شفافیت در صنعت بیمه

توسعه اقتصادی کشور نیازمند حاکمیتی هوشمند با نگرشی همه جانبه است. در اقتصادهای پیشرفته ، نهادهای گوناگون اقتصادی به مثابه اجزای یک پیکر ، نوعی انسجام و یکپارچگی را ایجاد میکنند . این انسجام در بستر سیاستهای کلان فرهنگی و اجتماعی و ساختار سیاسی حکومت تبلور یافته و امکان رشد و برتری ، نسبت به اقتصاد های رقیب  را فراهم میسازد و در این میان دولت به عنوان محور اصلی توسعه نقشی سرنوشت ساز دارد.
صنعت بیمه از جمله نهادهای اقتصادی مهم است که نقش اساسی در کارامدی نظام اقتصادی دارد.  بیمه با جبران به موقع خسارتهای ناشی از رخدادهای ناخواسته ، امکان استمرار فعالیتهای اقتصادی را برای بنگاه های اقتصادی و زندگی مطلوب تر را برای آحاد جامعه فراهم میسازد.
کارکرد واقعی بیمه در کشور ، به توانمندی شرکتهای بیمه گر در ادای تعهدات آینده آن ها بستگی دارد . عاملی که برای بیمه گذاران مکشوف نیست . ضعف توانمندی شرکتهای بیمه به اعتماد  ملی - که اساسی ترین عنصر سرمایه اجتماعی است - ضربات سختی را وارد میکند.  
دولت در صتعت بیمه دارای نقش های اساسی است که مجموعه آنها توانمندی و کارآمدی این صنعت را تضمین میکند. از جمله  نقشها دولت ، میتوان به نقش اطلاع رسانی اشاره کرد که بیمه گذاران را نسبت به توانگری شرکتهای بیمه در ادای تعهدات آتی آنها آگاه می سازد.
دولت در مقام ناظر، بیمه گران را ملزم به افشای اطلاعات جامع، مناسب، مرتبط و به موقع برای ارائه به بیمه گذاران و فعالان بازار می کند. بطوری که نگرشی شفاف از فعالیت های کسب وکار ، عملکرد و موقعیت مالی آنها به دست آید.
انتظار می رود با برقراری شفافیت در بازار بیمه ، شناخت ریسک هایی که بیمه گران با آن مواجه هستند میسر شود و روش بازار، که در آن ریسک ها مدیریت می شوند، بهتر شوند.
شرکت های بیمه، حداقل به صورت سالیانه و به طور مناسب اطلاعات کمی و کیفی را به طریقی که برای فعالان بازار قابل دسترسی باشد، افشا می نمایند.
این اطلاعات می تواند شامل: اصول حاکمیت شرکتی ، نظام کنترل ریسک ، موقعیت مالی، عملکرد فنی و حاشیه توانگری مالی باشند.
به طور خاص ، اطلاعات افشا شده بایستی:
• ابزار مفیدی برای تصمیمات فعالان اقتصادی را فراهم کند.
• زمانیکه چنین تصمیماتی گرفته می شود، به موقع، قابل دسترس و به روز باشند.
• جامع و کامل و هدفمند باشد.
• قابل اعتماد و در زمینه ای باشد که تصمیمات اخذ شده اند.
• امکان قیاس کردن عملکردهای بیمه گران مختلف در همان بازار را فراهم کند.
• با گذر زمان سازگار باشد تا اینکه موضوعات مربوطه قابل بررسی باشند.

1- افشای اطلاعات در مورد موقعیت مالی بیمه گر شامل اطلاعات جزئی کمی و کیفی مناسب در مورد تعیین ذخایر فنی است. این افشای اطلاعات می تواند مرتبط با بیمه گذاران و شرکت کنندگان بازار، اطلاعات در مورد فرضیات جریانات نقدی آینده، علت انتخاب نرخ های تخفیفی و روش تنظیم ریسک باشد از جمله این اطلاعات باید شامل روشی باشد که برای تعیین ذخایر فنی به کار برده می شود.


2- افشای اطلاعات مربوط به موقعیت های مالی بیمه گر، شامل اطلاعات جزئی کمی و کیفی مناسب در مورد کفایت سرمایه می باشد. بیمه گر، اطلاعاتی را فاش می کند که کاربران را قادر به ارزیابی اهداف شرکت بیمه، سیاست ها و فرآیندها برای مدیریت سرمایه و ارزیابی کفایت سرمایه شان می کند. این اطلاعات شامل الزامات توانگری عام وکلی از بیمه گر و سرمایه موجود به منظور پوشش دادن به الزامات نظارتی می باشد.
اگر یک مدل داخلی برای تعیین منابع سرمایه و الزامات مورد استفاده باشد، اطلاعات در مورد مدل بایستی با در نظر گرفتن اطلاعات اختصاصی و یا محرمانه شرکت  فراهم شود.


3- افشای اطلاعات مربوط به موقعیت مالی شرکت بیمه گر شامل اطلاعات جزئی کمی و کیفی مناسب در مورد ابزارهای مالی و سایر سرمایه گذاری ها به صورت طبقه بندی شده است.
اطلاعات افشا شده در مورد سرمایه گذاری شامل موارد زیر است:
• سیاست ها و فرآیندها
• ارزشها، مفروضات و روشها با هدف گزارش دهی مالی و توانگری مالی و همچنین تفسیر اختلافات مالی مورد استفاده قرار گرفته است.
• اطلاعات، مربوط به سطح حساسیت برای متغیرهای بازار در ارتباط با مقدارهای فاش شده می باشد.

4- افشای اطلاعات در مورد موقعیت مالی شرکت بیمه شامل اطلاعات جزئی کمی وکیفی مناسب در مورد مدیریت ریسک تجاری  می باشد که شامل مدیریت دارایی- بدهی  به طور کلی و در جائیکه مناسب باشد در یک سطح بخش بندی شده است.
حداقل، این اطلاعات شامل روش شناسی مورد استفاده و فرضیات کلیدی به کار رفته در ارزیابی دارایی ها و بدهی ها برای اهداف مدیریت دارایی- بدهی می باشد. همچنین هر نوع سرمایه و یا ذخایری که در نتیجه عدم تطابق بین دارایی ها و بدهی ایجاد شود.

 

5- افشای اطلاعات شامل اطلاعات جزئی کمی و کیفی مناسب بر عملکرد مالی به صورت کلی و یا به صورت عملکرد مالی بخش بندی شده می باشد.
افشای اطلاعات بایستی شامل منابع به صورت کمی از تجزیه و تحلیل در آمدها، آمارهای پرداخت خسارت شامل بهبود پرداخت خسارت ها، کفایت قیمت گذاری، اطلاعات بر نتایج دارایی های سرمایه گذاری شده و اجزای چنین نتایجی باشد.

 

6- افشای اطلاعات در مورد موقعیت مالی شرکت بیمه شامل اطلاعات جزئی کمی و کیفی مناسب در تمام موارد منطقی قابل پیش بینی و مرتبط با حدنگهداری  ریسکهای هم  و مدیریت آنها می باشد.
افشای اطلاعات بایستی شامل اطلاعات لازم در مورد اهداف و سیاست ها، مدلها و تکنیک ها برای مدیریت ریسک بیمه ای (شامل فرآیندهای صدور بیمه نامه) باشد.
حداقل اطلاعات افشاشده بایستی شامل موارد زیر باشد:
• اطلاعاتی در مورد ماهیت، میزان و پیچیدگی ریسک هایی که ناشی از قراردادهای بیمه ای باشد.
• چطور بیمه گر از بیمه اتکایی یا سایر اشکال انتقال ریسک استفاده می کند.
• درک درستی از تعامل مابین کفایت سرمایه و ریسک
• توصیفی از ریسک های متمرکز
افشای اطلاعات جزئی کمی و کیفی مناسب در مورد مشخصات شرکت می باشد که شامل ماهیت کسب و کار آن، توصیف کلی از محصولات کلیدی آن، محیط خارجی در آنچه که آن به فعالیت مشغول است و اطلاعاتی که در مورد اهداف  بیمه گر و استراتژی های به جا و مناسب برای نیل به آن اهداف می باشد.

 

7- افشای اطلاعات شامل عناصر و ویژگی های کلیدی از چارچوب حاکمیت شرکتی بیمه گر وکنترل های مدیریتی شامل این که چطور این موارد به اجرا در آمده اند، می باشد.
در این حوزه از نظام افشای اطلاعات پرداختن به موضوع ماهیت و میزان و پیچیدگی شرکت بیمه گر اهمیت زیادی دارد که باعث می شود مقام ناظر ، بیمه گران را ملزم به ارائه حداقل صورت های مالی ممیزی شده به صورت سالیانه و قابل دسترس نمودن آنها به فعالان بازار نمایند.


مسعود حجاریان- مدیرعامل بیمه ملت