اقتصاد گردان – محسن شمشیری
با وجود رشد 40 درصدی مانده تسهیلات و 80864 میلیارد تومان درآمد تسهیلات با رشد 57 درصدی، تلاش بانک صادرات ایران برای رشد درآمدها از جمله رشد 24 درصدی درآمد کارمزد با رقم بیش از 8625 میلیارد تومان، درآمد 6023 میلیارد تومانی اوراق بدهی با رشد 240 درصدی و سایر عملکردهای این بانک، سود عملیاتی بانک به 23949 میلیارد تومان با رشد 108 درصدی، سود سرمایهگذاریها با 9202 میلیارد تومان و رشد 187 درصد، و سود سپردهگذاری نزد بانکها 5929 میلیارد تومان همراه بود.
مانده تسهیلات بانک صادرات ایران در پایان آبانماه ۱۴۰۳ با رشد 40 درصدی نسبت به سال گذشته به بیش از 986 هزار میلیارد تومان رسیده است.
در ترکیب تسهیلات، مرابحه با سهم ۲۹ درصدی و رشد 45 درصدی بیشترین وزن را دارد. رشد تسهیلات مرابحه بیانگر تمرکز بانک بر تأمین مالی خرد، خانوار و تولیدکنندگان است.همچنین، تسهیلات اعتبارات اسنادی با رشد ۶۰ درصدی سهم مهمی در رونق تجارت داخلی و خارجی دارند.
بانک صادرات ایران با اتکا به سیاستهای بهداشت اعتباری و کنترل مطالبات غیرجاری، رشد تسهیلات را به سمت بخشهای مولد هدایت کرده و البته مانده تسهیلات قرضالحسنه در پایان آبانماه ۱۴۰۴نیز با رشد 27 درصدی و سهم ۱۵ درصدی، جایگاه اجتماعی بانک را در حمایت از اقشار مختلف تثبیت کرده است.
ترکیب تسهیلات بانک صادرات ایران و سهم و رشد عقود مختلف بانکی در یکسال اخیر
آمار آبان ماه 1404 - همت - درصد
|
تسهیلات وبصادر / همت - درصد |
آبان 1404 |
آبان 1403 |
رشد درصد |
سهم از کل تسهیلات |
|
مانده کل تسهیلات |
986 |
704 |
40 |
100 |
|
تسهیلات ارزی |
110 |
64 |
72 |
11 |
|
مرابحه |
284 |
196 |
45 |
29 |
|
قرض الحسنه |
153 |
120 |
27 |
15 |
|
سلف |
19 |
19 |
- |
2 |
|
فروش اقساطی |
65 |
52 |
25 |
6 |
|
مشارکت مدنی |
62 |
42 |
47 |
6 |
|
خرید دین |
103 |
80 |
28 |
10 |
|
جعاله |
24 |
18 |
33 |
2 |
|
بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی پرداخت شده |
149 |
93 |
60 |
15 |
|
بدهکاران بابت ضمانت نامه های پرداخت شده |
2 |
1.6 |
25 |
0.2 |
|
مضاربه |
8 |
13 |
39- |
1 |
|
سایر تسهیلات |
2 |
1.5 |
33 |
0.5 |
|
درآمد تسهیلات |
80.8 |
51.6 |
57 |
8 هشت ماهه |
|
جمع مانده سپرده ها |
1296 |
876 |
48 |
-
|
از سوی دیگر، با وجود دستاوردها و تلاش های کارکنان بانک، به دلیل سیاست های انقباضی، بالارفتن نرخ سود بانکی و افزایش 6 واحدی نرخ بهره در بازار بین بانکی طی پنج سال اخیر، هزینه های مالی و سود سپرده بانک ها وجذب منابع به شدت رشد کرده و در بانک صادرات ایران نیز هزینه سود سپرده ها 72 درصد، هزینه های مالی 20 درصد نسبت به آبان 1403 افزایش داشته است.
اما می توان انتظار داشت که با کنترل نرخ سود جذب منابع و سود سپرده ها و هزینه های مالی، سود عملیاتی بانک ها افزایش بیشتری داشته باشد.
این نتیجه سیاست های دستوری شورای پول و اعتبار، دولت و بانک مرکزی، ناترازی بودجه ای، تورم، اثر تحریم ها و بحران ها و ناترازی ها و افزایش نیاز بازار به نقدینگی است که باعث رشد هزینه جذب سپرده ها شده است.
دولت و بانک مرکزی باید آزادی عمل بانک ها را بیشتر کنند تا در شرایط گرانی منابع و بالا رفتن نرخ سود بانکی در سال های اخیر، بتوانند درآمد و سود بیشتری کسب کنند و پاسخ گوی سهامداران خود باشند.
نگاهی به ارقام عملیات تسهیلات و کارمزد و درآمدهای بانک صادرات ایران نشان می دهد که با وجود رشد بالای این شاخص ها، به دلیل گران شدن منابع عملا بخش عمده ای از تلاش ها و سود عملیاتی برای پرداختن نرخ سود بانکی و هزینه های مالی هزینه شده است.
بانک صادرات ایران در پرداخت تسهیلات در راستای مسوولیت های اجتماعی بانک، رفع مشکلات مردم، تولید و صنعت، نقش موثری داشته و در رشته های مختلف نقش پیشتاز بانک ها را در پرداخت تسهیلات داشته است. از جمله بانک صادرات ایران در اعطای تسهیلات قرض الحسنه ازدواج و فرزندآوری، تسهیلات ارزی، قرض الحسنه، مرابحه سهم خوبی داشته و بخش قابل توجهی از تسهیلات را به تولید و صنعت و کاهش مشکلات مردم اختصاص داده است.
همچنین بانک صادرات ایران در هشت ماه نخست منتهی به آبان ماه 1404، تسهیلات قابل توجهی برای قرضالحسنه ازدواج و فرزندآوری در شبکه بانکی به متقاضیان اعطا کرده است.
بر اساس گزارش بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، این بانک در راستای اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به میزان قابل توجهی به متقاضیان تسهیلات ازدواج و فرزند آوری پرداخت کرده است.
سهم 13 درصدی بانک صادرات ایران از درآمدهای عملیاتی ۱۲ بانک بورسی، نشان می دهد که سهم بالایی از این درآمدزایی داشته است.
درآمد و هزینه
در هشتماهه نخست سال ۱۴۰۳، درآمد عملیاتی بانک صادرات ایران به 110643 میلیارد تومان رسیده است. بانک صادرات ایران در هشت ماه نخست 1404 به میزان 80864 میلیارد تومان درآمد تسهیلات اعطایی، 6023 میلیارد تومان درآمد اوراق بدهی، 8625 میلیارد تومان درآمد کارمزد، 5929 میلیارد تومان درآمد سپرده گذاری، 9202 میلیارد تومان درآمد سرمایه گذاری و روی هم 110643 میلیارد تومان درآمد عملیاتی داشته وهزینه های عملیاتی 86694 میلیارد تومان شامل 80025 میلیارد تومان هزینه سود سپرده ها، 5694 میلیارد تومان هزینه های مالی، 975 میلیارد تومان هزینه کارمزد بوده است. در نتیجه سود عملیاتی 23949 میلیارد تومان اعلام شده و گران شدن منابع و جذب سپرده ها عامل مهم رشد هزینه های عملیاتی بوده است.
در هشت ماه سال گذشته، مجموع درآمدهای عملیاتی بانک به 110643 میلیارد تومان با رشد 74 درصدی افزایش یافته است. موتور اصلی رشد درآمد بانک صادرات ایران، افزایش درآمد حاصل از تسهیلات اعطایی است که از 51 هزار میلیارد تومان در سال گذشته به 80864 میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده و 57 درصد رشد را ثبت کرده است.
درآمدهای کارمزدی بانک صادرات ایران نیز به عنوان یکی از شاخصهای کیفیت درآمد، رشد 24 درصدی را در هشتماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه پارسال تجربه کرده و از 6961 میلیارد تومان در سال گذشته به بیش از 8625 میلیارد تومان در هشت ماه نخست سال جاری رسیده است.
هزینههای بانک در هشتماهه نخست سال جاری به بیش از 86 هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به دوره مشابه سال گذشته 66 درصد رشد داشته است؛ در حالیکه مجموع درآمدهای عملیاتی در همین مدت بیش از 74 درصد رشد کردهاند.
بخش عمده هزینهها مربوط به سود سپردههاست که از46 هزار میلیارد تومان به بیش از 80 هزار میلیارد تومان افزایش یافته است. با این حال، رشد هزینههای مالی و کارمزدی به ترتیب تنها 20 و ۳۰ درصد بوده است.
نتیجه این عملکرد، بهبود محسوس حاشیه سود و ارتقای تراز عملیاتی بانک است؛ نشانهای از بازگشت بانک صادرات ایران به مدار پایداری و سودآوری باکیفیت.
رشد 40 درصدی تسهیلات دهی وبصادر
بانک صادرات ایران با 986 همت مانده تسهیلات و 1296 همت مانده سپرده، در بین بانک های کشور سهم بالایی از تسهیلات دهی را به عهده داشته و در جهت تحقق مسوولیت اجتماعی خود در قبال مردم، فعالان اقتصادی و حمایت از برنامه های دولت، مانده تسهیلات خود را در یکسال اخیر به میزان 40 درصد افزایش داده است. مانده سپرده های بانک صادرات ایران نیز در آبان ماه 1404 نسبت به مدت مشابه سال قبل، به میزان 48 درصد رشد کرده است.
مانده تسهیلات بانک صادرات ایران در هشت سال اخیر 9 برابر شده و به رقم 986 همت در آبان ماه 1404 رسیده همچنین میزان تسهیلات دهی وبصادر در یکسال اخیر و نسبت به رقم مانده 704 همت در آبان سال قبل به میزان 40 درصد رشد کرده است. این آمارها نشان دهنده مسوولیت اجتماعی و سهم بالای بانک صادرات ایران از تسهیلات سال های اخیر از دوره سخت کرونا و فشار تحریم ها تاکنون بوده است و این بانک در راستای تحقق برنامه دولت و بانک مرکزی برای حمایت از واحدهای آسیب دیده ناشی از شیوع کرونا و همچنین کمک به تامین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی و صنعتی، در سال های اخیر نقش اثرگذاری را ایفا کرده است.
هزینه های مالی وبصادر نیز شامل هزینه های مالی تسهیلات دریافتی از سایر بانکها وبانک مرکزی جمعا به مبلغ 5694 میلیارد تومان است.
1296 همت مانده سپرده
مانده سپرده های بانک صادرات ایران نیز از رقم 876 همت در آبان سال قبل به 1296 همت در هشت ماه نخست 1404 رسیده و در این یکسال 48 درصد رشد کرده است. رقم پرداخت سود به کل سپرده ها نیز از 46552 میلیارد تومان در هشت ماه نخست 1403 به 80025 میلیارد تومان در هشت ماه نخست 1404 رسیده و 72 درصد رشد کرده است.
مقایسه مانده تسهیلات تومانی و ارزی و مانده سپرده های تومانی و ارزی بانک صادرات ایران نشان می دهد که بانک صادرات ایران منابع و سپرده های تومانی و ارزی خود را در سال های سخت اقتصاد ایران، کرونا، و تحریم های اقتصادی به کار گرفته تا رشد تسهیلات دهی خود را به شدت افزایش دهد و مانده تسهیلات خود را چند برابر کند تا به یاری فعالان اقتصادی، دولت و مردم بشتابد و در یکسال اخیر نیز تسهیلات دهی وبصادر رشد 40 درصدی داشته است.