مرکز لیزر در مرز دانش و تامین نیاز تمام صنایع کشور به دستگاه های لیزر حرکت می کند / امکان ارائه خدمات پس از فروش و کنترل استاندارد از طریق آزمایشگاه ملی لیزر

اقتصاد گردان – محسن شمشیری

دکتر سیف‌اله اسدالهی، مدیرعامل مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران در حاشیه برگزاری ششمین نمایشگاه تخصصی لیزر، فتونیک، و کوانتوم ایران در نمایشگاه بین المللی تهران که از 2 تا 5 بهمن ماه 1404 برگزار شد، در گفت وگو با خبرنگار ما، با اشاره به آخرین دستاوردهای این مرکز در زمینه تامین نیازهای صنعتی، تجاری و اقتصادی صنعتگران کشور گفت: در زمینه طراحی و ساخت انواع دستگاه های لیزر، گام های موثری برداشته شده و به کمک شرکت های دانش بنیان، علاوه بر طراحی و ساخت انواع دستگاه های لیزر، امکان ارائه خدمات پس از فروش به سایر شرکت هایی که قبلا دستگاه های لیزر از کشورهای خارجی وارد کرده اند نیز وجود دارد. 
وی افزود: با همت مرکز لیزر ایران و شرکت های دانش بنیان در سال های اخیر، امکان طراحی و ساخت انواع دستگاه های لیزر با قیمت تمام شده کمتر، خدمات پس از فروش مناسب فراهم شده است. اما پیش از آن، صنعتگران کشور در سال های اخیر، در تامین دستگاه های لیزر و استفاده از آنها در انواع برش ها، جوشکاری ها و ساخت و تولید، با مشکلات مختلفی مواجه بوده اند. 
وی ادامه داد: از جمله در شرایط تحریم، مشکلات ارزی و چالش های تامین مالی، صنعتگران باید به چند برابر قیمت، برای خرید دستگاه های لیزر هزینه می کردند و از سوی دیگر، با مشکل نبود خدمات پس از فروش این دستگاه ها مواجه بوده اند. 
عده ای با سوء استفاده از بازار تحریم، باعث چند برابر شدن قیمت‌ دستگاه های لیزر شده و صنعتگر را با ناراحتی و اختلال فکری مواجه کردند. 
از سوی دیگر، خدمات پس از فروش به مشتریان در برخی صنایع مادر مثل فولاد، خودروسازی، صنعت کشتی‌سازی، شرکت نفت و... وجود نداشته است. اما در سال های اخیر، امکان طراحی و ساخت انواع ماشین آلات و ابزارهای لیزر فراهم شده و خدمات پس از فروش نیز ارائه شده است. در نتیجه به جای آنکه دستگاه های لیزر بسیار گران وارد شود و شرکت ها به آن خدمات پس از فروش ندهند، در حال حاضر از طریق امکانات مرکز لیزر ایران و شرکت های دانش بنیان، زمینه طراحی و ساخت و همچنین خدمات پس از فروش با قیمت کمتر و خدمات ارزان تر و سریعتر فراهم شده است. 

امکان ارائه خدمات پس از فروش به همه صنایع 
وی در پاسخ به این پرسش که آیا امکان پاسخ گویی به شرکت هایی که قبلا دستگاه لیزر وارد کرده و حالا با مشکل خدمات پس از فروش مواجه شده اند، وجود دارد؟ اظهار داشت: در کنار کاهش قیمت تمام شده خرید دستگاه های لیزر، موضوع خدمات پس از فروش نیز بسیار اهمیت دارد و به آن توجه شده است و در حال حاضر بسیاری از شرکت ها که در زمینه خدمات پس از فروش در شرایط تحریم، با مشکل مواجه شده اند، از مرکز لیرز و شرکت های دانش بنیان خدمات دریافت کرده اند و دستگاه های آنها را تعمیر و یا جایگزین کرده اند. 
 تولید کننده و صنعتگر وقتی با مشکل مواجه می‌شوند آن را از طریق مراجعه به تولید کننده داخلی برطرف می‌کنند. به عنوان مثال قبلاً معضلاتی در شرکت‌های خودروسازی وجود داشت و شرکت‌های آلمانی حاضر نبودند به خاطر شرایط تحریم، لیزرهای co۲ را رفع مشکل کنند. ما از طریق توانمندی‌های داخلی مشکل را برطرف کردیم و ماشین آلات جدید را جایگزین آن کردیم و جوش لیزری برای بدنه خودروهای پژو ۲۰۰۸ تامین شد.

امکان تامین 100 درصدی نیاز کشور به لیزر
وی در پاسخ به این پرسش که اگر کل نیاز بازار و صنایع داخلی به دستگاه‌های لیزر حدود ۱۰۰ واحد باشد شما چه میزان از این دستگاه‌ها را می‌توانید تامین کنید؟ آیا فناوری‌ های تک و سطح بالا را نیز تامین می‌کنید؟ گفت: مرکز لیزر در مرز دانش لیزر حرکت می کند و همه نیازها را می تواند تامین کند. ما به میزان ۱۰۰ درصد نیاز صنایع داخلی را می‌توانیم تامین کنیم و کاملاً به روز هستیم و آخرین فناوری‌ها را در اختیار داریم. به عبارت دیگر یکی از سیاست‌های مرکز لیزر حرکت در مرز دانش است. ما در زمینه لیزر، انواع برش‌ها و جوشکاری‌ها و برش‌ فلزات رنگی و سایر فلزات با لیزر فیبری و... به مرز خودکفایی رسیدیم و با اعتمادی که مسئولین و دولتمردان به جوانان و متخصصین داشته‌اند توانسته‌ایم نیاز کشور را تامین کنیم. تامین انواع نیازها قابل حل است. 

حمایت دولت از تولید لیزر وشرکت های دانش بنیان 
وی در پاسخ به این پرسش که در این مسیر چه انتظاراتی از دولت برای سرمایه‌گذاری‌ها و همچنین قانونگذاری و ایجاد محیط کسب و کار مناسب دارید؟ گفت: دولت می‌تواند در زمینه ارائه یارانه‌ها و همچنین تامین اعتبارات بانکی و ارزی رشد سرمایه‌گذاری در شرکت‌های دانش بنیان و کمک به مرکز لیزر اقدام کند تا امور مورد نظر بهتر پیش برود. 
یکی از الزامات مورد نیاز در رشد تولید و افزایش سرعت ساخت طراحی‌ها تامین اعتبارات مالی است و رشد سرمایه‌گذاری‌ها به رشد تولید کمک خواهد کرد. اینجا همان نقطه‌ای است که یارانه‌های مالی باید پرداخت شود.
 اگر قرار است که یارانه‌ها هدفمند و دقیقاً به نقطه اثرگذار و سرچشمه رشد و توسعه پرداخت شود باید به شرکت‌های دانش بنیان و شرکت‌های طراحی مهندسی و مرکز لیزر باشد. 

واردات بی رویه لیزر
وی در پاسخ به این پرسش که عرضه و تقاضا دربازار دستگاه‌های لیزر چگونه است آیا تعادل در بازار برقرار است و به نفع تولید کننده داخلی عمل می‌شود؟ اظهار داشت: یکی از موارد مشکل ساز در بازار دستگاه‌های لیزر، واردات بی‌رویه و همچنین واردات خلاف اظهار است. اساساً و طبق قانون اردات دستگاه‌های لیزر ممنوع است اما دستگاه‌هایی وارد می‌شوند که لیزر است اما به نام دستگاه‌های برش یا چیز دیگری اظهار و وارد شده است. به عبارت دیگر در واردات اظهار خلاف بسیار داریم و دستگاه‌های لیزر به نام‌های دیگری یا با بسته‌بندی‌های دیگری وارد می‌شود. در اینجا سازمان استاندارد سایر سازمان‌های نظارتی باید ورود کنند و اجازه ندهند که دستگاه‌های لیزر به صورت غیر استاندارد و بدون خدمات پس از فروش به شکل‌ها و نام‌های متفرقه وارد شود. برخی تحت عنوان دستگاه‌های برش سنگ قبر دستگاه لیزر وارد کردند. در انواع کانتینرها و بسته‌بندی‌ها به شکل‌های غیرقانونی لیزر وارد کردند. 

آزمایشگاه ملی برای کنترل استاندارد دستگاه های لیزر
مرکز لیزر یک آزمایشگاه ملی برای اداره استاندارد ایجاد کرده تا بتوانند دستگاه‌های لیزر را با استانداردهای روز دنیا تشخیص بدهند و مزیت‌ها و امتیازها و شاخص‌های آنها را بررسی کنند.‌ دستگاه‌هایی که مهر اداره استاندارد ندارند و شاخص‌های استاندارد را رعایت نکرده‌اند نباید به بازار صنعت کشور وارد شود. وزارت صمت و گمرک باید از طریق امکانات این آزمایشگاه تمام دستگاه‌های لیزر را بررسی و سپس اجازه فعالیت آنها را صادر کنند. اگر استانداردها رعایت نشود باعث می‌شود که صنعتگر بعدها با مشکل مواجه شود و نتواند از خدمات پس از فروش برخوردار شده و کار خود را پیش ببرد. بسیاری از صنعتگران از ۱۰ تا ۱۰۰ هزار دلار صرف سرمایه‌گذاری در این امور کرده و به دلیل استاندارد نبودن دستگاه‌های لیزر و نبود خدمات پس از فروش با مشکل مواجه شده‌اند و کسی جوابگوی آنها نیست. 

مزیت های لیزر

وی در پاسخ به این پرسش که دستگاه های لیزر در مقایسه با روش های دیگر برشکاری، جوشکاری و ساخت چه مزیت هایی دارد؟ گفت: لیزر در مجموع زیبایی کار را بیشتر کرده و هزینه کار را در مقایسه با روش های قدیمی کمتر کرده است. یعنی کارهای تولید، ساخت، بهداشت و درمان و هر نوع خدماتی را در مقایسه با روش های قدیمی، اولا ترو تمیزتر کرده و اتلاف و ریخت و پاش و خوردگی و پرت را کمتر کرده و هزینه تولید را کاهش داده و از سوی دیگر، قیمت دستگاه ها و ابزارها و روش تولید را کم هزینه تر کرده است. زیرا دقت لیزر در برش، جوشکاری، رفع بخش های زائد بیشتر از روش های دیگر است. قدرت، ظرافت، تمرکز بهتری دارد و رضایت مشتری را بیشتر کرده است. 
به عنوان مثال، دستگاه های لیزر برای جوشکاری، برشکاری، سخت کاری در خودروسازی نه تنها نیاز آنها را تامین کرده بلکه تمیز و مرتب را ارائه کرده و زیبایی و استحکام نیز بیشتر شده است. 
همچنین برای توربین سازی در مپنا و انواع امور مربوط به انرژی و ساخت دستگاه های مرتبط مورد استفاده قرار گرفته است. 
 در صنعت قدیم، صنعتگر با کمک پلاسما و گیوتین، اره و وسایل دیگر برش‌ها و جوشکاری ها را انجام می‌داد و این کار پرت و اتلاف منابع و مواد اولیه زیادی داشت. اما برای صنعتگر امروز اهمیت دارد که هزینه تولید و اتلاف منابع کمتر باشد و کار تمیز و مرتب و زیبا باشد. لیزر می‌تواند اتلاف منابع را کاهش دهد و هزینه‌ها را کمتر کند و کار و خدمات تمیزو زبیایی ارائه دهد. 
لیزر نسبت به ابزارهای دیگر، مانند یک چاقو و تیغ جراحی ظریف و کم هزینه با قدرت بالا و ظرافت قابل توجه است که با چاقوی اره ای و معمولی متفاوت است. اگر ابزار اره‌ای باشد باعث دورریز و اتلاف مواد اولیه می‌شود اما در لیزر اینگونه نیست و با برش ظریف‌تر و تمرکز نور بر مواد اولیه ‌برش های بهتری را انجام می‌دهد و اتلاف را کاهش می‌دهد و جوشکاری بهتری نیز انجام می دهد. 
در برشکاری و جوشکاری و روش‌های دیگر کارهای زیباتری توسط لیزر انجام می‌شود. 

اسدالهی در پاسخ به این پرسش که اگر صنایع درخواست و تقاضای بیشتری برای استفاده از لیزر و ماشین آلات ساخته شده توسط شما داشته باشند آیا امکان ساخت و تامین آنها برای همه صنایع در داخل کشور وجود دارد که با قیمت بهتر و پایین‌تر و کیفیت مورد انتظار و خدمات پس از فروش مورد انتظار، دریافت کند و نیازی به واردات از چین و کشورهای دیگر با قیمت‌های بالا نباشد؟ گفت: رسالت مرکز لیزر ایجاد پایه‌های علمی و فناوری برای تامین و ساخت و طراحی ماشین آلات لیزر است اما افزایش ساخت، سرمایه‌گذاری و تولید ماشین‌ها و عرضه آن به بازار باید توسط شرکت‌های دانش بنیان انجام شود و دولت و نهادهای متولی نیز باید اعتبارات، یارانه‌ها و کمک‌های مالی مورد نیاز را تامین کنند.
 مرکز لیزر نیاز را احساس کرده و پایه‌های علمی و فناوری آن را توسعه داده است. ریاست سازمان انرژی هسته‌ای و مرکز لیزر چه در این دوره و چه در دوره گذشته و دولت قبلی، سیاست‌هایی در پیش گرفته و شرکت‌های دانش بنیان خیلی توسعه پیدا کردند. لذا اگر نیاز بازار شدید باشد شرکت‌های دانش‌بنیان باید به این نیازها پاسخ دهند.
به عنوان مثال، یکی از شرکت‌ها در زمینه انواع جوشکاری‌ها فعالیت دارد. یکی از شرکت‌ها نیز در زمینه انواع برش‌ها کار می‌کند. این نوع فعالیت‌ها نه تنها باعث می‌شود که خروج ارز کاهش یابد و هزینه‌ها کمتر شود بلکه باعث صادرات خدمات فنی مهندسی و ارزآوری برای کشور می‌شود. 
واردات یک دستگاه لیزر بیش از ۷ تا ۸۰۰۰ دلار به جیب صنعتگر چینی واریز می‌کند اما تولید آن در داخل کشور با هزینه کمتر به نفع تولید کننده داخلی است و از خروج ارز جلوگیری می‌کند.