بازارهای پر سود و جذاب که در کوتاه مدت تاثیر خود را نشان می دهند و محل تجمیع بسیاری از سرمایه های خرد و کلان موجود در کشور است از چهار بخش (سهام، سکه، ارز یا سرمایه گذاری در مسکن) تشکیل می شوند.
در وضعیت تحریم و رواج هیجانات محرک با توجه به وجود سرمایه گذارانی که عموماً با احساسات تصمیم گیری می نمایند سود بیشتر از محل بروز شایعات در در بخش های فوق مضاعف می شود و به دنبال آن زیان متواتر نیز جدای از آن نخواهد بود.
در این بین برآیند مثبت نوسانات حاکم به سمت افرادی است که یا از تحلیل های بهنگام استفاده می نمایند یا از رانت اطلاعاتی بیشتری برخوردار هستند.
حال با توجه به شرایط کنونی که جامعه در بیم و امید به سمت گشایش فضای اقتصادی با کمرنگسازی تحریم ها دارد، اتخاذ راهکار مناسب در جهت دهی به سرمایه گذاری بسیار حائز اهمیت است.
در طی چند سال اخیر نبود رقابت معنادار میان شرکتهای خارجی و داخلی به دلیل وجود تحریمها، شرکتهای داخلی با سودآوری مناسبی مواجه بودند اما به نظر میرسد به دلیل افزایش فضای رقابتی و بالارفتن هزینه های تولید با افزایش هزینه های ثابت پس از کاهش تحریمها، سودآوری شرکتهای داخلی که منجر به کاهش شاخص بورس تهران میشود، کاهش یابد.
بنابراین اولین دیدگاه بسیاری از اقتصاد دانان خبره در صورت کاهش تحریم ها افزایش ریسک سرمایه گذاری در بازار سهام است. البته پس از یک دوران گذار و رسیدن به نقطه تعادل و افزایش قدرت بهره وری شرکتهای بورسی وابسته به استراتژی های خرد و کلان است که در ادامه راه اتخاذ خواهند شد.
بنابراین در صورت کاهش تحریم ها بازار سهام با نوسانات جدی مواجه خواهد شد. از طرفی کاذب شدن قیمت دلار در زمان تحریم برخلاف سیاستهای فدرال رزروآمریکا در جهت کاهش ارزش دلار و طلا و جبران کسری بودجه از محل نوسانات احتمالی منجر به روانه شدن سرمایه مردم به سوی بازار سرمایه شده بود که انتظار کاهش کاهش سرمایه ها در بازار بورس پس از کاهش تحریم ها با توضیحات بالا بدیهی است.
با این حال در بلندمدت و پس از پایداری سیستم اقتصادی انتظار میرود میانگین عملکرد بازار بورس بهتر از بازار سکه و ارز باشد .در هر صورت با توجه به اثرات بیماری هلندی اقتصاد ایران و رشد فزاینده دارایی ثابت غیر قابل واردات بخصوص املاک در تولید و از طرفی افزایش بی رویه نقدینگی به نظر میرسد تقاضا در بخش مسکن درآینده نزدیک با کاهش تحریم ها افزایش یابد و متعاقب آن با رشد قیمت ها در این بخش مواجه شویم. از این رو پیش بینی این رخ داد در میان مدت سرمایه گذاران را به بازار مسکن سوق خواهد داد.
*مهرزاد علیجانی/ کارشناس بانک توسعه تعاون