اثربخشی بالا و توزیع مناسب خدمات کارتخوان های فروشگاهی سداد و بانک ملی ایران در فروردین ماه 1405

اقتصاد گردان – محسن شمشیری
شاخص اثربخشی کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی در شرکت پرداخت الکترونیک سداد در فروردین ۱۴۰۵ بر اساس سهم ۷.۳۱ درصدی از کل تعداد تراکنش‌ها و سهم ۷.۰۱ درصدی از کل تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی، معادل ۱.۰۴۲ اعلام شده است. شاخص اثربخشی کارتخوان فروشگاهی تراکنش‌دار نیز بر اساس ۷.۳۱ درصد از تعداد تراکنش‌ها و ۷.۱۱ درصد از تعداد کارتخوان‌های تراکنش‌ دار، معادل ۱.۰۲۷ اعلام شده است. 
به گزارش شاپرک، شرکت فراپردازان آروند امید با بالاترین شاخص اثربخشی کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی در فروردین ۱۴۰۵ همراه بوده و با سهم ۸.۶۶ درصدی از تعداد کل تراکنش‌ها و سهم ۲.۵۹ درصدی از تعداد کارتخوان‌ها معادل ۳.۳۴ اعلام شده است. همچنین بر اساس سهم ۸.۶۶ درصد از تعداد تراکنش‌ها و ۲.۳۷ درصد از تعداد کارتخوان فروشگاهی تراکنش‌دار در شرکت فراپردازان آروند امید شاخص اثربخشی کارتخوان فروشگاهی تراکنش‌دار معادل ۳.۶۴۷ اعلام شده است.
در فروردین ماه شرکتهای فراپردازان آروند امید پرداخت الکترونیک سامان، به پرداخت ملت، تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سداد به رقمی بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی دست یافته اند. دارا بودن عدد بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی به این معناست که جذب تراکنشهای این شرکت ها بر روی کارتخوانها بیشتر از سهم تعداد کارتخوانهایشان از کل کارتخوانهای کشور بوده است. به عبارت دیگر نحوه توزیع کارتخوانهای فروشگاهی این شرکتها به گونه ای بوده که در جذب بیشتر تراکنش ها به نسبت سایر شرکتها موفق تر عمل نموده اند.
بیشترین تغییر در میزان شاخص اثر بخشی کارتخوانهای فروشگاهی فعال سیستمی در فروردین ماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه گذشته در شرکت فراپردازان آروند امید با ۱۳۲ واحد افزایش گزارش میشود. این امر به دلیل افزایش سهم تعداد تراکنشها و افزایش تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی آن ارزیابی میشود. با توجه به متغیر بودن روند و مقدار رشد سهم تعدادی تراکنشهای کارتخوانهای فروشگاهی شرکت ها نسبت به سهم ابزار کارتخوان فروشگاهی آنها شاخص مذکور در هر یک از شرکتهای PSP ممکن است دچار کاهش و یا افزایش شده باشد.
در شاخص اثر بخشی کارتخوانهای فروشگاهی تراکنش دار همانند ماه گذشته شرکت های فراپردازان آروند امید، پرداخت الکترونیک سامان تجارت الکترونیک پارسیان به پرداخت ملت و پرداخت الکترونیک سداد به عددی بالاتر از یک دست یافته اند. بالاترین تغییر در شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی تراکنش دار نیز در شرکت فراپردازان آروند امید مشاهده میشود. چرا که سهم تعداد تراکنشهای کارتخوان فروشگاهی افزایش داشته است.
دستیابی به عدد بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی کارتخوانهای فروشگاهی تراکنش دار بدین معناست که جذب تراکنشهای این شرکتها بر روی کارتخوانهای تراکنش دار بیشتر از سهم تعداد کارتخوان هایشان از کل کارتخوانهای تراکنش دار کشور بوده است. به عبارت دیگر نحوه توزیع کارتخوانهای فروشگاهی این شرکت ها به گونه ای بوده که در جذب بیشتر تراکنشها به نسبت سایر شرکتها موفق تر عمل نموده اند.
شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی برای هر شرکت در هر یک از ۳۱ استان کشور نشان می‌دهد که شرکت‌های به پرداخت ملت، پرداخت الکترونیک سداد، فراپردازان آروند امید و شرکت تجارت الکترونیک پارسیان در غالب استان ها دارای شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی بالاتر از یک هستند . به عبارت دیگر توزیع کارتخوان‌ها در تمام کشور متناسب با تعداد تراکنش‌ها بوده و جانمایی مناسبی از سوی شرکت‌ها در توزیع کارتخوان‌های فروشگاهی صورت گرفته است.

اثربخشی بالای سداد 
محاسبه شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی در بعد کشوری مبین آن است که در این ماه شرکت های فراپردازان آروند امید پرداخت الکترونیک سامان، به پرداخت ملت، تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سداد به رقمی بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی دست یافته اند. شرکت های فراپردازان اروند امید، پرداخت الکترونیک سامان، تجارت الکترونیک پارسیان، به پرداخت ملت و پرداخت الکترونیک سداد در شاخص اثر بخشی کارتخوانهای فروشگاهی تراکنش دار نیز عددی بالاتر از یک کسب نموده اند. این بدان معناست که اکثر شرکتهای مذکور هم در بین کارتخوانهای فعال سیستمی و هم در بین کارتخوانهای تراکنش دار نسبت به سایر شرکتها تراکنش بیشتری جذب نموده و کارایی مناسبی را نشان می دهند.
تعدادی از این شرکت ها در تمام استان ها و برخی دیگر در غالب استان ها دارای شاخص اثربخشی کارتخوان فروشگاهی بالاتر از یک هستند.
 به عبارت دیگر نحوه توزیع کارتخوانهای فروشگاهی این شرکت ها به گونه ای بوده که در جذب بیشتر تراکنش ها به نسبت سایر شرکت ها موفق تر عمل نموده اند. شرکت پرداخت الکترونیک سامان در تعداد تراکنشهای کارتخوان فروشگاهی و تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی بالاترین سهم از بازار را در اکثر استانهای کشور داشته است.
شرکت های برتر
در فروردین 1405 از نظر تعداد تراکنش ها، شرکت به پرداخت ملت در ابزار پذیرش اینترنتی و کدهای دستوری USSD شرکت پرداخت الکترونیک سامان در ابزار پذیرش کارت خوان فروشگاهی و شرکت آسان پرداخت پرشین در ابزار پذیرش موبایلی بیشترین سهم را به خود اختصاص داده اند. همچنین الکترونیک کارت دماوند در ابزار پذیرش کارت خوان فروشگاهی و کدهای دستوری USSD و شرکت فراپردازان آروند امید در ابزار پذیرش اینترنتی کمترین سهم از کل تعداد سهم داشته اند. 
از نظر مبلغ نیز در این ماه شرکت به پرداخت ملت در سه ابزار پذیرش، با 22.46 درصد مبلغ تراکنش کارتخوان فروشگاهی 46.49 درصد مبلغ کدهای دستوری USSD و 34.45 درصد مبلغ اینترنتی، دارای بالاترین سهم مبلغی میباشد. همچنین شرکت آسان پرداخت پرشین با پوشش 98.64 درصدی بالاترین سهم از مبالغ بازار موبایلی را به خود اختصاص داده است.

نتایج محاسبه شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی در بعد کشوری مبین آن است که در این ماه شرکتهای فراپردازان آروند امید، پرداخت الکترونیک سامان، به پرداخت ملت، تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سداد به رقمی بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی دست یافته اند. شرکتهای فراپردازان آروند امید، پرداخت الکترونیک سامان تجارت الکترونیک پارسیان، به پرداخت ملت و پرداخت الکترونیک سداد در شاخص اثر بخشی کارتخوانهای فروشگاهی تراکنش دار نیز عددی بالاتر از یک کسب نموده اند. این بدان معناست که اکثر شرکتهای مذکور هم در بین کارتخوانهای فعال سیستمی و هم در بین کارتخوانهای تراکنش دار نسبت به سایر شرکتها تراکنش بیشتری جذب نموده و کارایی مناسبی را نشان می دهند.
در بعد استانی شرکت فراپردازان آروند امید، به پرداخت ملت پرداخت الکترونیک سامان در تمام استانها و شرکت تجارت الکترونیک پارسیان در غالب استانها دارای شاخص اثربخشی کارتخوان فروشگاهی بالاتر از یک هستند. به عبارت دیگر نحوه توزیع کارتخوانهای فروشگاهی این شرکت ها به گونه ای بوده که در جذب بیشتر تراکنشها به نسبت سایر شرکتها موفق تر عمل نموده اند. شرکت پرداخت الکترونیک سامان در تعداد تراکنشهای کارتخوان فروشگاهی و تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی بالاترین سهم از بازار را در اکثر استانهای کشور داشته است.

بالاترین سهم از تراکنش های خرید
شرکت به پرداخت ملت با پوشش 21.76 درصد از بازار تراکنشهای خرید در این ماه بالاترین سهم را به خود اختصاص داده است. شرکت پرداخت الکترونیک سامان در حوزه تراکنشهای مانده گیری با در اختیار داشتن 17.98 درصد از بازار تراکنشهای فوق بیشترین سهم را دارد. در این ماه شرکت به پرداخت ملت با کسب 28.66 درصد از سهم بازار تراکنشهای پرداخت قبض و خرید شارژ به بالاترین حجم از این گونه تراکنش ها خدمت ارائه میدهد. 
در فروردین ماه شرکت به پرداخت ملت با پوشش 24.41 درصد از بازار تراکنش های خرید بالاترین دارنده ی سهم مبلغی تراکنشهای مذکور محسوب می شود. همچنین شرکت آسان پرداخت پرشین در تراکنشهای پرداخت قبض و خرید شارژ فروردین ماه با سهم مبلغی 19.35 درصدی بیشترین سهم مبلغی این نوع از تراکنشها را به خود اختصاص داده است.
بیشترین اختلاف بین سهم تعدادی در تراکنشهای خرید در ماه فروردین نسبت به اسفند ۱۴۰۴ با افزایش ۰.۴۱ درصدی به شرکت به پرداخت ملت تعلق دارد. در تراکنشهای پرداخت قبض و خرید شارژ، شرکت پرداخت الکترونیک سامان با افزایش ۰.۴۲ درصدی دارای بیشترین اختلاف سهم تعدادی میباشد. بیشترین اختلاف سهم تعدادی در تراکنشهای مانده گیری نیز شرکت پرداخت الکترونیک پاسارگاد با کاهش ۰.۴۹ درصدی دارا میباشد.
همچنین علاوه بر این سه سرویس در این ماه ۲۵۰۹۶ عدد تراکنش درخواست تایید رمز کارت و ۵۸۹۶ عدد تراکنش درخواست چکیده صورتحساب در شرکتهای فراپردازان آروند امید، پرداخت الکترونیک پاسارگاد، فن آوا کارت پرداخت الکترونیک سپهر و الکترونیک کارت دماوند ثبت شده است.

بالاترین سهم تعدادی و مبلغی
بیشترین سهم تعدادی و مبلغی تراکنشهای ابزار کارتخوان فروشگاهی به ترتیب به دو شرکت پرداخت الکترونیک سامان و به پرداخت ملت تعلق داشته است. در فروردین ماه شرکت به پرداخت ملت بالاترین سهم را در حجم تراکنشهای اینترنتی و کدهای دستوری USSD کسب نموده است. بالاترین سهم مبلغی در ابزار پذیرش کدهای دستوری USSD به شرکت به پرداخت ملت تعلق داشته است. بالاترین سهم تعدادی و مبلغی در ابزار پذیرش موبایلی به شرکت آسان پرداخت پرشین تعلق داشته است. همچنین در ابزار پذیرش اینترنتی شرکت به پرداخت ملت دارای بیشترین سهم مبلغی میباشد.

خرید شارژ و مانده گیری 
شرکت به پرداخت ملت بیشترین سهم تعدادی و مبلغی تراکنشهای خرید را به خود اختصاص داده است. در ماه جاری به ترتیب دو شرکت به پرداخت ملت و آسان پرداخت پرشین بالاترین سهم را در حجم و مبلغ تراکنشهای پرداخت قبض و خرید شارژ کسب نموده اند شرکت پرداخت الکترونیک سامان از بیشترین سهم تعدادی تراکنشهای مانده گیری برخوردار بوده است.

تمرکز و اثرگذاری شرکت ها در ابزار پرداخت
شرکت به پرداخت ملت و پس از آن با اختلاف زیاد شرکت پرداخت الکترونیک سامان در بازار تراکنشهای اینترنتی و شرکت به پرداخت ملت و پس از آن شرکت های تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سامان در بازار تراکنش های کدهای دستوری USSD و شرکت آسان پرداخت پرشین در بازار تراکنشهای موبایلی تاثیرگذار هستند. شاخص ها همچنین از وجود تمرکز ملایم در بازار کارتخوان فروشگاهی حکایت دارد تغییرات شاخص در هیچ یک از ابزارها حائز اهمیت نیست چرا که وضعیت تمرکز بازار آنها تغییری پیدا نکرده است.
نتایج اندازه گیری تمرکز بازار شرکتهای PSP با شاخص هر فیندال هیرشمن نشان دهنده تمرکز ملایم در بازار در هر سه خرید پرداخت قبض و خرید شارژ و مانده گیری سرویس است؛ به این معنا که پشتیبانی از تراکنش های هر سه سرویس در بین شرکتها توزیع شده و نمیتوان گفت که در انحصار شرکت و یا شرکتهای خاصی میباشد. تغییرات شاخص در هیچ یک از سرویسها حائز اهمیت نیست چرا که وضعیت تمرکز بازار آنها تغییری پیدا نکرده است.

کارتخوان های کم تراکنش و فاقد تراکنش 
در بررسی شرکت ها از منظر نسبت مجموع کارتخوانهای کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی به پایانه های فعال سیستمی آن شرکت ملاحظه شد که در این ماه کمترین رقم این شاخص به شرکت به پرداخت ملت تعلق دارد. بیشترین نسبت مذکور در شرکت الکترونیک کارت دماوند مشاهده می شود. به طور کلی در فروردین ماه سهم کارتخوان های کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی 18.73 درصد از کل کارتخوان های فروشگاهی فعال سیستمی شبکه شاپرک را شامل شده است.

سهم شرکت های پرداخت از ابزارها
در بررسی سهم از بازار تراکنشهای هر یک از ابزارهای پذیرش در این ماه بیشترین سهم تعدادی و مبلغی تراکنش های ابزار کارتخوان فروشگاهی به ترتیب به دو شرکت پرداخت الکترونیک سامان و به پرداخت ملت تعلق داشته است. در فروردین ماه شرکت به پرداخت ملت بالاترین سهم را در حجم تراکنش های اینترنتی و کدهای دستوری USSD کسب نموده است. بالاترین سهم مبلغی در ابزار پذیرش کدهای دستوری USSD به شرکت به پرداخت ملت تعلق داشته است. بالاترین سهم تعدادی و مبلغی در ابزار پذیرش موبایلی به شرکت آسان پرداخت پرشین تعلق داشته است. همچنین در ابزار پذیرش اینترنتی شرکت به پرداخت ملت دارای بیشترین سهم مبلغی می باشد.
در بررسی سهم از بازار تراکنشهای هر یک از سرویسهای شبکه ی پرداخت کارت در این ماه شرکت به پرداخت ملت بیشترین سهم تعدادی و مبلغی تراکنشهای خرید را به خود اختصاص داده است. در ماه جاری به ترتیب دو شرکت به پرداخت ملت و آسان پرداخت پرشین بالاترین سهم را در حجم و مبلغ تراکنش های پرداخت قبض و خرید شارژ کسب نموده اند. شرکت پرداخت الکترونیک سامان از بیشترین سهم تعدادی تراکشهای مانده گیری برخوردار بوده است.
شرکت به پرداخت ملت و پس از آن با اختلاف زیاد شرکت پرداخت الکترونیک سامان در بازار تراکنشهای اینترنتی و شرکت به پرداخت ملت و پس از آن شرکت های تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سامان در بازار تراکنش های کدهای دستوری USSD و شرکت آسان پرداخت پرشین در بازار تراکنشهای موبایلی تاثیرگذار هستند. این شاخص همچنین از وجود تمرکز ملایم در بازار کارتخوان فروشگاهی حکایت دارد. 

انحصار و تمرکز ابزارها
نتایج اندازه گیری تمرکز بازار شرکت های PSP با شاخص هرفیندال هیرشمن نشان دهنده تمرکز ملایم در بازار در هر سه خرید پرداخت قبض و خرید شارژ و مانده گیری سرویس است؛ به این معنا که پشتیبانی از تراکنشهای هر سه سرویس در بین شرکتها توزیع شده و نمیتوان گفت که در انحصار شرکت و یا شرکت های خاصی می باشد. تغییرات شاخص در هیچ یک از سرویسها حائز اهمیت نیست چرا که وضعیت تمرکز بازار آنها تغییری پیدا نکرده است.
در بررسی تعداد ابزارهای پذیرش فعال در فروردین ماه شرکت پرداخت نوین آرین در ابزار کارتخوان فروشگاهی بالاترین سهم را در بین سایر شرکتها به خود اختصاص داده است. شرکت پرداخت الکترونیک سامان و شرکت آسان پرداخت پرشین و به ترتیب در دو ابزار پذیرش اینترنتی و کدهای دستوری USSD بیشترین سهم بازار را پوشش میدهند. همچنین شرکت آسان پرداخت پرشین بیشترین سهم بازار در ابزار پذیرش موبایلی را به خود اختصاص داده است.
در حوزه ابزار پذیرش کارتخوان فروشگاهی تراکنش دار نیز شرکت پرداخت نوین آرین بیشترین تعداد را به خود اختصاص داده است. شرکت پرداخت الکترونیک سامان به بالاترین رتبه در ابزار پذیرش اینترنتی و کدهای دستوری USSD دست یافته است. بالاترین سهم تعداد ابزار پذیرش تراکنش دار موبایلی نیز به شرکت آسان پرداخت پرشین تعلق دارد.

خطای پذیرندگی 
در ماه فروردین 1405 شرکت فراپردازان آروند امید جایگاه نخست در بهترین عملکرد از منظر نسبت خطای پذیرندگی به مجموع تراکنشها را به دست آورده است. در این ماه شرکت الکترونیک کارت دماوند بالاترین عدد شاخص مذکور را در اختیار دارد.