پرداخت الکترونیک سداد 19درصد ابزار موبایلی تراکنش دار را در اختیار دارد

اقتصاد گردان – محسن شمشیری 
در بهمن 1404،  شرکت پرداخت الکترونیک سداد ۷.۸۷ درصد از تعداد و ۱۱.۷۲ درصد از مبلغ تراکنش کارتخوان فروشگاهی، ۶.۴۸ درصد از تعداد و ۱۷.۸۸ درصد از مبلغ تراکنش اینترنتی، ۰.۲۹ درصد از تعداد و ۰.۳۲ درصد از مبلغ کدهای دستوری USSD  و ۱.۴۶ درصد از تعداد و ۱.۸۲ درصد از مبلغ تراکنش ابزار موبایلی سهم داشته است.
به گزارش شاپرک، شرکت پرداخت الکترونیک سداد ۷.۸ درصد از تعداد و ۱۳.۳۱ درصد از مبلغ تراکنش‌های خرید، ۳.۴ درصد از تعداد و ۱۰.۲۳ درصد از مبلغ تراکنش‌های پرداخت قبض و خرید شارژ و ۷.۴۹ درصد از تعداد تراکنش‌های مانده‌گیری را به خود اختصاص داده است. 
بیشترین اختلاف بین سهم مبلغی تراکنشهای خرید در ماه جاری و دی ماه با 0.48 درصد افزایش در شرکت پرداخت الکترونیک سداد گزارش شده است. 

خطای پذیرندگی
نسبت خط‌ای پذیرندگی به تعداد کل تراکنش‌ها در بهمن ۱۴۰۴ در شرکت به پرداخت ملت ۰.۱۴۳، در شرکت پرداخت الکترونیک سپهر ۰.۰۴۲ و در شرکت پرداخت الکترونیک سداد ۰.۰۴۵ اعلام شده است

رقابت شرکت ها در شبکه پرداخت
شاخص هر فیندال هیرشمن که شاخص اندازه‌گیری میزان رقابت و تمرکز در ابزارهای پرداخت است نشان می‌دهد که شرکت پرداخت الکترونیک سداد در کارتخوان فروشگاهی، ابزار اینترنتی، کدهای دستوری USSD  و ابزار موبایلی دارای رقابت با سایر شرکت‌هاست.
شاخص هر فیندال هیرشمن نشان می‌دهد که همه شرکت‌ها در پرداخت‌های خرید، پرداخت قبض و خرید شارژ و مانده‌گیری از شرایط رقابتی نسبت به سایر شرکت‌ها برخوردار بودند. این شاخص در کل شبکه بانکی و پرداخت برای خرید ۱۳۲۳ برای پرداخت قبض و خرید شارژ ۱۸۸۹ برای مانده‌گیری ۱۲۰۹ اندازه‌گیری شده است.

سهم از ابزارهای پرداخت 
سهم شرکت‌ها از تعداد ابزارهای پرداخت فعال سیستمی در سراسر کشور در بهمن ماه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد شرکت پرداخت الکترونیک سداد ۷.۲۲ درصد کارتخوان ‌های فروشگاهی،۲.۳۹ درصد ابزار اینترنتی،۰.۶۷ درصد ابزار کد دستوری USSD و ۱۱.۸ درصد ابزار موبایلی را در اختیار داشته است.
در بین ابزارهای تراکنش دار نیز، پرداخت الکترونیک سداد ۷.۳۱ کارتخوان فروشگاهی، ۲.۸۵ ابزار اینترنتی، ۲.۲۹ کدهای دستوری USSD و ۱۹ درصد ابزار موبایلی تراکنش ‌دار را در اختیار داشته است.

سهم شرکت ها از تعداد و مبلغ تراکنش های بهمن 1404
 سهم از تعداد تراکنش های بهمن 1404 نشان می دهد که شرکت به پرداخت ملت ۲۰.۹۶ درصد، پرداخت الکترونیک سامان ۲۰.۱۱ درصد، تجارت الکترونیک پارسیان 12.03 درصد، پرداخت نوین آرین ۱۰ درصد، فراپردازان آروند امید ۸.۲۳ درصد، پرداخت الکترونیک سداد ۷.۵۶ درصد، کارت اعتباری ایران کیش ۵.۲۲ درصد، پرداخت الکترونیک پاسارگاد ۵.۱۴ درصد، آسان پرداخت پرشین ۵.۰۹ درصد، پرداخت الکترونیک سپهر ۳.۵۶ درصد، فناوا کارت ۲ درصد، الکترونیک کارت دماوند ۰.۱۳ درصد از تعداد تراکنش ‌های بهمن ۱۴۰۴ سهم داشته‌اند. 
سهم از مبلغ تراکنش‌ها در بهمن ۱۴۰۴ نیز نشان می‌دهد که به پرداخت ملت ۲۳.۶۱ درصد، پرداخت الکترونیک سامان ۲۰.۰۷ درصد، پرداخت الکترونیک سداد ۱۳.۲۷ درصد، تجارت الکترونیک پارسیان ۱۰ درصد، پرداخت نوین آرین ۷.۸۹ درصد، کارت اعتباری ایران کیش ۶.۷۱ درصد، پرداخت الکترونیک پاسارگاد ۵.۹۲ درصد، پرداخت الکترونیک سپهر ۴.۸۷ درصد، آسان پرداخت پرشین ۴.۷۹ درصد، فن آواکارت ۱.۷۶ درصد، فراپردازان آروند امید ۱.۰۴ درصد، الکترونیک کارت دماوند ۰.۰۹ درصد، از مبلغ تراکنش ‌های بهمن ۱۴۰۴ سهم داشتند.

رمزکارت، صورتحساب 
 علاوه بر سه سرویس خرید، خرید شارژ و پرداخت قبض و مانده گیری، در این ماه ۲۸,۱۲۵ عدد تراکنش درخواست تایید رمز کارت و ۶,۰۱۰ عدد تراکنش درخواست چکیده صورتحساب در شرکتهای تجارت الکترونیک پارسیان، فراپردازان آروند امید، فن آوا کارت پرداخت الکترونیک سپهر پرداخت الکترونیک پاسارگاد و الکترونیک کارت دماوند ثبت شده است.

کم تراکنش و فاقد تراکنش

بر اساس روش معمول در سایر کشورها پذیرندگان برای استفاده از ابزار کارتخوان فروشگاهی، ناچار به خرید یا اجاره دستگاه کارتخوان بوده و به علاوه موظف به پرداخت هزینه های نصب نگه داری و نیز پرداخت بهای کاغذ رول مورد استفاده در آن هستند. در نتیجه در این کشورها توجه به بهرهوری در به کارگیری این ابزار بسیار بیشتر است. اما در ایران به واسطه مداخله بانکها در این امر نه تنها کارتخوان به صورت رایگان در اختیار پذیرندگان قرار میگیرد بلکه همه هزینه های مربوطه حتی رول کاغذ رسید نیز به رایگان در اختیار پذیرندگان قرار میگیرد. به تبع این رویکرد، تعدد دستگاه های کارتخوان در فروشگاه ها و در نتیجه فراوانی کارتخوان های فروشگاهی کم تراکنش و فاقد تراکنش مشاهده میشود. متاسفانه بی تفاوتی فروشنده و یا حتی استقبال از افزایش کارتخوانهای فروشگاهی به دلیل ارزش نمایشی آن از یک سو و الزام شرکت PSP به نصب کارتخوان بدون توجه به کارایی آن که از قراردادهای این شرکتها با بانک ها ناشی می شود از سوی دیگر، موجب تشدید پدیده هایی نظیر تعدد کارتخوان نصب شده در هر فروشگاه ها و وجود کارتخوان های کم تراکنش و فاقد تراکنش شده است.
از تیرماه ۱۴۰۳ مفهوم این نوع کارتخوان ها بهینه شده و بر اساس تعریف جدید کارتخوان کم تراکنش و فاقد تراکنش پایانه ای است که بیش از سه ماه از تاریخ ثبت و فعال سازی آن گذشته و در یک دوره سه ماهه متوالی در هر ماه کمتر از ۶۰ تراکنش مالی و کمتر از ۲۰ میلیون ریال مجموع مبلغ تراکنش داشته باشد.
تعداد کارتخوانهای فروشگاهی کم تراکنش و فاقد تراکنش در بهمن ماه با تعداد ۱۶۷۸,۳۲۰ عدد با کاهش ۱۵ درصدی روبه رو بوده است. در این ماه سهم کارتخوانهای کم تراکنش و فاقد تراکنش مالی 16.83 درصد از کل کارتخوان های فروشگاهی فعال سیستمی شبکه شاپرک را شامل شده است. عدد فوق نسبت به رقم مشابه در دی ماه 20 درصد کاهش یافته است. 
در مجموع شرکت‌های پرداخت نیز به طور میانگین ۸۱.۴۴ کل ابزارها در شبکه پرداخت تراکنش‌دار و فعال بوده است. میانگین کارتخوان‌های فروشگاهی فعال و تراکنش‌دار در شبکه پرداخت ۸۴.۱۷ درصد است. میانگین ابزار اینترنتی فعال و تراکنش‌دار نیز در کل شبکه پرداخت ۳۲.۶۵ درصد است. میانگین ابزارهای USSD و کدهای دستوری فعال و تراکنش‌دار ۴.۵۳ درصد است. میانگین ابزارهای موبایلی تراکنش ‌دار و فعال نیز در کل شبکه پرداخت ۵۶.۱۸ بوده است.