10 استان با نرخ بیکاری بالاتر از 8 درصد در سال 1404 / اشتغال ناقص 7.6 درصدی در جمعیت بالای ۱۵ سال

اقتصاد گردان - محسن شمشیری 
 در سال 1404 نرخ بيكاري جمعيت 15 ساله و بيش‌تر 7.5 درصد و نرخ مشاركت اقتصادي 40.6 درصد بوده است. 
براساس اعلام مرکز آمار ایران در سال 1404، نرخ بيكاري جوانان 15 تا 24 ساله 20.3 درصد و 18 تا 35 ساله 15 درصد بوده است.
مهمترین شاخص های اشتغال نشان می دهد که جمعیت فعال بیش از 40 درصد، بیکاری 7.5 درصد جمعیت فعال، اشتغال ناقص 7.6 درصد جمعیت بالای 15 سال، جمعیت شاغل حدود 25 میلیون نفر، جمعیت غیر فعال شامل محصل، خانه‌دار، بازنشسته 39 میلیون نفر بوده است. همچنین سهم خدمات از اشتغال 53 درصد، صنعت 33 درصد، کشاورزی 14 درصد اعلام شده است.

جمعيت شاغلين 15 ساله و بيشتر در اين سال 24 ميليون و 822 هزار نفر بوده كه نسبت به سال قبل 34 هزار نفر افزايش داشته است.
بررسي نرخ بيكاري افراد 15 ساله و بيش‌تر نشان مي‌دهد كه 7.5 درصد از جمعيت فعال (شاغل و بيكار)، بيكار بوده‌اند. بررسي روند تغييرات نرخ بيكاري حاكي از آن است كه اين شاخص، نسبت به سال قبل یعنی سال1403 به میزان 0.1 درصد كاهش یافته است.
 در سال 1404، به ميزان 40.6 درصد جمعيت 15 ساله و بيش‌تر از نظر اقتصادي فعال بوده‌اند، يعني در گروه شاغلان يا بيكاران قرار گرفته‌اند. بررسي تغييرات نرخ مشاركت اقتصادي حاكي از آن است كه اين نرخ نسبت به سال قبل سال 1403 یعنی 0.4 کاهش یافته است.
 جمعيت شاغلين 15 ساله و بيشتر در اين سال 24 ميليون و 822 هزار نفر بوده كه نسبت به سال قبل 34 هزار نفر افزايش داشته است. همچنين جمعيت غيرفعال از نظر اقتصادي (اعم از افراد محصل، خانه‌دار، داراي درآمد بدون كار مانند بازنشستگان و ...) 39 ميليون و 311 هزار نفر بوده كه نسبت به سال قبل تقریبا 791 هزار نفر افزايش داشته است.
 بررسي اشتغال در بخش‌هاي عمده اقتصادي نشان مي‌دهد كه در سال 1404، بخش خدمات با 53.2 درصد بيش­‌ترين سهم اشتغال را به خود اختصاص داده است. در مراتب بعدي بخش‌هاي صنعت با 32.8 درصد و كشاورزي با 13.9 درصد قرار دارند.
 نرخ بيكاري جوانان 15 تا 24 ساله حاكي از آن است كه 20.3 درصد از فعالان اين گروه سني در سال 1404 بيكار بوده‌اند. بررسي تغييرات سالانه نرخ بيكاري اين افراد نشان مي‌دهد، اين نرخ نسبت به در سال قبل سال 1403 حدود 0.2 درصد افزایش يافته است.
 بررسي نرخ بيكاري گروه سني 18 تا 35 ساله نیز نشان می‌دهد كه در سال 1404، به میزان 15درصد از جمعيت فعال اين گروه سني بيكار بوده‌اند. این در حالی است که تغييرات سالانه نرخ بيكاري این افراد نشان مي‌دهد اين نرخ نسبت به سال 1403، به ميزان 0.3 درصد افزایش يافته است.
اشتغال ناقص 7.6 درصدی
 بررسي سهم جمعيت داراي اشتغال ناقص جمعيت 15 ساله و بيش‌تر نشان مي‌دهد كه در سال 1404 حدود 7.6 درصد جمعيت شاغل،‌ به دلايل اقتصادي (سال غيركاري، ركود كاري، پيدا نكردن كار با ساعت بيش‌تر و…) كم‌تر از 44 ساعت در هفته كار كرده و آماده براي انجام كار اضافي بوده‌اند. اين در حالي است كه 38.4 درصد از شاغلين 15 ساله و بيش‌تر، بیش از 49 ساعت در هفته كار كرده‌اند.

10 استان با نرخ بیکاری بالاتر از 8 درصد
نرخ بیکاری در استان های کرمانشاه 11.7، خوزستان 11، سیستان و بلوچستان 10.1، گلستان 9.9، ایلام 9.5، اصفهان 9.5، اردبیل 9.1، کردستان 8.7، لرستان 8.7 البرز 8.5، چهارمحال و بختیاری 7.8 خراسان شمالی 7.8 درصد و بالاتر از میانگین بیکاری کل کشور بوده است.

سهم 53 درصدی بخش خدمات از اشتغال کشور 
 بررسی اشتغال در بخش های عمده فعالیت اقتصادی نشان می دهد که بخش خدمات با 53.2 درصد بیش ترین سهم اشتغال را به خود اختصاص داده است. در مراتب بعدی بخش های صنعت با 32.8 درصد و کشاورزی با 13.9 درصد قرار دارند. سهم شاغلان بخش صنعت نسبت به سال قبل به ترتیب 0.5درصد کاهش و سهم شاغلان بخش خدمات ۰۵ درصد افزایش داشته است. شایان ذکر است در دوره مذکور سهم بخش کشاورزی تغییری نداشته است.

بیکاری در گروه های سنی جوانان
بررسی نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیش تر نشان می دهد که 7.5 درصد از جمعیت فعال بیکار بودند. همچنین بر اساس فاصله اطمینان ۹۵ درصد، نرخ بیکاری کل کشور بین 7.3 تا 7.8 درصد با نقطه مرکزی 7.5 درصد بدست آمده است؛ بدین معنی که این فاصله با اطمینان ۹۵ درصد، مقدار واقعی درج بیکاری کل کشور را دربر می گیرد. بر اساس این نتایج نرخ بیکاری در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بیش تر بوده است.
 بررسی روند تغییرات نرخ بیکاری کل کشور نشان می دهد که این شاخص نسبت به سال قبل ۰.۱ درصد کاهش یافته است.
بررسی نوع بیکاری جوانان ۲۴-۱۵ ساله حاکی از آن است که 20.3 درصد از جمعیت فعال این گروه سنی بیکار بوده اند. این شاخص در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بیش تر بوده است. بررسی روند تغییرات نرخ بیکاری جوانان 24-۱۵ ساله کل کشور نشان میدهد که این شاخص نسبت به سال گذشته ۰.۲ درصد افزایش یافته است.
نرخ بیکاری گروه سنی 35 - ۱۸ ساله نیز حاکی از آن است که ۱۵ درصد از جمعیت فعال ۳۵-۱۸ ساله بیکار بوده اند. این شاخص در زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بیشتر بوده است. بررسی روند تغییرات نرخ بیکاری گروه سنی 18- 35 ساله نشان می دهد که این شاخص نیز نسبت به سال گذشته ۰.۳ درصد افزایش یافته است.
بررسی نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر فارغ التحصیل آموزش عالی نشان می دهد 10.4 درصد از جمعیت فعال فارغ التحصیل آموزش عالی بیکار بوده اند. این نرخ در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط روستایی نسبت به نقاط شهری بیش تر بوده است. بررسی روند تغییرات این نرخ حاکی از کاهش ۰.۹ درصدی در سال 1404 نسبت به سال قبل است.

7.6 درصد جمعیت شاغل ۱۵ ساله و بیشتر دارای اشتغال ناقص بوده اند

سهم اشتغال ناقص نشان میدهد که 7.6 درصد جمعیت شاغل ۱۵ ساله و بیشتر دارای اشتغال ناقص بوده اند. این شاخص در بین مردان بیش تر از زنان و در نقاط روستایی بیش تر از نقاط شهری بوده است. سهم اشتغال ناقص نسبت به سال قبل تغییری داشته است.
بررسی سهم شاغلین ۱۵ ساله و بیش تر با ساعت کار معمول 49 ساعت و بیش تر نشان می دهد 38.4 درصد شاغلین، به طور معمول 4۹ ساعت و بیش از در هفته کار می کنند. این شاخص که یکی از نماگرهای کار شایسته است نشان می دهد در کشور سهم زیادی از شاغلین بیش تر از استاندارد کار می کنند. این شاخص نسبت به سال قبل ۰.۱ درصد کاهش داشته است.
در سال 1404 سهم جمعیت بیکار فارغ التحصیل آموزش عالی از کل بیکاران 39 درصد بوده است. این سهم در بین زنان نسبت به مردان و در شهرها نسبت به روستاها بالاتر است. بررسی تغییرات این شاخص نشان میدهد که نسبت به سال قبل 3.2 درصد کاهش داشته است. 
در سال 1404سهم جمعیت شاغل فارغ التحصیل آموزش عالی از کل شاغلان 27.2 درصد بوده است. این سهم در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط شهری نسبت به نقاط روستایی بالاتر است. بررسی تغییرات این شاخص نشان میدهد که نسبت به سال قبل (1403) تغییری نداشته است. 

شاخص NEET جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله

شاخص NEET جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله غیر محصل غیر شاغل در سال ۱۴۰۴ برابر ۲۳.۵ بوده و به میزان ۰۸ درصد کاهش یافته است. مقدار این شاخص در بین زنان نسبت به مردان و در نقاط روستایی نسبت به نقاط شهری بیش تر بوده است. مقدار این شاخص برای مردان و زنان در سال ۱۴۰۴ به ترتیب برابر 15.2 و 36.2 درصد بوده است.

متوسط ساعت کار شاغلان در سال ۱۴۰۴ برابر ۴۵.۳ ساعت بوده است که در مقایسه با سال قبل 0.3 ساعت کاهش یافته است. متوسط ساعت کار برای مردان و زنان به ترتیب برابر 47.1 و ۳۵.۴ ساعت بوده که در مقایسه با سال قبل برابر ۰.۴ ساعت کاهش یافته است. 
شاخص نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر برای فصل های متوالی از فصل بهار ۱۳۹۷ تا فصل زمستان ۱۴۰۴ نشان دهنده کاهش نرخ بیکاری در این سال ها و عبور از فشار جمعیتی متولدین و نرخ رشد بالای جمعیت دهه 1360 بوده است. 

نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیش تر در فصول متوالی سالهای ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴