پیشنهادهای نوآورانه برای جهانیسازی فرش ایرانی
اقتصاد گردان - سعید بابایی، کارشناس اقتصادی و سیاسی، با اشاره به ظرفیت بزرگ فرش ایرانی در بازارهای جهانی گفت: فرش ایران یکی از شناختهشدهترین نمادهای فرهنگی کشور در جهان است، اما برای افزایش فروش و تقویت جایگاه آن در بازارهای بینالمللی باید از روشهای نوین بازاریابی، روایت فرهنگی و دیپلماسی هنری استفاده کرد.
وی تأکید کرد که در بازار امروز جهان تنها کیفیت محصول کافی نیست و باید برای خریدار خارجی «داستان، تجربه و هویت فرهنگی» نیز ایجاد شود. به گفته بابایی، فرش ایرانی میتواند علاوه بر یک کالای هنری، به ابزاری برای تعاملات فرهنگی و حتی دیپلماسی میان کشورها تبدیل شود.
این کارشناس اقتصادی در ادامه به مجموعهای از پیشنهادهای نوآورانه برای توسعه فروش جهانی فرش ایرانی اشاره کرد. از جمله این پیشنهادها طراحی *فرشهای دیپلماتیک اختصاصی برای کشورهای مختلف* است؛ بهگونهای که در برخی آثار، نمادهای فرهنگی کشور مقصد یا رنگهای پرچم آن کشور در کنار نقوش اصیل ایرانی به کار گرفته شود. چنین آثاری میتواند بهصورت محدود برای سفارتخانهها و مجموعههای دیپلماتیک تولید شود و به نمادی از دوستی فرهنگی میان ملتها تبدیل گردد.
بابایی همچنین پیشنهاد برگزاری تجربه زنده بافت فرش برای سفرا و دیپلماتها را مطرح کرد. در این طرح، سفرا در سفر به شهرهای فرشباف ایران مانند تبریز، کاشان، اصفهان یا کرمان میتوانند بهصورت نمادین چند گره از یک فرش را ببافند و نام کشورشان در پشت آن ثبت شود. این فرش میتواند بهعنوان «فرش دیپلماتهای مقیم ایرا در یک مجموعه فرهنگی نگهداری شود.
وی از ایده مجموعه فرش سفارتخانهها نیز نام برد؛ مجموعهای محدود که برای هر کشور تنها یک نسخه از آن بافته میشود و در پشت آن نام کشور، سال بافت و امضای استادکار ثبت خواهد شد. به گفته او، این اقدام میتواند فرش ایرانی را به یک اثر هنری کلکسیونی برای مراکز دیپلماتیک جهان تبدیل کند.
این کارشناس همچنین پیشنهاد برگزاری نمایشگاههای سیار فرش ایرانی در سفارتخانهها و مراکز دیپلماتیک را مطرح کرد تا مهمانان بینالمللی و دیپلماتها بتوانند ضمن آشنایی با تاریخ و هنر فرش ایران، امکان خرید آثار خاص را نیز داشته باشند.
بابایی یکی دیگر از راهکارهای جذاب برای بازار جهانی را تولید فرشهای محدود و شمارهدار (Limited Edition) دانست؛ فرشهایی که تنها در تعداد مشخصی بافته میشوند و هر کدام دارای شماره سریال و گواهی اصالت هستند و میتوانند در بازارهای هنری و کلکسیونی جهان عرضه شوند.
وی همچنین بر اهمیت ایجاد شناسنامه دیجیتال برای فرش ایرانی تأکید کرد و گفت هر فرش میتواند دارای یک کد QR یا شناسه دیجیتال باشد که خریدار با اسکن آن به اطلاعات کامل فرش از جمله محل بافت، نام بافنده، نوع مواد اولیه، داستان طرح و تصاویر مراحل بافت دسترسی پیدا کند.
به گفته این کارشناس اقتصادی، همکاری با هنرمندان و طراحان بینالمللی نیز میتواند زمینه ورود فرش ایرانی به بازار گالریها و حراجیهای هنری جهان را فراهم کند. همچنین طراحی مجموعه فرشهای الهامگرفته از شهرهای ایران مانند تبریز، اصفهان، شیراز ،قم و کرمان میتواند روایتگر هویت فرهنگی و تاریخی هر شهر باشد.
بابایی همچنین پیشنهاد ایجاد امکان سفارش شخصی فرش برای مشتریان خارجی را مطرح کرد تا خریداران بتوانند اندازه، رنگ و طرح مورد نظر خود را انتخاب کرده و حتی در طول مراحل بافت گزارش تصویری دریافت کنند.
وی در ادامه بر اهمیت برگزاری رویدادهای بینالمللی برای معرفی فرش ایرانی تأکید کرد و گفت برگزاری اجلاس جهانی دیپلماسی فرش میتواند بستری برای حضور سفرا، گالریداران، طراحان و تاجران فرش از کشورهای مختلف فراهم کند و در پایان هر دوره نیز یک فرش مشترک دیپلماتیک با مشارکت مهمانان بافته شود.
بابایی همچنین پیشنهاد ایجاد جشنوارهای با عنوان گره طلایی فرش جهان را مطرح کرد؛ رویدادی بینالمللی که در آن از بهترین بافندگان، طراحان نقشه و نوآوران صنعت فرش تقدیر شود و به نوعی به عنوان معتبرترین جایزه جهانی در حوزه فرش شناخته گردد.
از دیگر پیشنهادهای مطرحشده برگزاری هفته جهانی فرش ایرانی است؛ رویدادی فرهنگی که میتواند شامل نمایشگاههای تخصصی، کارگاههای زنده بافت فرش، نشستهای علمی و حراج فرشهای خاص برای مجموعهداران بینالمللی باشد.
این کارشناس اقتصادی همچنین به ایده کنفرانس فرش و معماری جهان اشاره کرد؛ نشستی مشترک میان معماران، طراحان داخلی و تولیدکنندگان فرش که در آن کاربرد فرش ایرانی در پروژههای مدرن مانند هتلهای لوکس، فضاهای فرهنگی و ساختمانهای معاصر بررسی شود.
بابایی در ادامه از طرح فرهنگی سفر فرش ایرانی نام برد؛ پروژهای که در آن یک فرش خاص طی یک سال به چند کشور جهان سفر کرده و در سفارتخانهها یا گالریهای هنری به نمایش گذاشته میشود و در پایان به عنوان فرش دوستی ملتها معرفی خواهد شد.
وی همچنین پیشنهاد برگزاری کنفرانس آینده فرش ایرانی و فناوری را مطرح کرد؛ نشستی که در آن طراحان، صادرکنندگان، فعالان استارتاپی و متخصصان فناوری درباره موضوعاتی مانند فروش آنلاین جهانی، اصالتسنجی دیجیتال و کاربرد فناوری در صنعت فرش گفتوگو کنند.
در نهایت بابایی به برگزاری مراسم فرهنگی فرش برای صلح و فرهنگ اشاره کرد؛ رویدادی بینالمللی که در آن هنرمندان، دیپلماتها و شخصیتهای فرهنگی جهان گرد هم میآیند و یک فرش نمادین با الهام از فرهنگهای مختلف به عنوان فرش صلح جهانی طراحی و معرفی میشود.
وی افزود که اجرای چنین طرحها و رویدادهایی میتواند فرش ایرانی را نهتنها به عنوان یک کالای هنری، بلکه به عنوان نمادی از فرهنگ، هویت و دیپلماسی فرهنگی ایران در سطح جهان بیش از پیش مطرح کند و زمینه افزایش صادرات و توجه بازارهای بینالمللی به این هنر اصیل ایرانی را فراهم سازد.
بابایی در پایان تاکید کرد ،در نظر است با همکاری برخی از متخصصان، پژوهشگران و هنرمندان معتبر حوزه فرش و صنایعدستی، زمینههای لازم برای بررسی و اجرایی شدن بخشی از این طرحها و ابتکارها در قالب برنامههای فرهنگی، هنری و اقتصادی فراهم شود.
