اثر افزایش قیمت نفت به بالای 113 دلار بر اقتصاد جهان

اقتصاد گردان  – محسن شمشیری 
روز شنبه 15 فروردین 1405 قیمت نفت برنت به 109 دلار رسید که نشان می دهد در دوره جنگ 37 روزه، از حدود  72 دلار در 26 فوریه به 113 دلار در 3 آوریل افزایش یافته و در طول جنگ بیش از 50 درصد رشد کرده است.
همچنین نفت تگزاس به 111 دلار رسیده که نشان می دهد در 37 روز اخیر از زیر 70 دلار در قبل از جنگ به نزدیک 110 دلار رسیده و حدود 50 درصد رشد کرده است. قیمت نفت تگزاس از 62 دلار در 26 فوریه به بیش از 97 دلار و 111 دلار در روزهای اخیر رسیده است. 

قیمت سایر فرآورده ها از جمله گاز طبیعی نیز به 2.82 دلار، بنزین هر گالن 3.09 دلار رسیده که نسبت به قبل از جنگ افزایش داشته است. 
نتیجه افزایش قیمت نفت به بالای 113 دلار، برای ایران و سایر کشورهای نفت خیز می تواند در کوتاه مدت افزایش درآمد ارزی به همراه داشته باشد و روی کاهش و حذف تحریم ها و هزینه های آن، افزایش درآمد ارزی، واردات، تولید، رشد اقتصادی ایران نیز اثرگذار باشد. اما باید دید که این افزایش درآمد و قیمت نفت در میان مدت و بلندمدت چه روندی خواهد داشت؟
 از سوی دیگر، تغییر وضعیت حقوقی تنگه هرمز، در آینده می تواند روی قیمت نفت و درآمد کشورهای حاشیه خلیج فارس، اثر مثبت داشته باشد. همچنین کاهش یا رفع و حذف تحریم های نفتی ایران و نیاز بازارها به نفت ایران، می تواند منافع دیگری به همراه داشته و روی کاهش قیمت ارز و دلار، افزایش واردات و رشد اقتصادی، کاهش هزینه مبادله حاصل از تحریم و... نیز اثرگذار باشد. 

قیمت نفت خام برنت با بیش از 50 درصد افزایش در طول جنگ به بالای ۱۰۹ دلار در هر بشکه رسید که بالاترین قیمت در تقریباً چهار سال گذشته است و در یک جلسه پرنوسان، با توجه به بررسی مجدد خطرات عرضه ناشی از جنگ جاری در خلیج فارس، دوباره تقویت شد. ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، متعهد شد که در صورت عدم پذیرش شرایط آتش‌بس آمریکا توسط تهران، حملات به ایران و زیرساخت‌های آن را در هفته‌های آینده تشدید کند و تهران را وادار به تلافی این لفاظی‌های تهاجمی کرد. قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی با انتشار گزارش‌هایی مبنی بر هماهنگی عمان و ایران برای اخذ عوارض برای نفتکش‌های عبوری از تنگه هرمز کاهش یافته بود، اما خوش‌بینی نسبت به چشم‌انداز عادی‌سازی عرضه کوتاه‌مدت بود و شاخص‌های انرژی دوباره افزایش یافتند. 
در نتیجه، شاخص‌های نفت خام برنت به بیش از ۱۴۰ دلار در هر بشکه افزایش یافت که بالاترین سطح از سال ۲۰۰۸ است. در همین حال، بریتانیا میزبان مذاکراتی با ده‌ها کشور در مورد تأمین امنیت این مسیر است، در حالی که اوپک پلاس در حال بررسی افزایش احتمالی تولید است، اگرچه بعید است هرگونه عرضه اضافی در کوتاه‌مدت بر بازارها تأثیر بگذارد.

همچنین در روزهای اخیر، قیمت نفت خام WTI با بیش از ۱۱ درصد افزایش از ۱۱۲ دلار در هر بشکه عبور کرد که بالاترین قیمت در تقریباً چهار سال گذشته است. این افزایش قیمت در یک جلسه پرنوسان، در حالی که بازارها در حال بررسی مجدد میزان خطرات عرضه ناشی از جنگ جاری در خلیج فارس بودند، دوباره افزایش یافت. ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، متعهد شد که در صورت عدم پذیرش شرایط آتش بس آمریکا توسط تهران، حملات به ایران و زیرساخت‌های آن را در هفته‌های آینده تشدید کند و تهران را وادار به تلافی این لفاظی‌های تهاجمی کرد. پیش از این در این جلسه، قیمت نفت به دلیل گزارش‌هایی مبنی بر هماهنگی عمان و ایران برای اخذ عوارض برای تانکرهای عبوری از تنگه هرمز کاهش یافت، اما خوش بینی نسبت به چشم‌انداز عادی شدن عرضه کوتاه مدت بود. در نتیجه، شاخص‌های نفت برنت به بیش از ۱۴۰ دلار در هر بشکه افزایش یافت که بالاترین سطح از سال ۲۰۰۸ است. در همین حال، بریتانیا میزبان مذاکراتی با ده‌ها کشور در مورد تأمین امنیت این مسیر است، در حالی که اوپک پلاس در حال بررسی افزایش احتمالی تولید است، اگرچه بعید است هرگونه عرضه اضافی در کوتاه مدت بر بازارها تأثیر بگذارد.