اقتصاد گردان -
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد دوغارون با اشاره به افزایش بیش از ۱۰۰ درصدی تردد در این مرز طی یک سال گذشته گفت: ظرفیت جابهجایی مرز دوغارون بیش از ۲۵۰۰ دستگاه در روز است و برای تحقق این ظرفیت، احداث گذرگاه جدید در مرز ضروری است.
محمدرضا مودودی، که در همایش انجمن نخبگان ایران در روز نخبگان هشتم مهرماه، به عنوان یک نخبه در ارائه خدمات تجاری، مورد تقدیر قرار گرفته است، با اشاره به شرایط ایجادشده در پی محاصره و محدودیتهای تجاری اظهار کرد: در رابطه با بحث دوغارون، واقعیت این است که شاید تنها کریدور مؤثر و فعال در کل کشور، دوغارون باشد.
وی افزود: در حالی که اکنون بحث محاصره مطرح است، بخش عمدهای از تجارت ایران که بیش از ۷۵ درصد آن از طریق دریا انجام میشده، امروز با مشکل جدی مواجه است. با توجه به تحریمهایی که کمربند آن در حال سفتتر شدن است، بسیاری از کشورها نیز برای ارتباط محدود شدهاند.
مودودی ادامه داد: برای مثال، ماکو که یکی از محلهای گذر بسیار خوب بود، امروز شاهد کاهش تبادل کامیون با ترکیه است؛ اما ما در دوغارون شاهد افزایش قابل توجه تردد بودهایم.
افزایش بیش از ۱۰۰ درصدی تردد در دوغارون
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد دوغارون گفت: دوغارون در طول یک سال گذشته بیش از ۱۰۰ درصد افزایش میزان تردد داشته است. در سال ۱۴۰۳ که شروع منطقه آزاد بود، روزانه ۶۰۰ دستگاه تردد داشتیم. در سال ۱۴۰۴ که فعالیتها را شروع کردیم و زیرساختهایی را فراهم کردیم، این عدد به ۱۲۰۰ دستگاه رسید و امروز بیش از ۱۵۰۰ دستگاه از منطقه و مرز تردد میکند.
وی با اشاره به سابقه تاریخی دوغارون اظهار کرد: دوغارون واقعاً یکی از گذرگاههای مهم در طول تاریخ بوده و ۱۷۰۰ سال سابقه دارد و اکنون نیز یکی از مهمترین مراکز تبادل کالا و تجارت خارجی ما میتواند باشد.
ظرفیت جابهجایی بیش از ۲۵۰۰ دستگاه در روز
مودودی با بیان اینکه ظرفیت موجود دوغارون بیش از میزان فعلی تردد است، گفت: اگر واقعاً این شرایط بخواهد صرف شود، بهتر است از این ظرفیت استفاده کنیم. ما ظرفیت این را داریم که بیش از ۲۵۰۰ دستگاه در روز را جابهجا کنیم.
وی افزود: در حال حاضر چیزی حدود یکونیم میلیارد دلار صادرات کالا از مرز دوغارون داریم و همین الان بیش از ۵ میلیارد دلار ترانزیت از این مرز عبور میکند.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد دوغارون تأکید کرد: میدانیم که صادرات ما به افغانستان شاید حتی از تمام صادراتمان به اوراسیا و اتحادیه اروپا اهمیت بیشتری داشته باشد و اهمیت این کشور باید درک شود.
ضرورت احداث گذرگاه جدید
مودودی ادامه داد: برای اینکه بتوانیم ظرفیت ۲۵۰۰ دستگاه و بیشتر را محقق کنیم، نیاز است حتماً شورای عالی امنیت ملی اجازه دهد گذرگاه جدیدی در مرز دوغارون احداث کنیم.
وی توضیح داد: بر اساس این نگاه که بتوانیم ورودیها و خروجیهای خودمان را بهشدت گسترش دهیم، باید دروازه جدیدی طراحی کنیم. متأسفانه از آنجا که در طول ۱۰۰ سال، با توجه به اینکه گمرک دوغارون قدیمیترین گمرک رسمی ایران است و بیش از ۱۰۷ سال سابقه دارد، زیرساختها بهطور مناسب مهیا نبوده است.
مودودی افزود: اکنون هم اگر بخواهیم توسعه بدهیم، متأسفانه به زمینهایی برخورد میکنیم که مالکیت شخصی دارند. بنابراین اگر بتوانیم دروازه را جابهجا کنیم، میتوانیم این توسعه را انجام دهیم. در این زمینه توانستهایم موافقت استاندار و موافقت هرات را نیز جلب کنیم.
وی گفت: اگر شورای عالی امنیت ملی موافقت کند، میتوانیم گذرگاه جدیدی با استانداردهای جهانی ایجاد کنیم که ظرفیت تردد را به دو تا سه هزار دستگاه بهراحتی ارتقا دهد.
ظرفیتهای افغانستان فراتر از صادرات کالا
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد دوغارون با اشاره به موقعیت این منطقه در مرز افغانستان و نزدیکی به مسیرهای تجاری چین اظهار کرد: با توجه به اینکه دوغارون در مرز افغانستان قرار دارد و به مرز چین نیز نزدیک است، تجارت با چین میتواند به این موضوع کمک کند.
وی افزود: خود افغانستان نیز واقعاً ظرفیت بالایی دارد؛ نه فقط برای صادرات کالا، بلکه حتی ظرفیتهایی که در خود افغانستان وجود دارد و هنوز در حاشیه مانده است.
مودودی ادامه داد: میتوانیم دوغارون را به گذرگاه و معبری برای فرآوری و بهینهسازی تبدیل کنیم و آن را به زنجیره ارزش محصولاتی تبدیل کنیم که مبنای آنها از افغانستان است.
وی همچنین گفت: ما اگر سه میلیارد دلار صادرات داشته باشیم، ۲۰ میلیون دلار بیشتر واردات نداریم؛ در کل از افغانستان.

«جنگ تجاری» و ضرورت همراهی دستگاهها
مودودی با اشاره به شرایط ناشی از محاصره و ضرورت استفاده از ظرفیتهای دوغارون گفت: با توجه به این محاصرهای که اتفاق افتاده، پیشبینی میشد که بیشتر از این ظرفیت استفاده شود و امنیت ملی و استانداری باید همراهی کنند.
وی افزود: بودجه را حتی به ما نمیدهند؛ البته ما چون بودجه را از خودمان داریم، مشکلی با بودجه نداریم. آن چیزی که میخواهیم، آزادی عمل است؛ اینکه دستگاهها نگاه بخشی به موضوع نداشته باشند و جلوی آن را نگیرند.
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد دوغارون تأکید کرد: همه اینها متأسفانه در دوران جنگ هم با همان ادبیات، مصوبات و مقررات دوره صلح در حال اجراست و این یک نقطه ضعف بسیار بزرگ است.
وی خاطرنشان کرد: جنگ، جنگ تجاری است؛ بنابراین انتظار میرود این قرارگاه تجاری نیز فعالیتهای ویژه خودش را داشته باشد.
مودودی در پایان گفت: متأسفانه چون این اتفاق نمیافتد، شاهد هستیم که این فرصت نیز در حال از دست رفتن است. البته افزایش تجارت داشتهایم و از ۶۰۰ دستگاه به ۱۵۰۰ دستگاه در روز رسیدهایم؛ یعنی ۱۰۰ درصد رشد داشتهایم، اما بحث ما این است که ظرفیت ما بسیار بیشتر از این است و باید این همراهی واقعاً به یک فرصت پایدار برای منطقه تبدیل شود.
