بیش از 90 درصد ابزارهای شرکت به پرداخت ملت در اسفندماه فعال و تراکنش دار بوده است / شاخص اثربخشی بالای به پرداخت ملت در 31 استان کشور

اقتصاد گردان – محسن شمشیری 

شاخص اثربخشی توزیع کارتخوان فروشگاهی شرکت‌ها نشان می دهد که شاخص اثربخشی به پرداخت ملت در تمام استان ها بالای یک بوده و نشان دهنده جانمایی مناسب کارتخوان ها در کشور بوده است. 
به گزارش شاپرک در اسفند 1404، نسبت سهم از کل تعداد تراکنش‌ها به سهم از کل تعداد ابزارها در هر شرکت پرداخت نشان می‌دهد که شرکت به پرداخت ملت با ۱۹.۸۵ درصد از کل تعداد تراکنش‌ها و ۱۳.۸۴ درصد از کل تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی، شاخص اثربخشی ۱.۴۳۴ را در اسفند ماه ثبت کرده است که نسبت به بهمن ماه بهبود داشته است. این شاخص نشان می‌دهد که جانمایی توزیع کارتخوان‌ها در سراسر کشور مناسب بوده و شاخص اثربخشی بالاتر از یک بوده است. 
 شاخص اثربخشی کارتخوان فروشگاهی تراکنش‌دار نیز در شرکت به پرداخت ملت معادل ۱.۲۹۸ گزارش شده که نسبت ۱۹.۸۵ درصدی سهم از کل تعداد تراکنش‌ها به ۱۵.۲۹ درصدی سهم از کل تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی تراکنش‌دار را نشان می‌دهد.
در شاخص اثر بخشی کارتخوانهای فروشگاهی تراکنش دار همانند ماه گذشته شرکتهای فراپردازان آروند امید، پرداخت الکترونیک سامان، تجارت الکترونیک پارسیان، به پرداخت ملت و پرداخت الکترونیک سداد به عددی بالاتر از یک دست یافته اند. بالاترین تغییر در شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی تراکنش دار نیز در شرکت فراپردازان آروند امید با کاهش ۲۴۹ واحدی مشاهده میشود. چرا که سهم تعداد تراکنشهای کارتخوان فروشگاهی کاهش داشته است.
دستیابی به عدد بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی کارتخوانهای فروشگاهی تراکنش دار بدین معناست که جذب تراکنشهای این شرکتها بر روی کارتخوانهای تراکنش دار بیشتر از سهم تعداد کارتخوان هایشان از کل کارتخوانهای تراکنش دار کشور بوده است. به عبارت دیگر نحوه توزیع کارتخوانهای فروشگاهی این شرکت ها به گونه ای بوده که در جذب بیشتر تراکنشها به نسبت سایر شرکتها موفق تر عمل نموده اند.

افزایش نسبت خطای پذیرندگی در به پرداخت ملت
در شرکت به پرداخت ملت نسبت خطای پذیرندگی به ۴.۲۱۶ رسیده که افزایش زیادی را نشان می‌دهد. 
به دلیل تحولات اسفند ۱۴۰۴ نسبت خطای پذیرندگی به کل تراکنش‌ها در برخی شرکت‌ها کاهش و در برخی شرکت‌ها افزایش داشته است. در مقایسه ماهانه عملکرد این شرکتها ملاحظه میشود که بیشترین کاهش در نسبت خطای پذیرندگی به کل تراکنش ها عملکرد مثبت با رقمی برابر با 0.033 درصد در شرکت پرداخت الکترونیک سامان رخ داده است. همچنین شرکت به پرداخت ملت با رقم 4.074 درصد افزایش بیشترین رشد را نسبت به سایر شرکت ها در این شاخص تجربه کرده است.

بیش از 90 درصد ابزارهای به پرداخت ملت فعال و تراکنش دار است
در شرکت به پرداخت ملت ۷.۷۶ درصد از کارتخوان‌های فروشگاهی کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی بوده و بر این اساس بیش از ۹۲ درصد کارتخوان ‌ها فعال و تراکنش‌دار بوده است. همچنین در شرکت به پرداخت ملت ۹۲.۲۴ درصد کارتخوان ‌های فروشگاهی، ۴۹.۳۴ ابزار اینترنتی، ۱۴.۰۱ درصد کدهای دستوری و در مجموع ۹۰.۰۲ درصد ابزارهای به پرداخت تراکنش دار بوده است.
از مجموع کارتخوان ‌های موجود در کشور نیز معادل ۱۶.۵ درصد کم تراکنش و فاقد تراکنش گزارش شده و بر این اساس معادل ۸۳.۵ درصد کارتخوان‌ها فعال و تراکنش‌دار بوده است. همچنین در کل شبکه پرداخت ۲۷.۹۶ درصد ابزار اینترنتی، ۴.۶۵ درصد کدهای دستوری و ۵۰.۸۱ درصد ابزار موبایلی و در مجموع ۸۰.۵۲ کل ابزارهای پرداخت در سراسر کشور تراکنش ‌دار و فعال بوده است.
شرکت به پرداخت ملت دارای بیشترین تعداد ترمینال تراکنش دار به ترمینال فعال در اسفند ماه ۱۴۰۴ بوده است و در بررسی نسبت کارتخوان فروشگاهی تراکنش دار نیز شرکت به پرداخت ملت در صدر جدول قرار گرفته است. در این بین کمترین نسبت تعداد ترمینال تراکنش دار به ترمینال های فعال سیستمی متعلق به شرکت الکترونیک کارت دماوند بوده است.

تمرکز و توزیع ابزارهای پرداخت در اسفند ماه ۱۴۰۴ 
در اسفند ماه شاخص هرفیندال هیرشمن در بازار کارتخوان فروشگاهی عددی حدود ۱,۲۸۶ به دست آمده است بین ۱,۰۰۰ تا ۱۸۰۰ که نشان دهنده تمرکز ملایم در بازار این ابزار است؛ به این معنا که پشتیبانی از تراکنش های کارتخوان فروشگاهی در بین شرکتها توزیع شده و نمیتوان گفت که در انحصار شرکت و یا شرکتهای خاصی میباشد. برای این شاخص در بازار ابزارهای پذیرش اینترنتی کدهای دستوری USSD و موبایلی به ترتیب ارقامی در حدود ۲,۹۸۸، ۹,۷۴۶، ۳,۳۶۲ حاصل شده است بیشتر از ۱۸۰۰ که مبین وجود تمرکز بالا در بازار این ابزارهاست به این معنا که تعداد کمی از شرکتها سهم قابل توجهی از بازار را در اختیار دارند. شرکت به پرداخت ملت و پس از آن با اختلاف زیاد شرکت پرداخت الکترونیک سامان در بازار تراکنشهای اینترنتی و شرکت به پرداخت ملت و پس از آن با اختلاف شرکتهای تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سامان در بازار تراکنشهای کدهای دستوری USSD تاثیر گذار هستند. شرکت آسان پرداخت پرشین تنها شرکت تاثیرگذار در بازار تراکنشهای موبایلی بوده است. 

حضور موثر برخی شرکت‌ها با توزیع مناسب و گسترده ابزارهای پرداخت در تمام استان‌ها 
سهم هر یک از شرکتهای PSP از تعداد تراکنشهای کارتخوانهای فروشگاهی به تفکیک استانهای کشور در اسفند ماه نشان می‌دهد که در مجموع شرکتهای پرداخت الکترونیک سداد، به پرداخت ملت، پرداخت الکترونیک سپهر، پرداخت الکترونیک سامان و تجارت الکترونیک پارسیان بیشترین سهم از تعداد تراکنشهای کارتخوان فروشگاهی را در اکثر استانهای کشور داشته اند و تقریبا در اکثر استانها با اختلاف نسبت به سایر شرکتها از تراکنشهای کارتخوان فروشگاهی پشتیبانی می نمایند.

در اسفند ماه شرکتهای فراپردازان آروند امید، به پرداخت ملت، پرداخت الکترونیک سامان، تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سداد به رقمی بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی دست یافته اند.
دارا بودن عدد بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی به این معناست که جذب تراکنشهای این شرکت ها بر روی کارتخوانها بیشتر از سهم تعداد کارتخوانهایشان از کل کارتخوانهای کشور بوده است. به عبارت دیگر نحوه توزیع کارتخوانهای فروشگاهی این شرکتها به گونه ای بوده که در جذب بیشتر تراکنش ها به نسبت سایر شرکت ها موفق تر عمل نموده اند.

شاخص اثربخشی شرکت ها در 31 استان کشور
شاخص اثربخشی کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی برای هر شرکت در هر یک از ۳۱ استان کشور نشان می دهد که شرکتهای به پرداخت ملت، پرداخت الکترونیک سداد، پرداخت الکترونیک سامان، فراپردازان آروند امید در تمام استانها و شرکت تجارت الکترونیک پارسیان در غالب استانها، دارای شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی بالاتر از یک هستند.

سهم کارتخوان های کم تراکنش و فاقد تراکنش 
آمار کارتخوانهای کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی هر شرکت PSP بررسی خواهد شد. از تیرماه ۱۴۰۴ مفهوم این نوع کارتخوان ها بهینه شده و بر اساس تعریف جدید کارتخوان کم تراکنش و فاقد تراکنش پایانه ای است که بیش از سه ماه از تاریخ ثبت و فعال سازی آن گذشته و در یک دوره سه ماهه متوالی در هر ماه کمتر از ۶۰ تراکنش مالی و کمتر از ۲۰ میلیون ریال مجموع مبلغ تراکنش داشته باشد.
 
تعداد کارتخوانهای فروشگاهی کم تراکنش و فاقد تراکنش در اسفند ماه با تعداد ۱,۷۷۱,۴۰۶ عدد با افزایش 5.55 درصدی روبه رو بوده است. در این ماه سهم کارتخوانهای کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی 16.5 درصد از کل کارتخوانهای فروشگاهی فعال سیستمی شبکه شاپرک را شامل شده است. عدد فوق نسبت به رقم مشابه در بهمن ماه تنها 0.67 درصد افزایش یافته است. 

به پرداخت ملت با کمترین کارتخوان فاقد تراکنش 
در بررسی شرکت ها از منظر نسبت مجموع کارتخوانهای کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی به پایانه های فعال سیستمی آن، کمترین رقم این شاخص به شرکت به پرداخت ملت تعلق دارد. بیشترین نسبت مذکور در شرکت الکترونیک کارت دماوند مشاهده می شود. به طور کلی در اسفند ماه سهم کارتخوان های کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی 16.5 درصد از کل کارتخوان های فروشگاهی فعال سیستمی شبکه شاپرک را شامل شده است.

خطای پذیرندگی
در ماه اسفند شرکت پرداخت نوین آرین جایگاه نخست در بهترین عملکرد از منظر نسبت خطای پذیرندگی به مجموع تراکنش ها را به دست آورده است. در این ماه شرکت به پرداخت ملت بالاترین عدد شاخص مذکور را در اختیار دارد.

شاخص اثربخشی بالای شرکت های سداد، به پرداخت ملت، آروند امید، سامان و پارسیان
نتایج محاسبه شاخص اثر بخشی کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی در بعد کشوری مبین آن است که در این ماه شرکت های فراپرداران اروند امید، به پرداخت ملت، پرداخت الکترونیک سامان، تجارت الکترونیک پارسیان و پرداخت الکترونیک سداد به رقمی بالاتر از یک در شاخص اثر بخشی دست یافته اند. شرکت های فراپرداران اروند امید، پرداخت الکترونیک سامان، تجارت الکترونیک پارسیان، به پرداخت ملت و پرداخت الکترونیک سداد در شاخص اثربخشی کارتخوانهای فروشگاهی تراکنش دار نیز عددی بالاتر از یک کسب نموده اند. این بدان معناست که اکثر شرکت های مذکور هم در بین کارتخوان های فعال سیستمی و هم در بین کارتخوان های تراکنش دار نسبت به سایر شرکت ها، تراکنش بیشتری جذب نموده و کارایی مناسبی را نشان می دهند.
در بعد استانی شرکت فراپردازان آروند امید، به پرداخت ملت، پرداخت الکترونیک سامان در تمام استانها و شرکت تجارت الکترونیک پارسیان در غالب استان ها دارای شاخصی اثربخشی کارتخوان فروشگاهی بالاتر از یک هستند. به عبارت دیگر نحوه توزیع کارتخوانهای فروشگاهی این شرکت ها به گونه ای بوده که در جذب بیشتر تراکنش ها به نسبت سایر شرکتها موفق تر عمل نموده اند. شرکت پرداخت الکترونیک سامان در تعداد تراکنشهای کارتخوان فروشگاهی و تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی فعال سیستمی بالاترین سهم از بازار را در اکثر استانهای کشور داشته است.

توزیع ابزارها در خرید، مانده گیری و پرداخت قبض و خرید شارژ

نتایج اندازه گیری تمرکز بازار شرکتهای PSP با شاخص هرفیندال هیرشمن نشان دهنده تمرکز ملایم در بازار در هر سه خرید، پرداخت قبض و خرید شارژ و مانده گیری سرویس است به این معنا که پشتیبانی از تراکنش های هر سه سرویس در بین شرکت ها توزیع شده و نمی توان گفت که در انحصار شرکت و یا شرکت های خاصی میباشد. تغییرات شاخص در هیچ یک از سرویس ها حائز اهمیت نیست چرا که وضعیت تمرکز بازار آنها تغییری پیدا نکرده است.
در بررسی تعداد ابزارهای پذیرش فعال در اسفند ماه شرکت پرداخت نوین ارین در ابزار کارتخوان فروشگاهی بالاترین سهم را در بین سایر شرکتها به خود اختصاص داده است. شرکت پرداخت الکترونیک سامان و شرکت آسان پرداخت پرشین و به ترتیب در دو ابزار پذیرش اینترنتی و کدهای دستوریUSSD بیشترین سهم بازار را پوشش میدهند. همچنین شرکت آسان پرداخت پرشین بیشترین سهم بازار در ابزار پذیرش موبایلی را به خود اختصاص داده است.
در حوزه ابزار پذیرش کارتخوان فروشگاهی تراکنش دار نیز شرکت پرداخت نوین آرین بیشترین تعداد را به خود اختصاص داده است. شرکت پرداخت الکترونیک سامان به بالاترین رتبه در ابزار پذیرش اینترنتی و کدهای دستوریUSSD دست یافته است. بالاترین سهم تعداد ابزار پذیرش تراکنش دار موبایلی نیز به شرکت آسان پرداخت پرشین تعلق دارد.
همچنین در اسفندماه شرکت به پرداخت ملت در ابزار پذیرش اینترنتی با افزایش 2.93 درصدی بالاترین تفاضل را نشان میدهد. شرکت آسان پرداخت پرشین و پرداخت الکترونیک سداد به طور همزمان و به ترتیب با افزایش و کاهش0.38 درصدی بالاترین اختلاف ماهانه در مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش موبایلی را کسب کرده اند. شرکت پرداخت الکترونیک سامان با 1.02 درصد افزایش نیز دارای بیشترین اختلاف سهم در مبلغ تراکنش های ابزار پذیرش کدهای دستوری USSDمیباشد. 
شرکت پرداخت الکترونیک سامان در حوزه تراکنش های مانده گیری با در اختیار داشتن 17.65 درصد از بازار تراکنشهای فوق بیشترین سهم را دارد.
همچنین شرکت فن اوا کارت در تراکنش های پرداخت قبض و خرید شارژ اسفند ماه با سهم مبلغی 22.72 درصدی بیشترین سهم مبلغی این نوع از تراکنش ها را به خود اختصاص داده است.
بیشترین اختلاف بین سهم مبلغی تراکنشهای خرید در ماه جاری و بهمن ماه با 2.5 درصد کاهش در شرکت پرداخت الکترونیک سداد گزارش شده است. این شاخص در تراکنشهای پرداخت قبض و خرید شارژ نیز با افزایش 4.47 درصدی در شرکت فن آوا کارت مشاهده میشود.