اقتصاد گردان – محسن شمشیری
سهم از تعداد ابزارهای پرداخت تراکنشدار در اردیبهشت ۱۴۰۵ و کارتخوان فروشگاهی، ابزار اینترنتی، ابزار کدهای دستوری ussd و تعداد ابزار موبایلی نشان میدهد که به پرداخت ملت ۱۵.۶۱ درصد کارتخوان فروشگاهی تراکنشدار، ۳۴.۰۵ درصد ابزار اینترنتی تراکنشدار، ۴۳.۱۶ درصد ابزار ussd تراکنشدار را در اختیار دارد که تعداد آنها نسبت به ماه قبل افزایش قابل توجهی داشته است.
به گزارش شاپرک، در مجموع شرکتهای شرکت به پرداخت ملت، پرداخت الکترونیک سداد، پرداخت الکترونیک سپهر، تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سامان تقریبا در اکثر استان ها از تراکنشهای کارتخوان فروشگاهی پشتیبانی مینمایند.
شاخص اثربخشی به پرداخت ملت
شاخص اثربخشی کارتخوانهای فروشگاهی تراکنشدار نشان میدهد که به پرداخت ملت با ۲۰.۲۴ درصد از کل تعداد تراکنشها و ۱۵.۶۱ درصد از کل تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی تراکنشدار شاخص اثربخشی کارتخوان فروشگاهی تراکنشدار معادل 1.297 داشته است.
در اردیبهشت ماه شرکتهای فراپردازان آروند امید، پرداخت الکترونیک سامان، به پرداخت ملت، تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سداد به رقمی بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی دست یافته اند. دارا بودن عدد بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی به این معناست که جذب تراکنشهای این شرکتها بر روی کارتخوانها بیشتر از سهم تعداد کارتخوانهایشان از کل کارتخوانهای کشور بوده است. به عبارت دیگر نحوه توزیع کارتخوانهای فروشگاهی این شرکتها به گونه ای بوده که در جذب بیشتر تراکنش ها به نسبت سایر شرکتها موفق تر عمل نموده اند.
شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی برای هر شرکت در هر یک از ۳۱ استان کشور نشان میدهد که شرکتهای به پرداخت ملت، پرداخت الکترونیک سداد، پرداخت الکترونیک سامان، فراپردازان آروند امید در تمام استانها و شرکت تجارت الکترونیک پارسیان در غالب استان ها، دارای شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی بالاتر از یک هستند.
دستیابی به عدد بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی کارتخوان های فروشگاهی تراکنش دار بدین معناست که جذب تراکنشهای این شرکتها بر روی کارتخوانهای تراکنش دار بیشتر از سهم تعداد کارتخوان هایشان از کل کارتخوانهای تراکنش دار کشور بوده است. به عبارت دیگر نحوه توزیع کارتخوانهای فروشگاهی این شرکت ها به گونه ای بوده که در جذب بیشتر تراکنشها به نسبت سایر شرکتها موفق تر عمل نموده اند.
در شاخص اثر بخشی کارتخوانهای فروشگاهی تراکنش دار همانند ماه گذشته شرکت های فراپردازان آروند امید، پرداخت الکترونیک سامان، تجارت الکترونیک پارسیان، به پرداخت ملت و پرداخت الکترونیک سداد به عددی بالاتر از یک دست یافته اند.
بیشترین تغییر در میزان شاخص اثر بخشی کارتخوانهای فروشگاهی فعال سیستمی در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه گذشته در شرکت فراپردازان آروند امید با 0.66 واحد کاهش گزارش میشود. این امر به دلیل کاهش سهم تعداد تراکنشها و کاهش تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی آن ارزیابی میشود. با توجه به متغیر بودن روند و مقدار رشد سهم تعدادی تراکنشهای کارتخوانهای فروشگاهی شرکت ها نسبت به سهم ابزار کارتخوان فروشگاهی آنها شاخص مذکور در هر یک از شرکتهای PSP ممکن است دچار کاهش و یا افزایش شده باشد.
نسبت خطای پذیرندگی
نسبت تعداد خطای پذیرندگی به تعداد کل تراکنشها در اردیبهشت ۱۴۰۵ در شرکت به پرداخت ملت ۰.۱۴۸ اعلام شده که نسبت به ماه قبل ۰.۰۵۴ درصد افزایش داشته است.
بیش از 88 درصد ابزارهای به پرداخت ملت فعال و تراکنش دار است
مجموع کارتخوانهای کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی نسبت به تعداد کارتخوان های فعال سیستمی هر شرکت نشان میدهد در شرکت به پرداخت ملت تنها ۹.۳۵ درصد از کل کارتخوانهای فعال سیستمی را کارتخوانهای کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی شامل میشود.
همچنین نسبت ترمینالهای تراکنشدار به ترمینالهای فعال سیستمی نشان میدهد که ۹۰.۶۵ درصد کارتخوانهای فروشگاهی ۵۴.۸۷ درصد ابزار اینترنتی ۲۲.۶۵ درصد ابزار کد های دستوری ussd و در مجموع ۸۸.۲۹ درصد کل ابزارهای به پرداخت ملت تراکنشدار و فعال بوده است.
شرکت به پرداخت ملت دارای بیشترین تعداد ترمینال تراکنشدار به ترمینال فعال در اردیبهشت ۱۴۰۵ بوده است همچنین در نسبت کارتخوانهای فروشگاهی تراکنشدار نیز به پرداخت ملت در صدر جدول قرار دارد
در مجموع در کل شبکه پرداخت ۷۸.۲۹ کل ابزارها فعال و تراکنشدار بوده است همچنین ۸۱.۴۳ درصد کل کارتخوانهای فروشگاهی ۲۶.۴۵ درصد کل ابزارهای اینترنتی ۴.۸۸ کل ابزارهای ussd و ۴۷.۷۱ درصد کل ابزارهای موبایلی فعال و تراکنشدار بوده است.
آمار کارتخوانهای کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی
از تیرماه ۱۴۰۴، مفهوم این نوع کارتخوانها بهینه شده و بر اساس تعریف جدید کارتخوان کم تراکنش و فاقد تراکنش پایانه ای است که بیش از سه ماه از تاریخ ثبت و فعال سازی آن گذشته و در یک دوره سه ماهه متوالی در هر ماه کمتر از ۶۰ تراکنش مالی و کمتر از ۲۰ میلیون ریال مجموع مبلغ تراکنش داشته باشد.
تعداد کارتخوانهای فروشگاهی کم تراکنش و فاقد تراکنش در اردیبهشت ماه با تعداد ۲,۰۲۸,۲۸۶ عدد با افزایش ۰.۳۶ درصدی روبه رو بوده است. در این ماه سهم کارتخوانهای کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی ۱۸.۵۷ درصد از کل کارتخوانهای فروشگاهی فعال سیستمی شبکه شاپرک را شامل شده است. عدد فوق نسبت به رقم مشابه در فروردین ماه تنها ۰.۱۶ درصد کاهش یافته است.
توزیع ابزارهای پرداخت در سراسر کشور
دراردیبهشت ماه شاخص هرفیندال هیرشمن در بازار کارتخوان فروشگاهی عددی حدود ۱,۳۱۰ به دست آمده است بین ۱,۰۰۰ تا ۱۸۰۰ که نشان دهنده تمرکز ملایم در بازار این ابزار است؛ به این معنا که پشتیبانی از تراکنشهای کارتخوان فروشگاهی در بین شرکتها توزیع شده و نمیتوان گفت که در انحصار شرکت و یا شرکتهای خاصی میباشد برای این شاخص در بازار ابزارهای پذیرش اینترنتی کدهای دستوری USSD و موبایلی به ترتیب ارقامی در حدود ۲۸۹۱، ۳,۳۷۰ و 9635 حاصل شده است بیشتر از ۱۸۰۰ که مبین وجود تمرکز بالا در بازار این ابزارهاست به این معنا که تعداد کمی از شرکتها سهم قابل توجهی از بازار را در اختیار دارند شرکت به پرداخت ملت و پس از آن با اختلاف زیاد شرکت پرداخت الکترونیک سامان در بازار تراکنشهای اینترنتی و شرکت به پرداخت ملت و پس از آن با اختلاف شرکتهای تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سامان در بازار تراکنشهای کدهای دستوری USSD تاثیرگذار هستند. شرکت آسان پرداخت پرشین تنها شرکت تاثیر گذار در بازار تراکنشهای موبایلی بوده است.