اثر اگر تابلویی سرقتی نباشد در موزه هنرهای معاصر باقی خواهد ماند و در آن زمان معمایی بزرگ تر پیش روی کارشناسان قرار می گیرد، تابلو چگونه به اولتان رسیده است؟