اقتصاد گردان – محسن شمشیری
در روزهای اخیر، برخی افراد با اشاره به رشد اقتصادی 3.5 درصدی کره شمالی، اعلام کرده اند که رشد 3.5 درصدی کره شمالی در سال های اخیر، از رشد 1 تا 2 درصدی کره جنوبی بالاتر بوده و در نتیجه ایران حتی در سخت ترین شرایط، می تواند مسیر کره شمالی را در پیش بگیرد تا از مشکلات عبور کند.
در پاسخ به این اظهارات، باید گفت که رشد اقتصادی برمبنای میزان ظرفیت تولید و ثروت یک کشور به عنوان عدد پایه در سال قبل، برای سال بعد اعلام می شود. مثلا اگر کشوری در سال 2025 به میزان 100 میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی داشته و حالا به 102 میلیارد دلار رسیده، می گویند که در 2026 به میزان 2 درصد رشد اقتصادی دارد. اما اگر تولید کشوری مانند کره شمالی در سال قبل 32 میلیارد دلار بوده و امسال به 33.12 میلیارد دلار رسیده نتیجه میگیرند که امسال 3.5 میلیارددلار رشد اقتصادی داشته است. یعنی 1.12 میلیارد دلار اضافه تولید رشد 3.5 درصدی را ایجاد کرده است.
براین اساس، اگر کره جنوبی در سال 2025 به میزان 1872 میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی اسمی داشته، و اکنون به 1931 میلیارد دلار رسیده، به این معنی است که با احتساب تورم 2.5 درصدی رشد نزدیک به 2 درصدی داشته است.
اندازه و قدرت اقتصاد کره جنوبی با 1931 میلیارد دلار تولید ناخالص و رشد نزدیک به 2 درصدی 60 برابر اندازه اقتصاد کره شمالی با تولید ناخالص 33 میلیارددلاری با رشد 3.5 درصدی است.
از سوی دیگر، میزان صادرات بالای 700 میلیارددلار کره جنوبی که به سرعت به 1000 میلیارددلار میرسد، 1400 برابر صادرات نیم میلیارد دلاری کره شمالی است.
بر اساس دادههای آژانس توسعه تجارت و سرمایهگذاری، کره شمالی در سال ۲۰۲۵ معادل 469 میلیون دلار کالا صادر کرد که ۳۰ درصد نسبت به سال قبل افزایش داشته است.این رقم بالاترین سطح از سال ۲۰۱۷ است، زمانی که صادرات کالاهای این کشور به ۱.۷۷ میلیارد دلار رسید. براین اساس در بهترین سال ها صادرات کره شمالی زیر 2 میلیارد دلار بوده است.
طبق گزارش صندوق بینالمللی پول (IMF)، تولید ناخالص داخلی اسمی (فعلی) کره جنوبی تا سال ۲۰۲۶، ۱.۹۳ تریلیون دلار (۱,۹۳۱,۰۰۸,۰۰۰,۰۰۰ دلار) است. رتبه ۱۵ در جهان
نرخ رشد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۲۶، طبق گزارش صندوق بینالمللی پول (IMF)، ۱.۹ درصد است.
تولید ناخالص داخلی سرانه در کره جنوبی (با جمعیت ۵۱,۶۰۰,۳۸۸ نفر) در سال ۲۰۲۶، ۳۷۴۱۲ دلار است که نسبت به ۳۶۲۲۷ دلار در سال ۲۰۲۵، ۱,۱۸۵ دلار افزایش یافته است. این نشان دهنده تغییر ۳.۳ درصدی در تولید ناخالص داخلی سرانه است.
وزارت تجارت، صنعت و منابع کره جنوبی با نام MOTIR، که وزیر جی کی کیم آن را مدیریت می کند، آمار صادرات و واردات کره جنوبی سال 2025 را اعلام کرده که صادرات کره در سال ۲۰۲۵ به ۷۰۹.۷ میلیارد دلار رسیده و ۳.۸ درصد رشد داشته است. واردات کره نیز در سال ۲۰۲۵ به ۶۳۱.۷ میلیارد دلار رسید که تقریباً ثابت مانده است.
با توجه به این آمار مشخص است که کره جنوبی یک اقتصاد قدرتمند با صادرات 700 میلیارد دلاری است.
اما کارشناسان پیش بینی کرده اند که صادرات کره جنوبی در 2026 بیشتر خواهد بود و احتمالا از مرز 1000 میلیارددلار فراتر خواهد رفت.
پیشبینی میشود اقتصاد کره جنوبی در سال ۲۰۲۶ با توجه به قدرت مداوم صادرات نیمههادیهای مبتنی بر هوش مصنوعی، ۳ درصد رشد کند و اقدامات سیاستی، از جمله بودجه تکمیلی، به کاهش خطرات ناشی از درگیریهای خاورمیانه کمک میکند. کره جنوبی تنها 2.6 درصد تورم دارد که به خاطر درگیری های خاورمیانه و نوسان قیمت سوخت و تجارت در این منطقه، ایجاد شده است.
صادرات در ژوئیه ۲۰۲۶ با ۶۲.۸ درصد افزایش نسبت به سال گذشته به ۹۸.۸۹ میلیارد دلار رسید که از تخمینهای بازار ۵۹ درصد فراتر رفت، هرچند که از افزایش ۷۰.۷ درصدی در ژوئن که به صورت نزولی اصلاح شده بود، کمتر است. این دومین رقم بالای ثبت شده پس از عبور صادرات از ۱۰۰ میلیارد دلار برای اولین بار در ژوئن بود که عمدتاً ناشی از افزایش محمولههای نیمههادی بود. محمولهها برای چهاردهمین ماه متوالی افزایش یافت که ناشی از تقاضای قوی برای تراشههای حافظه بود، به طوری که صادرات نیمههادی با ۱۷۸.۸ درصد افزایش به رکورد ۴۱.۰۱ میلیارد دلار رسید و برای دومین ماه متوالی از ۴۰ میلیارد دلار فراتر رفت.
صادرات برتر کره جنوبی مدارهای الکترونیکی و نیمه هادی ها (۳۳.۶ میلیارد دلار)، قطعات ماشینهای اداری (۱۰.۷ میلیارد دلار)، اتومبیل (۶.۳۶ میلیارد دلار)، نفت تصفیهشده (۵.۴۹ میلیارد دلار) و رسانههای صوتی خام (۵.۲۶ میلیارد دلار) بودند. در همین حال، عمدهترین واردات کره جنوبی شامل مدارهای الکترونیکی و نیمه هادی (8.82 میلیارد دلار)، نفت خام (8.56 میلیارد دلار)، ماشینآلات و دستگاههایی از نوعی که صرفاً یا عمدتاً برای ساخت قطعات یا ویفرهای نیمهرسانا، دستگاههای نیمهرسانا، مدارهای الکترونیکی الکترونیکی یا نمایشگرهای صفحه تخت (2.71 میلیارد دلار)، گاز طبیعی (2.54 میلیارد دلار) و خودرو (1.77 میلیارد دلار) بودند.
در ژوئن 2026، کره جنوبی عمدتاً به ایالات متحده (20 میلیارد دلار)، چین (20 میلیارد دلار)، هنگ کنگ (9.1 میلیارد دلار)، ویتنام (8.62 میلیارد دلار) و چین تایپه (8.33 میلیارد دلار) صادرات و عمدتاً از چین (16.4 میلیارد دلار)، ایالات متحده (7.92 میلیارد دلار)، ژاپن (4.99 میلیارد دلار)، چین تایپه (3.77 میلیارد دلار) و ویتنام (3.14 میلیارد دلار) واردات داشت.
وزارت تجارت، صنعت و منابع (MOTIR، وزیر جی کی کیم) اعلام کرد که صادرات کره در سال ۲۰۲۵ به ۷۰۹.۷ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال قبل ۳.۸ درصد افزایش یافته است و این اولین باری است که صادرات از ۷۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته و بالاترین عملکرد سالانه ثبت شده را نشان میدهد. میانگین صادرات روزانه نیز ۴.۶ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته و به رکورد ۲.۶۴ میلیارد دلار رسیده است.
واردات کره در سال ۲۰۲۵ به ۶۳۱.۷ میلیارد دلار رسید که تقریباً ثابت ماند (۰.۰۲ درصد کاهش نسبت به سال قبل) زیرا واردات غیرانرژی - از جمله تجهیزات تولید نیمههادی - افزایش یافته و واردات انرژی در بحبوحه کاهش قیمت جهانی نفت کاهش یافته است. تراز تجاری مازاد ۷۸ میلیارد دلاری را ثبت کرد که این روند مازاد را به ۱۱ ماه متوالی ادامه داد و نسبت به سال قبل ۲۶.۲ میلیارد دلار بهبود یافت. این بزرگترین مازاد تجاری کره از سال ۲۰۱۷ بود که مازاد ۹۵.۲ میلیارد دلار بود.
صادرات همچنان توسط صنایع اصلی آن - از جمله نیمهرساناها، خودرو و کشتی - هدایت میشد، در حالی که تجهیزات الکتریکی، محصولات کشاورزی و شیلات و لوازم آرایشی هر کدام بالاترین ارزش صادراتی خود را ثبت کردند و به عنوان محرکهای جدید رشد ظاهر شدند.
بر اساس مقصد، صادرات متنوعتر شد، به طوری که وابستگی به ایالات متحده و چین کاهش و صادرات به آسهآن، آمریکای لاتین و کشورهای مستقل مشترکالمنافع افزایش یافت.
در سال 2025، صادرات در شش مورد از 15 قلم کالای صادراتی کلیدی کره افزایش یافت، در حالی که رشد قابل توجهی در اقلام امیدوارکننده خارج از 15 قلم برتر، از جمله تجهیزات الکتریکی، محصولات کشاورزی و شیلات و لوازم آرایشی، مشاهده شد.
صادرات نیمهرساناها، بزرگترین قلم کالای صادراتی کره، با 22.2 درصد افزایش نسبت به سال گذشته به بالاترین حد خود یعنی 173.4 میلیارد دلار رسید که ناشی از تقاضای قوی از سوی مراکز داده هوش مصنوعی و افزایش شدید قیمتهای ثابت تراشههای حافظه بود. صادرات ماهانه نیمهرساناها از ماه آوریل به مدت نه ماه متوالی به بالاترین حد خود رسید.
صادرات خودرو با ۱.۷ درصد افزایش به ۷۲ میلیارد دلار رسید و رکورد جدیدی را ثبت کرد (قبلاً ۷۰.۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۳). در حالی که صادرات به ایالات متحده - بزرگترین بازار - به دلیل اثرات تعرفه کاهش یافت، محمولهها به اتحادیه اروپا و کشورهای مستقل مشترکالمنافع به دلیل تقاضای زیاد برای خودروهای هیبریدی و خودروهای دست دوم افزایش یافت.
صادرات زیستفناوری با ۷.۹ درصد افزایش به ۱۶.۳ میلیارد دلار رسید و برای دومین سال متوالی روند رشد خود را ادامه داد. صادرات کشتی با ۲۴.۹ درصد افزایش به ۳۲ میلیارد دلار رسید، در حالی که صادرات کامپیوتر (۱۳.۸ میلیارد دلار، ۴.۵ درصد افزایش) و دستگاههای ارتباط بیسیم (۱۷.۳ میلیارد دلار، ۰.۴ درصد افزایش) نیز افزایش یافت.
در همین حال، صادرات اقلام خارج از ۱۵ کشور برتر ۵.۵ درصد افزایش یافت و به ۱۵۷.۴ میلیارد دلار رسید که نشاندهنده یک رکورد جدید و تنوع بیشتر در سبد صادراتی کره است. صادرات محصولات کشاورزی و شیلات، لوازم آرایشی و تجهیزات الکتریکی به بالاترین رکورد خود رسید که نشاندهنده افزایش تقاضای جهانی برای محصولات غذایی و زیبایی کره و همچنین افزایش تقاضای برق در سراسر جهان است.
در مقابل، صادرات فرآوردههای نفتی به دلیل کاهش قیمت واحد کاهش یافت، در حالی که صادرات پتروشیمی و فولاد در بحبوحه کاهش قیمت محصولات ناشی از عرضه بیش از حد جهانی کاهش یافت.
صادرات در شش بازار از نه بازار عمده صادراتی کره در سال 2025 افزایش یافت.
صادرات به چین، بزرگترین مقصد صادراتی کره، 1.7 درصد کاهش یافت و به 130.8 میلیارد دلار رسید، زیرا کاهش در پتروشیمی، دستگاههای ارتباط بیسیم و ماشینآلات عمومی، صادرات نیمههادیهای جامد را جبران کرد.
صادرات به ایالات متحده 3.8 درصد کاهش یافت و به 122.9 میلیارد دلار رسید که نشاندهنده کاهش در خودرو، ماشینآلات عمومی و قطعات خودرو است. با این حال، رشد دو رقمی در صادرات نیمههادیها به تعدیل کاهش کلی کمک کرد. مازاد تجاری کره با ایالات متحده به ۴۹.۵ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال ۲۰۲۴، ۶.۱ میلیارد دلار کاهش یافته است.
صادرات به کشورهای عضو آسهآن با ۷.۴ درصد افزایش به ۱۲۲.۵ میلیارد دلار رسید که بخش عمده آن را نیمهرساناها تشکیل میدادند و سهم آسهآن از کل صادرات را از ۱۶.۷ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۱۷.۳ درصد در سال ۲۰۲۵ رساندند.
صادرات به اتحادیه اروپا با ۳ درصد افزایش به رکورد ۷۰.۱ میلیارد دلار رسید که بخش عمده آن را خودرو و کشتی تشکیل میداد و رشد گستردهای در ماشینآلات عمومی و نیمهرساناها داشت.
صادرات به کشورهای مستقل مشترکالمنافع با ۱۸.۶ درصد افزایش به ۱۳.۷ میلیارد دلار، با حمایت رشد دو رقمی صادرات خودرو، بالاترین رشد را در بین نه بازار اصلی ثبت کرد. صادرات به هند با ۲.۹ درصد افزایش به رکورد ۱۹.۲ میلیارد دلار رسید که بخش عمده آن را نیمهرساناها، فولاد و ماشینآلات عمومی تشکیل میدادند.
صادرات به خاورمیانه (۲۰.۴ میلیارد دلار، افزایش ۳.۸ درصدی) برای پنجمین سال متوالی رشد را ثبت کرد، در حالی که صادرات به آمریکای لاتین (۳۱ میلیارد دلار، افزایش ۶.۹ درصدی) روند رشد خود را برای دومین سال متوالی ادامه داد.
در دسامبر ۲۰۲۵، صادرات نسبت به سال گذشته ۱۳.۴ درصد افزایش یافت و به ۶۹.۶ میلیارد دلار رسید، در حالی که واردات ۴.۶ درصد افزایش یافت و به ۵۷.۴ میلیارد دلار رسید. تراز تجاری مازاد ۱۲.۲ میلیارد دلار را ثبت کرد.
صادرات در ماه دسامبر به بالاترین حد خود رسید و هفتمین ماه متوالی بود که به بالاترین رکورد ماهانه خود رسید. میانگین صادرات روزانه ۸.۷ درصد افزایش یافت و به ۲.۹۰ میلیارد دلار رسید که همچنین بالاترین رکورد ثبت شده در این ماه است.
واردات در مجموع ۵۷.۴ میلیارد دلار بود که ۴.۶ درصد افزایش یافت. در حالی که واردات انرژی ۶.۸ درصد کاهش یافت و به ۹.۸ میلیارد دلار رسید، واردات غیرانرژی ۷.۳ درصد افزایش یافت.

اقتصاد کره شمالی
اقتصاد کره شمالی در سال ۲۰۲۵، رشد ۳.۵ درصد داشت که اندکی از بالاترین نرخ هشت ساله ۳.۷ درصد در سال قبل کمتر بود، اما سومین سال متوالی رشد بالای ۳ درصد را نشان میدهد. این رشد ناشی از همکاری اقتصادی قویتر با روسیه، افزایش تجارت با چین و تلاش دولت برای پروژههای توسعهای دولتی بود. فعالیتهای تولیدی نیز از افزایش تقاضای صادرات برای سلاحهای کره شمالی بهرهمند شدند، در حالی که تعداد بیشتر گردشگران روسی و گسترش ارتباطات حمل و نقل از بخش خدمات حمایت کردند. در نتیجه، تخمین زده میشود که تولید اقتصادی این کشور از سطح سال ۲۰۱۷، قبل از اجرای کامل تحریمهای سازمان ملل علیه پیونگ یانگ، فراتر رفته باشد.
