از پشت میز تا میدان عمل؛ توسعه ساخت داخل نفت کلید خورد / اجرای ۸۰ درصد پروژه‌های ساخت اول در صنعت نفت
اقتصاد گردان -
نخستین نشست تخصصی «توسعه ساخت داخل در صنعت نفت» روز ۹ دی‌ماه 1404برگزار شد؛ نشستی که نشان داد مدیران و فعالان صنعت، از پشت میزهایشان بلند شده و آستین‌ها را برای اقدام عملی بالا زده‌اند.
در این برنامه، امید شاکری معاون مهندسی و پژوهش و فناوری وزیر نفت، داود هاشمی مدیر پشتیبانی ساخت و تأمین کالای شرکت ملی نفت، قدرت‌الله نصیری مدیر پژوهش و فناوری و ساخت داخل شرکت ملی صنایع پتروشیمی و احسان ثقفی رییس انجمن استصنا به سخنرانی پرداختند.
سخنرانان بر کاهش وابستگی به واردات، تقویت زنجیره تأمین داخلی و توسعه همکاری میان بخش‌های مختلف صنعت نفت تأکید کردند.
میترا فتحی زمانی دبیر نشست تأکید کرد: این رویداد برای نخستین‌بار توسعه ساخت داخل را بر پایه همکاری هدفمند میان تولیدکنندگان و ذی‌نفعان صنعت نفت دنبال می‌کند و مسیر بومی‌سازی فناوری و تعمیق ساخت تجهیزات کلیدی را هموار می‌سازد.
مهندس فتحی، مدیرعامل شرکت مدیریت زنجیره تأمین آرمان به عنوان برگزارکننده نشست، این رویداد را گامی عملی در مسیر تحول ساخت داخل دانست و گفت: «حرکت به سمت اقدامات عملی و مشارکت فعال می‌تواند توسعه ساخت داخل را واقعی‌تر و اثربخش کند.»
در این نشست، موضوعات مرتبط با توسعه ساخت داخل، پروژه‌های تولید بار اول و حمایت از توانمندی‌های داخلی در صنعت نفت مورد بررسی قرار گرفت. همچنین گزارشی از روند اجرای پروژه‌ها ارائه و بر نقش حمایت‌های وزارت نفت در پیشبرد این برنامه‌ها تأکید شد.
حمایت از ساخت داخل، تسهیل انتقال و بومی‌سازی فناوری، توسعه نوآوری، ایجاد فرصت‌های سرمایه‌گذاری مشترک و مشارکت‌های راهبردی، توسعه و تعمیق ساخت داخل تجهیزات کلیدی صنعت نفت، شناسایی نیازها و اولویت‌های صنعت نفت و توانمندی‌های داخلی، شکل‌گیری کنسرسیوم‌های مشترک ساخت داخل و توسعه همکاری‌های مشترک در زنجیره تأمین، از مهم‌ترین اهداف و رویکردهای این نشست تخصصی اعلام شده است.
این رویداد، فرصتی برای هم‌افزایی میان بخش‌های مختلف صنعت نفت و سازندگان داخلی در مسیر تقویت توان تولید داخل و ارتقای جایگاه فناوری‌های بومی است.
اجرای ۸۰ درصد پروژه‌های ساخت اول در صنعت نفت
معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری با بیان اینکه بیش از ۸۰ درصد پروژه‌های تولید بار اول کشور با حمایت وزارت نفت اجرا شده است، گفت: رویکرد حمایت از ساخت داخل همواره در زمره سیاست‌های اصلی وزارت نفت قرار دارد.
امید شاکری در نخستین نشست تخصصی توسعه ساخت داخل در صنعت نفت با تأکید بر اینکه موضوع ساخت داخل همواره از برنامه‌های اصلی کشور بوده است، اظهار کرد: تأکید مقام معظم رهبری نیز بر این است که بخش‌های دولتی باید موانع پیش روی بخش خصوصی را مرتفع کنند و این رویکرد همواره در زمره سیاست‌های اصلی وزارت نفت قرار دارد.
وی با اشاره به اینکه برای تولید بار اول، دستورعمل داخلی ابلاغ شده تا ورود تولیدکنندگان به فهرست تأمین‌کنندگان مجاز AVL تسهیل و حمایت‌های لازم از آنها انجام شود، افزود: بیش از ۸۰ درصد پروژه‌های تولید بار اول کشور با حمایت وزارت نفت اجرا شده است.
شاکری با تبیین سختی‌های فعالیت در صنعت امروز تصریح کرد: برای تولیدکنندگان بار اول، تأمین اعتبار ۵ هزار میلیارد تومانی از طریق ال‌سی ریالی و بیمه محصولات از طریق صندوق فناوری و پژوهش انجام شده تا کارفرمایان با اطمینان از این محصولات استفاده کنند.
معاون پژوهش و فناوری وزارت نفت، در نشست تخصصی توسعه ساخت داخل با تأکید بر حمایت از بخش خصوصی اعلام کرد که وزارت نفت سازوکار‌های متنوعی از جمله پیش‌پرداخت ۵۰ درصدی، تضمین پرداخت به موقع و بیمه محصولات «تولید بار اول» ایجاد کرده تا روند اجرای پروژه‌ها تسهیل شود و صنعت نفت با توان داخلی تقویت شود.
تقویت وزارت نفت برای حمایت از بخش خصوصی و توسعه ساخت داخل
شاکری معاون پژوهش و فناوری وزارت نفت در نخستین نشست تخصصی توسعه ساخت داخل در صنعت نفت، دکتر شاکری، معاون پژوهش و فناوری وزارت نفت، با تأکید بر اهمیت حمایت از بخش خصوصی گفت: «ما در وزارت نفت آماده‌ایم در هر جایی که بتوانیم از بخش خصوصی حمایت کنیم و موانع پیش روی آنها را برطرف نماییم. هرچه بخش خصوصی قوی‌تر شود، پروژه‌های ما بهتر پیش می‌رود و کشور به رشد و بالندگی خواهد رسید.»
وی افزود که هدف اصلی همه فعالان حوزه نفت، توسعه و پیشرفت کشور است و وزارت نفت این حمایت‌ها و رفع موانع را برای حوزه تولید «بار اول» به‌عنوان محور اصلی بحث‌های امروز، در چند محور دنبال خواهد کرد. دکتر شاکری ادامه داد: «اولین محور، مرور فعالیت‌های گذشته در قالب قرارداد‌های تولید بار اول است که با ابلاغ وزیر محترم، سیاست‌گذاری و هدایت مهندسی آنها به‌صورت کلی انجام خواهد شد.»
وی به دستورالعمل داخلی اخیر وزارت نفت که در آبان‌ماه ابلاغ شده اشاره کرد و گفت: «با همکاری شرکت‌های کارفرمایی هدف ما این است که ابتدا نیاز‌های واقعی بخش خصوصی شناسایی شود و سپس اجرای این فعالیت‌ها تسهیل گردد. بسیاری از موضوعاتی که پیش‌تر تعریف شده‌اند، اکنون به‌صورت مستمر دنبال می‌شوند تا به نتیجه نهایی برسند. نتیجه نهایی از نظر ما تنها ساخت یک نمونه نیست، بلکه تحقق کامل اهداف تولید بار اول است.»
شاکری همچنین به اهمیت تضمین و تأمین مالی پروژه‌ها اشاره کرد: «برای پروژه‌های تولید بار اول، صندوق‌های وزارت نفت سازوکاری ایجاد کرده‌اند و اعتبار لازم برای پنج محور اکنون تأمین شده است. این سازوکار به شرکت‌های تابعه ابلاغ شده تا قرارداد‌های خود را از این مسیر استفاده کنند. این اقدام تضمین می‌کند که پرداخت‌ها به موقع انجام شود و دیگر جای نگرانی برای بخش خصوصی باقی نماند.»
وی ادامه داد: «قرارداد‌های تولید بار اول هفته گذشته توسط وزیر محترم ابلاغ شد و برای اولین بار پیش‌بینی پیش‌پرداخت ۵۰ درصدی صورت گرفته است. هدف ما ایجاد روابط بهتر بین کارفرما و مجری است تا پروژه‌ها با کیفیت بهتر و سرعت بیشتر انجام شوند.»
شاکری همچنین درباره بیمه محصولات «تولید بار اول» گفت: «چون گاهی به دلیل پیچیدگی‌های صنعت نفت و ریسک بالای استفاده از تجهیزات، استفاده گسترده از محصولات تولید بار اول با تأخیر مواجه می‌شود، ما از طریق صندوق، سازوکار بیمه این محصولات را ایجاد کرده‌ایم تا اطمینان بیشتری به کارفرما داده شود و فعالان بخش خصوصی با اعتماد بیشتری به سمت استفاده از این محصولات بروند.»
وی از فعالان بخش خصوصی خواست با همکاری و همت مسیر توسعه ساخت داخل را ادامه دهند تا شاهد رشد و پیشرفت کشور باشند و افزود: «هرچه بخش خصوصی قوی‌تر باشد، پروژه‌های صنعت نفت با کیفیت بهتر و سرعت بیشتری اجرا می‌شوند.»
تمرکز بر سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی شفاف
سید دادوش هاشمی گل‌سفیدی، سرپرست مدیریت پشتیبانی ساخت و تأمین کالای شرکت ملی نفت ایران نیز در این نشست با تأکید بر اهمیت رشد اقتصادی گفت: تاکنون ۶ برنامه جامع توسعه به پایان رسیده و اکنون در حال اجرای برنامه هفتم هستیم، اما برای افزایش رشد اقتصادی با منابع محدود، نیازمند تغییر نگرش و تمرکز سرمایه‌گذاری هستیم.
وی افزود: تخصیص ۳۰ درصد از اعتبارات صندوق توسعه ملی به حوزه انرژی، می‌تواند نتایج بهتری به همراه داشته باشد.
سرپرست مدیریت پشتیبانی ساخت و تأمین کالای شرکت ملی نفت ایران بر ضرورت تمرکز تولید بار اول در یک بستر متمرکز تأکید کرد تا برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری‌ها با شفافیت بیشتری پیش رود.
هاشمی گل‌سفیدی با اشاره به محدودیت‌های مالی شرکت‌های دانش‌بنیان و خصوصی گفت: باید با تعریف سازوکار مشخص این مشکلات برطرف شود تا ایده‌های نوآورانه از بین نرود.
نقش قهرمانان اقتصاد مولد در توسعه ساخت داخل
احسان ثقفی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران (استصنا) نیز با اعلام برنامه‌ریزی برای تشکیل دبیرخانه دائمی تولید بار اول گفت: فعالان صنعت داخلی، قهرمانان اقتصاد مولد هستند که با وجود سختی‌ها، در مسیر توسعه صنعت کشور ایستادگی کرده‌اند.
وی تأکید کرد: برگزاری نمایشگاه محصولات تولید بار اول و ایجاد دفتر مشترک در حوزه فناوری با هدف تسهیل تعاملات صنعتی در دستور کار است و حضور ۵۰ عضو انجمن در نمایشگاه صنعت نفت اهواز برنامه‌ریزی شده است.
