مصرف انرژی مردم و اقتصاد ایران به روزانه معادل 4.1 میلیون بشکه نفت رسید / سهم 81 درصدی هزینه جاری از مخارج دولت /91 درصد مردم با سواد هستند / 3.5 میلیون دانشجو در 1404

اقتصاد گردان – محسن شمشیری
گزارش مرکز آمار ایران در مورد عدالت اجتماعی، با اشاره به آمار و شاخص های اقتصادی، اجتماعی، بهداشت و سلامت، فرهنگی، آموزشی و... در سال 1403، ضمن اشاره به شاخص های اقتصادی و معیشتی زندگی مردم و خانوارها، به شاخص های فرهنگی و اجتماعی نیز پرداخته است که در این گزارش به ابعاد اجتماعی و فرهنگی موضوع عدالت اجتماعی و فشارهای هزینه ای خانوارها و وضعیت رفاه و برخورداری زنان و مردان و شاخص های مختلف اجتماعی و اقتصادی می پردازیم. 

کلیک کنید فایل گزارش کامل عدالت اجتماعی

سهم 60 درصدی نفت و مالیات از درآمد دولت
در سال ۱۴۰۱ سهم درآمدهای نفتی و مالیاتی از کل درآمدهای عمومی دولت به ترتیب ۲۵٫۹ و 3۳٫۶ درصد بوده است که نسبت به سال قبل به ترتیب ۴٫۳ و ۴٫۱ واحد درصد افزایش داشته است.
نسبت درآمدهای نفتی و مالیاتی از تولید ناخالص داخلی در سال ۱۴۰۱ به ترتیب ۲٫۹ و ۳٫۸ درصد بوده است که نسبت به سال قبل به ترتیب 0.4 و 0.3 واحد درصد افزایش یافته است.

سهم 81 درصدی هزینه جاری از کل هزینه های دولت
در سال ۱۴۰۱ سهم هزینه های جاری از کل هزینه های دولت ۸۱٫۵ درصد بوده است که نسبت به سال قبل ۲٫۳ واحد درصد کاهش داشته است.
در همین سال نسبت هزینه های عمرانی به هزینه های جاری دولت 22.7 درصد بوده است که نسبت به سال قبل ۳٫۳ واحد درصد افزایش داشته است.
در سال ۱۴۰۳ نسبت پشتیبانی سازمان تامین اجتماعی و صندوق بازنشستگی کشوری ۳٫۸ و ۰٫۵ درصد بوده است. که این نسبت برای سازمان تامین اجتماعی نسبت به سال قبل 0.1 واحد درصد کاهش و برای صندوق بازنشستگی بدون تغییر بوده است.

مصرف روزانه انرژی معادل 4.1 میلیون بشکه نفت
در سال 1401 مصرف نهایی انرژی 1506میلیون بشکه معادل نفت خام بوده است که نسبت به سال ۱۴۰۰ معادل 4.6 درصد افزایش داشته است. یعنی مصرف روزانه انرژی معادل 4.1 میلیون بشکه نفت است که شامل نفت، گاز، برق و... است. با این وجود اثر آن بر رفاه و رشد سرمایه گذاری و اقتصاد ملموس نیست.
بر اساس ترازنامه انرژی کشور سهم انواع حامل های انرژی در عرضه انرژی اولیه برای سال ۱۴۰۱ مورد بررسی قرار گرفت. در این سال سهم نفت خام ۲۸ درصد، گاز طبیعی ۷۰٫۲۵ درصد، ذغال سنگ 0.74 درصد، منابع تجدید پذیر 0.52 درصد و هسته ای 0.48 درصد بوده است.

91 درصد مردم باسواد هستند 
در سال ۱۴۰۳ نرخ باسوادی جمعیت ۶ ساله و بیشتر ۹۰٫۹ درصد بوده است که نسبت به سال قبل ۰٫۲ واحد درصد افزایش داشته است. در همین سال شاخص مذکور برای مردان و زنان به ترتیب 94 و ۸۷٫۸ درصد بوده است.
در سال ۱۴۰۳ نرخ باسوادی افراد ۱۵ تا ۲۴ سال ۹۸٫۷ درصد بوده است که نسبت به سال قبل 0.5 واحد درصد افزایش داشته است. در همین سال شاخص مذکور برای مردان و زنان به ترتیب 99 و ۹۸٫۵ درصد بوده است.
در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ پوشش واقعی تحصیلی در مقطع ابتدایی دوره متوسطه اول و دوره متوسطه دوم به ترتیب 96، 91.7 و 82.7 درصد میباشد که نسبت به سال تحصیلی قبل در مقطع ابتدایی 2 واحد درصد کاهش، دوره متوسطه اول و دوم به ترتیب ۲ و 3.1 واحد درصد افزایش داشته است. در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ نرخ ترک تحصیل در مقطع ابتدایی، دوره متوسطه اول و دوره متوسطه دوم به ترتیب 0.8، 3.39 و 1.62 درصد بوده است که نسبت به سال تحصیلی قبل در مقاطع تحصیلی ابتدایی، دوره متوسطه اول و دوم به ترتیب 0.65، 3 و 1.07 واحد درصد کاهش داشته است.

نسبت دانش آموز به معلم 
در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ ، نسبت دانش آموز به معلم در مدارس دولتی در مقطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم به ترتیب ۲۶٫۶ ، ۲۵ و 17 درصد بوده است که نسبت به سال تحصیلی قبل در مقطع ابتدایی و دوره متوسطه اول به ترتیب 1.7 و 0.9 واحد درصد کاهش و در مقطع دوره متوسطه دوم 0.3 واحد درصد افزایش داشته است.
سرانه فضاهای آموزشی کشور در طی سالهای تحصیلی ۱۳۹۶-۱۳۹۵ تا 1403- 1404 از 5.17 متر مربع به 5.45 متر مربع رسیده است.

3.5 میلیون دانشجو در 1404
در سال تحصیلی ۱۳۹۳-۱۳۹۲ تعداد کل دانشجویان برابر 4 میلیون و685 هزار نفر شامل 2 میلیون و 214 هزار نفر زن و 2 میلیون و 471 هزار نفر مورد بوده است. همین اطلاع در سال تحصیلی 1404 تعداد کل دانشجویان به 3.5 میلیون نفر رسیده است که از این تعداد 1.8 میلیون نفر زن و نزدیک به 1.7 میلیون نفر مرد بوده اند. 
همچنین در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ تعداد دانشجویان در مقاطع مختلف تحصیلی به ترتیب معادل 438 هزار نفر در مقطع کاردانی، 2.3 میلیون نفر در مقطع کارشناسی 485 هزار نفر در مقطع کارشناسی ارشد 113 هزار نفر در مقطع دکتری عمومی و 150 هزار نفر در مقطع دکتری تخصصی مشغول به تحصیل بوده اند.
در سال تحصیلی 1403- ۱۴۰۴ نسبت تعداد دانشجویان به اعضای هیات علمی تمام وقت 45 بوده که نسبت به سال تحصیلی قبل از آن ۲٫۲ واحد درصد افزایش داشته است.

رشد قیمت نان و غلات در دی ماه 
رشد هزینه های خانوار نیز در سال 1404 ادامه یافته و آخرین آمار نشان می دهد که در دی ماه 1404 در گروه نان و غلات، اقلام "برنج خارجی درجه یک" با 37.4 درصد، " برنج ایرانی درجه یک" با 10.3 درصد و "شیرینی خشک" با 10.2 درصد بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند.
در دی ماه 1404 تغییرات متوسط قیمت اقلام خوراکی منتخب برای گروه‌های مختلف کالاهای خوراکی در مناطق شهری کشور بشرح زیر است:
در این گروه، اقلام "برنج خارجی درجه یک" با 37.4 درصد، " برنج ایرانی درجه یک" با 10.3 درصد و "شیرینی خشک" با 10.2 درصد بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌اند.

گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آن‌ها:
در این گروه، بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به "مرغ ماشینی" با 29 درصد، " گوشت گاو یا گوساله" با 16 درصد و "گوشت گوسفند" با 15.1 درصد می باشد.

لبنیات، تخم مرغ و انواع روغن:
در این گروه، بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به "روغن نباتی جامد" با 78.6 درصد، "روغن مایع" با 77.1 درصد، "تخم مرغ ماشینی" با 48.6 درصد، "پنیر ایرانی پاستوریزه" با 17.4 درصد، "ماست پاستوریزه" با 12.7 درصد و "شیر پاستوریزه" با 11.5 درصد می باشد.

ميوه و خشكبار:
در این گروه، بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به "انار" با 13 درصد، "مغز بادام درختی" با 9.6 درصد، "کشمش پلویی" با 8.5 درصد، "مغز گردو" با 8.2 درصد و "پسته" با 7.8 درصد می باشد. هم چنین بیشترین کاهش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به "خربزه" با 3.2- درصد می باشد.

سبزيجات و حبوبات:
در این گروه، بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به "هویچ فرنگی" با 17.1 درصد، "بادمجان" با 15.6 درصد، "قارچ" با 8.6 درصد و "پیاز" با 6.7 درصد می باشد. هم چنین بیشترین کاهش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به "گوجه فرنگی" با 7.7- درصد می باشد.

قند و شکر، آشامیدنی‌ها و سایر خوراکی‌ها:
در این گروه، بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به "شکر" با 11.3 درصد، "قند" با 9.1 درصد و "چای خارجی بسته ای" و "سس گوجه فرنگی" با 6.1 درصد می باشد.