تك نرخي شدن بنزین متناسب با نرخ ارز و تورم، راه تعادل در اقتصاد

سال هاست که  بسیاری از کارشناسان و مردم درخواست تعیین نرخ مناسب بنزین و سوخت و گازوئیل را دارند تا آسایش و آرامش سال های دهه 20 و 30 و 40 را به جامعه برگرداند و این همه خودروی پارک شده و در حال تردد ساماندهی شوند و سروصدا، شلوغی و ترافیک، آلودگی هوا، و گرفتاری های بسیار آن ساماندهی شود.

اما به راستی چه نرخی برای بنزین مناسب است آیا باید تک نرخی شود و متناسب با نرخ تورم و نرخ ارز رشد کند تا منجر به ساماندهی شود یا باید دو نرخی ادامه یابد؟

 آیا باید همچنان نرخ بنزین زیر نرخ فوب خلیج فارس و قیمت جهانی باشد آیا همچنان بایدمیلیاردها دلار یارانه برای مصرف آن بدهیم ایا هر روز باید بیش از 70 میلیون لیتر بنزین مصرف کنیم و به جای آسایش و درآمد و رفاه، شاهد خستگی و آلودگی و اتلاف وقت در ترافیک و بیماری های مختلف باشیم؟!

 مردم می گویند که خودرو و فناوری  و مصرف بنزین و گازوئیل و گاز باید در خدمت رفاه خانواده ها باشد در خدمت اقتصاد و صنعت باشد نه عامل گرفتاری و اتلاف سرمایه ها...

 همچنان شاهد تکرار روزهایی هستیم که میلیون ها خودرو از منزل به محل کار و بازار و مرکز شهر حرکت می کند و غروب این مسیر تکراری را با میلیون ها ساعت اتلاف وقت و هزینه و آلودگی و اعصاب خسته بر می گردند. از خود می پرسیم که ما چرا این مسیر را با صدها هزار خودرو از اتوبان ها و خیابان ها عبور می کنیم تا به محل کار برسیم و چرا این مسیر را عصر دوباره با این همه گرفتاری بر می گردیم چرا محل کار و خانه به هم نزدیک نیست چرا تمرکز امکانات و ادارات و شرکت ها را داریم چرا جای پارک مناسب نداریم چرا این همه بنزین مصرف می کنیم و آلودگی ایجاد می کنیم و در این هوای آلوده تنفس می کنیم؟

 

اگرچه برای ساماندهی این وضعیت باید مجموعه ای از سیاست ها از جمله اصلاح بودجه دولت، عدم تمرکز در مرکز شهر و انتقال پایتخت و ادارات به مکان مناسب و توزیع مناسب امکانات در محلات و شهرهای مختلف باید در دستور کار باشد  اما یکی از امکانات اساسی و کوتاه مدت، اصلاح قیمت سوخت است تا همه را از دولت تا مردم ومصرف کنندگان به فکر وادارد و در عمل شاهد ساماندهی رفت وآمدها باشیم و خودروهای تک سرنشین کاهش یابد. 

تک نرخی شدن بنزین می تواند عامل کاهش دلالی ها و یارانه ها باشد و با این وضعیت مردم برنامه ای برای تغییر رفت وامد و کاهش خودروهای تک سرنشین ندارند.

به تعادل رسیدن عرضه و تقاضای سوخت، تردد خودروها، کاهش آلودگی هوا، رشد حمل و نقل عمومی مترو و اتوبوس، ساماندهی بافت هندسی شهرها، خروج ادارات و وزارتخانه ها از مرکز شهر و پایتخت، توزیع مناسب امکانات در شهرها و روستاها ومحلات مختلف شهرها، باید در کنار تک نرخی شدن سوخت و افزایش قیمت متناسب با تورم و نرخ ارز انجام شود. 

رانت خوری و دلالی، فروش کارت سوخت تاکسی ها، خودروهای فرسوده، خودروهایی که در پارکینگ ها و قبرستان های خودرو خاک می خورند و آلودگی ایجاد می کنند و...همگی از مشکلات یارانه سوخت و دو نرخی بودن بنزین است. 

در همه کشورهای جهان بنزین گران است و خودروسازان برای فروش خودروی کم مصرف و با کیفیت و ارزان رقابت می کنند اما ارزانی بنزین درایران باعث شده که داشتن یک ماشین هرچند بی کیفیت و فرسوده و پر مصرف امتیاز محسوب شود. 

در حال حاضر وزارت نفت از تک نرخی شدن قیمت بنزین و فرآورده‌های نفتی در سال ٩٣ حمایت می‌کند  و برنامه اقتصاد مقاومتی، اصلاح ساختار بودجه، هدفمندی یارانه ها و توزیع درست یارانه ها به گروه های کم درآمد و خروج از دایره بی هدف پرداخت یارانه نقدی نیازمند اجرای فاز دوم و افزایش قیمت سوخت است تا بخشی از ناکارآمدی پرداخت 40 هزار تومان به هر ایرانی در ماه را پوشش دهد. 

دولت نباید به هیچ وجه رقم یارانه های نقدی را افزایش دهد بلکه اثر تورمی این وضعیت باید با افزایش قیمت حامل های انرژی و فاز دوم هدفمندی به تدریج کاهش یابد. 

اگر قرار باشد که بازهم اشتباه دولت احمدی نژاد در پرداخت یارانه نقدی ادامه یابد و رقم یارانه ها اضافه شود و پرداخت یارانه به گروه های پر درآمد و ثروتمند جامعه حذف نشود، دور باطل اتلاف منابع نفت و منابع کشور و نابودی تولیدهای کوچک روستایی و خانوادگی ادامه می یابد 

باید اثر تخصیص این یارانه و اتلاف منابع نفت به این شکل به تدریج از بین برود. 

زیرا اکنون تعداد خودروها، مصرف نفت در داخل کشور به شدت افزایش یافته و اگر به همین روند ادامه دهیم باعث می شود که تمام تولید نفت را در داخل مصرف کنیم و شاهد مشکلات بیشتر آلودگی هوا و ترافیک و مشکلات دیگر باشیم. 

ما نفت را به جای آن که نعمت بدانیم   و در راه توسعه و رفاه خرج کنیم، برعکس در راه آلودگی هوا و ترافیک و گرفتاری های دیگر به کار گرفته ایم و عامل تورم و رشد بودجه و ناکارآمدی دولت و فعالیت های اقتصادی شده است. 

باید به خود آییم و مشکل را تا بزرگتر از این نشده حل کنیم. باید به تک نرخی کردن بنزین و سوخت فکر کنیم باید راه عاقلانه مصرف کردن و به کار گیری یارانه های نقدی در تامین اجتماعی و دارو و درمان و بازنشستگی و بیمارستان و پرداخت قبض های گاز و برق وآب را در پیش بگیریم. 

امید است که سال 93 سال بهبود این روند باشد سال تک نرخی شدن بنزین و به کار گیری درآمد نفت در راه توسعه کشور و رفع عقب ماندگی از قطر و امارات و عراق و عربستان و ترکیه و..... باشد  و شاهد توزیع یارانه نقدی به شکل ناکارآمد و به ثروتمندان و تعطیل کردن تولید و کسب وکارهای کوچک نباشیم