:
كمينه:۲۱.۵۱°
بیشینه:۲۱.۹۹°
Updated in: ۲۷ فروردين ۱۴۰۳ - ۱۷:۲۴
تحلیل مهندس رضا شریفی از وضعیت معدن و صنایع معدنی در سال 1402 و چشم انداز 1403 

در سال رشد تولید و مشارکت مردم موانع توسعه معادن و صنایع معدنی را کاهش دهیم / حضور شرکت های بزرگ معدنی و صنایع معدنی و فولادی در بین شرکت های برتر بورس و صنعت

تعداد زیادی از صنایع معدنی و فولادی کشور نه تنها در تولید فولاد و محصولات دیگر مشغول هستند بلکه شرکت های اصلی صنعتی و بورسی و بزرگترین شرکت های عضو بورس را تشکیل می دهند.  در بین شرکت های تشکیل دهنده شاخص صنعت در بورس حداقل 29 شرکت بزرگ تولیدی، سرمایه گذاری معادن و صنایع معدنی وفولادی حضور دارند. در بین 50 شرکت فعال تر بورسی نیز نام 11 شرکت تولیدی یا سرمایه گذاری به چشم می خورد که مستقیم و غیر مستقیم در ارتباط با معادن و صنایع معدنی هستند. همچنین از 30 شرکت بزرگ بورسی کشور، 9 شرکت به طور مستقیم در ارتباط با معادن و صنایع معدنی فعال هستند
کد خبر: ۲۱۷۰۵۱
تاریخ انتشار: ۰۵ فروردين ۱۴۰۳ - ۱۴:۰۶

در سال رشد تولید و مشارکت مردم موانع توسعه معادن و صنایع معدنی را کاهش دهیم اقتصاد گردان – رضا شریفی کارشناس صنعت 
سال هاست که اهمیت تولید و رشد تولید از ابعاد مختلف مورد توجه رهبرانقلاب و مسوولان ارشد کشور قرار گرفته و در شروع هر سال در نامگذاری سال جدید، تولید در کنار مشارکت مردم، جهش تولید، تولید دانش بنیان، جهاد اقتصادی، مقابله با تورم و تقویت ارزش پول ملی و سایر ابعاد اجتماعی و اقتصادی آن مورد توجه قرار گرفته است. این موضوع نشان می دهد که همه ما مردم ایران و فعالان اقتصادی و صنعتی، به خوبی دریافته ایم که بدون رشد تولید، توسعه زیرساخت ها و امکانات و لوازم مرتبط با تولید، نمی توان معیشت مردم را بهتر کرد، نمی توان با تورم مبارزه کرد، نمی توان رشد اقتصادی را برای بهبود جایگاه اقتصاد کشور و قدرت برتر منطقه افزایش داد. 

اما برای رشد تولید، مشارکت مردم و فعالان اقتصادی، کارآفرینان و سرمایه گذاری ها، ضروری است و برای جلب مشارکت مردم، مهمترین راهکار بهبود فضای کسب وکار از طریق بهبود مناسبات اقتصادی و اجتماعی داخلی و مناسبات سیاسی بین المللی است و البته یکی از لوازم بهبود فضای کسب وکار، توجه به مزیت ها و ظرفیت های موجود اقتصاد است. و چه مزیت و ظرفیتی بهتر از معادن و صنایع معدنی در ایران سراغ داریم که با ارزش افزوده بالا همراه باشد و امکان رشد تولید، اشتغال در نقاط مختلف کشور، جلب مشارکت مردم و سرمایه گذاری ها، رشد صادرات و ارز آوری را به همراه داشته باشد. براین اساس لازم است که نگاهی به آمارها و شاخص های بخش معادن و صنایع معدنی داشته باشیم تا متوجه شویم اولا بخش صنایع معدنی با چه شرایطی در فضای کسب وکار مواجه است و دوما توجه داشته باشیم که شاخص های ارزنده و ارزشمند بخش معادن و صنایع معدنی چیست؟ همه این ها نیازمند توجه مسوولان دولت، قوه قضاییه، مجلس، وزارت صمت، ایمیدرو، و سایر شرکت ها و سازمان هاست تا موانع موجود در توسعه ظرفیت های معدنی و فولادی را بردارند تا شاهد رشد تولید و مشارکت مردم و صادرات بیشتر باشیم. 
تاریخ ایران در اهمیت منابع و معادن گسترده و غنی، محیط زیست چهارفصل و ثروت های خدادادی، تحولات، تجربه ها و سخن ها و داستان های بسیارداشته است و تقریبا در تمام برنامه های توسعه به آن اشاره شده که از ظرفیت های معدنی و توسعه صنایع معدنی غافل نمانیم. لذا هر جا که مانعی بر سر راه توسعه پهنه های معدنی وجود دارد باید برداشته شود و در این مسیر اتفاقا از خود مردم باید کمک گرفته شود. 
هر چند که توسعه ظرفیت سازی ها باید با توسعه اکتشاف، استخراج و بهره برداری متناسب باشد و منابع و معادن به شکل پایدار توسعه یابد تا به حفظ محیط زیست، افزایش تولید و ارزش افزوده، اشتغال، کمک به رشد صادرات، ارزآوری، مقابله با تورم و... کمک کند و معیشت و نیازهای مردم را تامین نماید، اما در عین حال باید توجه داشت که در چند دهه اخیر در رشد ظرفیت های صنایع معدنی و معادن کشور، کوشش های بسیاری صورت گرفته و لازم است که جایگاه آنها حفظ و به ارتقای آن توجه بیشتر شود تا با جلب مشارکت بیشتر مردم، در جهش تولید کشور موثر واقع شود و از همین فرصت ها و ظرفیت ها برای توسعه بقیه معادن و صنایع معدنی کشور استفاده شود. 

ظرفیت های بخش معدن و صنایع معدنی در کل کشور، و جایگاه آن در بورس و صنعت نشان می دهد که علاوه بر بیش از 5700 معدن فعال در کشور که حدود 134 هزار نفر در آن کار می کنند و 311 همت تولید مواد معدنی دارند که با 261 همت ارزش افزوده مواجه است و بیش از 13 هزار میلیارد تومان در این معادن سرمایه گذاری صورت گرفته است، تعداد زیادی از صنایع معدنی و فولادی کشور نه تنها در تولید فولاد و محصولات دیگر مشغول هستند بلکه شرکت های اصلی صنعتی و بورسی و بزرگترین شرکت های عضو بورس را تشکیل می دهند. 
 در بین شرکت های تشکیل دهنده شاخص صنعت در بورس حداقل 29 شرکت بزرگ تولیدی، سرمایه گذاری معادن و صنایع معدنی وفولادی حضور دارند. در بین 50 شرکت فعال تر بورسی نیز نام 11 شرکت تولیدی یا سرمایه گذاری به چشم می خورد که مستقیم و غیر مستقیم در ارتباط با معادن و صنایع معدنی هستند. همچنین از 30 شرکت بزرگ بورسی کشور، 9 شرکت به طور مستقیم در ارتباط با معادن و صنایع معدنی فعال هستند.

در سال رشد تولید و مشارکت مردم موانع توسعه معادن و صنایع معدنی را کاهش دهیم / حضور شرکت های بزرگ معدنی و صنایع معدنی و فولادی در بین شرکت های برتر بورس و صنعت


چالش های صنایع معدنی در سال 1402

بخش معدن و صنایع معدنی کشور در سال 1402 مانند سایر بخش های اقتصادی کشور از یک سو با تورم بالای 40 درصدی و افزایش 29 درصدی قیمت ارز در طول سال مواجه بوده و از سوی دیگر، با رکود نسبی شاخص بورس با رشد شاخص کل زیر 10 درصد، رشد اقتصادی 4.5 درصدی در 9 ماه نخست سال، رشد 3.9 درصدی صنایع و معادن مواجه بوده است.

قیمت ارز و سکه در 1402

قیمت دلار از 47200 تومان در ابتدای سال به حدود 60 هزار تومان در پایان سال افزایش یافت و 27.6 درصد رشد کرد. یورو از 51 هزار تومان در 6 فروردین به 66 هزار تومان در پایان اسفند 1402 رسید و 29.4 درصد رشد کرد. سکه از 28 میلیون به 38 میلیون و 800 هزار تومان افزایش یافت و 38 درصد رشد کرد. اونس جهانی طلا نیز در این یکسال 9.37 درصد معادل 185 دلار افزایش داشته و به 2156 دلار در پایان اسفندماه 1402 رسیده است. قیمت اونس جهانی از 35 دلار در سال 1971 به 500 دلار در سال 1976 و 2156 دلار در پایان سال 1402 رسیده است. به عبارت دیگر ارزش دلار در 50 سال اخیر تقریبا به یک چهارم کاهش یافته و دلار 50 سال پیش مثلا در سال 1357 معادل 4 دلار امروز ارزش دارد. 
قیمت سکه از 420 تومان در سال 1357 به 38 میلیون و 800 هزار تومان در پایان سال 1402 رسیده است. 

شاخص بورس


در طول سال 1402 شاخص کل بورس از 1 میلیون و 998 هزار به 2 میلیون و 195 هزار رسید و 9.8 درصد رشد کرد و اوج آن 2 میلیون و 535 هزار واحد در نیمه اردیبهشت ماه بود. 
شاخص 50 شرکت فعالتر از 79 هزار تا 84 هزار افزایش یافته و 6.3 درصد رشد کرد. شاخص 30 شرکت بزرگ بورس نیز از 126316 به 132211 رسیده و 4.6 درصد رشد کرده است. شاخص صنعت از 1 میلیون و 939 هزار و 751 به 2 میلیون و 43 هزار و 479 واحد رسید و 5.34 درصد رشد کرد.

نام 9 شرکت معدنی و فولادی در بین شرکت های بزرگ بورس

از 30 شرکت بزرگ بورسی کشور، 9 شرکت به طور مستقیم در ارتباط با معادن و صنایع معدنی فعال هستند که شامل نمادهای زیر است. 
-    فولاد1 فولاد مباركه اصفهان با ارزش بازار 537,408 میلیارد
-    ومعادن1 توسعه‌معادن‌وفلزات‌ 1,011,900 میلیارد 
-    فخوز1 فولاد خوزستان 736,440 میلیارد
-    ميدكو1 توسعه معادن وص.معدني خاورميانه 1,422 هزار میلیارد
-    وكغدير1     بين المللي توسعه ص. معادن غدير     538,644 میلیارد 
-    تاصيكو1 سرمايه گذاري صدرتامين 561,600 میلیارد
-    فملي1 ملي‌ صنايع‌ مس‌ ايران‌ 5,335,200 میلیارد
-    کچاد1 معدني‌وصنعتي‌چادرملو1,443,096 میلیارد
-    كگل1 معدني و صنعتي گل گهر 1,679,600 میلیارد

در سال رشد تولید و مشارکت مردم موانع توسعه معادن و صنایع معدنی را کاهش دهیم / حضور شرکت های بزرگ معدنی و صنایع معدنی و فولادی در بین شرکت های برتر بورس و صنعت

 

11 شرکت صنایع معدنی و سرمایه گذاری معدنی در بین 50 شرکت فعالتر بورس 

در بین 50 شرکت فعال تر بورسی نیز نام 11 شرکت تولیدی یا سرمایه گذاری به چشم می خورد که مستقیم و غیر مستقیم در ارتباط با معادن و صنایع معدنی هستند. 

  •    فولاژ1 فولاد آلياژي ايران با ارزش بازار 404,260 میلیارد
    -    ذوب1 ذوب آهن اصفهان314,864 میلیارد
    -    فولاد1 فولاد مباركه اصفهان     537,408میلیارد
    -    ومعادن1 توسعه‌معادن‌وفلزات 1,011,900میلیارد
    -    فخوز1     فولاد خوزستان     736,440میلیارد
    -    ميدكو1 توسعه معادن وص.معدني خاورميانه    1,422 هزار میلیارد
    -    وكغدير1 بين المللي توسعه ص. معادن غدير538,644 میلیارد
    -    تاصيكو1     سرمايه گذاري صدرتامين     561,600میلیارد
    -    فملي1 ملي‌ صنايع‌ مس‌ ايران‌     5,335,200میلیارد
    -    كچاد1 معدني‌وصنعتي‌چادرملو     1,443,096میلیارد
    -    كگل1 معدني و صنعتي گل گهر     1,679,600میلیارد

 

روند نماگرهای مهم طرح آمارگیری از معادن در حال بهره برداری کشور سال های ١٤٠١-١٣٩٦

شرح – تغییر شاخص های معدن در پنج سال اخیر

 

1396

1401

درصد تغییر

تعداد معدن

5353

5761

7.6 درصد

تعداد شاغلان

95831

133962

39.8 درصد

جبران خدمات میلیارد تومان

2985

23451

7.8 برابر شد

ارزش کل تولیدات میلیارد تومان

 

25048

311642

12.4 برابر شد

ارزش سرمایه گذاری

میلیارد تومان

 

2169

13341

6.1 برابر شد

ارزش داده میلیارد تومان

5918

56272

9.5 برابر شد

ارزش ستانده میلیارد تومان

25429

317988

12.5 برابر شد

ارزش افزوده میلیارد تومان

19511

261715

13.4 برابر شد

شاخص قیمت تولید کننده بخش معدن 1395=100

124

1242

10 برابر شدن قیمت ها

 

29 شرکت صنایع معدنی در بین گروه شاخص صنعت 


در بین شرکت های تشکیل دهنده شاخص صنعت نیز حداقل 29 شرکت بزرگ تولیدی، سرمایه گذاری معادن و صنایع معدنی وفولادی حضور دارند. 
-    فملي1 ملي‌ صنايع‌ مس‌ ايران 
-    ومعادن1 توسعه‌معادن‌وفلزات‌
-    ‌ کچاد1 معدني‌وصنعتي‌چادرملو
-     كگل1 معدني و صنعتي گل گهر
-     فنورد1 نوردوقطعات‌ فولادي
-    ‌ كاوه1 فولاد كاوه جنوب كيش 
-    چدن1 توليدي چدن سازان
-     فولاژ1 فولاد آلياژي ايران 
-    خريخت1 صنايع‌ريخته‌گري‌ايران    
-    كمنگنز1 معادن‌منگنزايران‌     
-    كيميا1 ص. معدني كيمياي زنجان گستران    
-    ذوب1 ذوب آهن اصفهان
-    فولاد1 فولاد مباركه
-     فسبزوار1 پارس فولاد سبزوار
-    كروي1 توسعه‌ معادن‌ روي‌ ايران
-     فنوال1نورد آلومينيوم
-    فسرب1ملي‌ سرب‌وروي‌ ايران‌
-     فايرا1 آلومينيوم‌ايران‌ 
-    فخوز1 فولاد خوزستان 
-    فاسمين1 كالسيمين‌ 
-    اپال1 فرآوري معدني اپال كاني
-     پارسفخاس1 فولاد خراسان
-     كدما1 معدني‌ دماوند
-    ميدكو1 توسعه معادن وص.معدني خاورميانه
-     كوير1 توليدي فولاد سپيد فراب كوير 
-    وكغدير1 بين المللي توسعه ص. معادن غدير
-     تاصيكو1 سرمايه گذاري صدرتامين 
-    كنور1 توسعه معدني و صنعتي صبانور
-     كبافق1 معادن‌ بافق‌ 
-    شاملا1 معدني‌ املاح‌ ايران‌     

این همه شرکت بزرگ صنایع معدنی در کنار ۵۷۶۱ معدن در حال بهره برداری کشور با تولید 495 میلیون تن ماده معدنی به ارزش 311 همت و صادرات مستقیم 1.3 میلیون تن به ارزش 86 میلیون دلار در انتظار مشارکت بیشتر مردم است و تولید سنگ آهن با 180 همت که بالاترین ارزش تولید مواد معدنی را دارد می تواند ظرفیت های صنایع فولادی کشور را حمایت کند و البته نیازمند توسعه و افزایش تولید بیشتر است.

 

شاخص در دوره 9 ماهه 1402

درصد رشد

طبق اعلام رئیس کل بانک مرکزی

رشد اقتصادی

4.5

بخش نفت

16

خدمات

4

کشاورزی

0.7

صنایع و معادن

3.9

مصرف خصوصی

4.2

سرمایه گذاری

4.5

صادرات کالا و خدمات

17.9

واردات کالا و خدمات

5.3

تولید ناخالص داخلی به قیمت بازار

5

تورم اسفند 1402

40.7

رشد نرخ دلار

27.6

قیمت دلار

کانال 60 هزار تومان