کتاب «کارتهای اعتباری و انطباق پذیری فقهی» منتشر شد

خبراقتصادی:در جمهوری اسلامی ایران که صدور و استفاده از کارت‌های اعتباری بانکی در مراحل اولیه اما در حال گسترش می‌باشد، تشریح ابعاد مختلف فقهی ‌ـ‌ حقوقی این کارت‌ها و ارائه راه‌حل‌هایی سازگار با فقه شیعه توسط اقتصاددانان مسلمان و فضلای حوزه علمیه، به استقبال بانک‌ها از صدور این کارت‌ها و رواج استفاده از آنها در بین مردم خواهد انجامید.

یکی از راه‌های شناخت ابعاد فقهی این کارت‌ها، استفاده از تجربیات دیگر کشورهای اسلامی و ترجمه کتب و مقالات نگارش‌یافته در این زمینه می‌باشد. البته به دلیل حاکمیت اهل سنت در اغلب کشورهای اسلامی و ارائه نتایج چنین پژوهش‌هایی در قالب فقه اهل تسنن، شاید استفاده کامل از آنها در بانکداری جمهوری اسلامی ایران که بر ‌اساس فقه متعالی شیعه اداره می‌شود، ممکن نباشد، لکن به دلیل وجود نقاط اشتراک فراوان شیعه و اهل سنت در مبانی فقهی عملکرد کارت‌های اعتباری، ترجمه و ارائه آنها به جامعه علمی و دینی کشور می‌تواند باعث رشد آگاهی و شناخت علاقه‌مندان این پدیده شده، موجب تولید فکر و ایده‌های جدید گردیده، به تحرک بیشتر صاحبنظران حوزه و دانشگاه در ارائه نظرات اصلاحی و تکمیلی مطابق با فقه شیعه منجر گشته و در نهایت با برخورداری از توجهات مراجع بزرگوار تقلید و فتاوی راهگشا آنان، اسباب فتح بابی در گسترش استفاده مشروع از کارت‌های اعتباری در کشور گردد.

در این راستا انتشارات پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، کتابی را با عنوان «کارت‌های اعتباری و انطباق‌پذیری فقهی» نوشته دبیان محمدالدبیان و حجه الاسلام و المسلمین دکتر سید عباس موسویان با ترجمه رضا محبی مجد منتشر نموده است. این کتاب، ترجمه‌ای است از سه مقاله پژوهشی به هم پیوسته که حاصل مطالعات همه‌جانبه «استاد محمدالدبیان» از صاحبنظران بانکداری اسلامی در عربستان بوده و در آن بعد از مقدماتی چون تعریف و انواع کارت‌های اعتباری، به تشریح روابط بین طرف‌های این کارت‌ها اعم از صادرکننده کارت، فروشنده، دارنده‌ کارت، بانک واسطه وغیره پرداخته و آرا و نظرات فقهی مذاهب اربعه اهل تسنن درباره نوع روابط بین اطراف کارت‌ها که تحت کدام‌ یک از عقود اسلامی قرار می‌گیرند، ذکر شده و سپس به اشکالات و نقدهای وارد به این نظرات و پاسخ‌های آنها می‌پردازد و در نهایت نظر نویسنده ارائه شده است.

در ادامه سه مقاله حجه الاسلام و المسلمین دکتر موسویان در مورد مسائل کارت‌های اعتباری مورد استفاده واقع شده است. نویسنده در مقاله نخست به بررسی روابط حقوقی ارکان قراردادهای کارت اعتباری بر اساس فقه امامیه می‌پردازد. در مقاله دوم طراحی کارت اعتباری بر اساس قرارداد مرابحه را به بحث می‌گذارد و در مقاله سوم راهکارهای بانک‌های اسلامی در انتشار کارت‌های اعتباری را بررسی تطبیقی می‌کند.

انتشارات پژوهشکده پولی و بانکی این کتاب 172 صفحه‌ای را در تابستان 1392 به انتشار رسانیده است.            

در جمهوری اسلامی ایران که صدور و استفاده از کارت‌های اعتباری بانکی در مراحل اولیه اما در حال گسترش است، تشریح ابعاد مختلف فقهی ‌ـ‌ حقوقی این کارت‌ها و ارائه راه‌حل‌هایی سازگار با فقه شیعه توسط اقتصاددانان مسلمان و فضلای حوزه علمیه، به استقبال بانک‌ها از صدور این کارت‌ها و رواج استفاده از آنها در بین مردم خواهد انجامید.

یکی از راه‌های شناخت ابعاد فقهی این کارت‌ها، استفاده از تجربیات دیگر کشورهای اسلامی و ترجمه کتب و مقالات نگارش‌یافته در این زمینه می‌باشد. البته به دلیل حاکمیت اهل سنت در اغلب کشورهای اسلامی و ارائه نتایج چنین پژوهش‌هایی در قالب فقه اهل تسنن، شاید استفاده کامل از آنها در بانکداری جمهوری اسلامی ایران که بر ‌اساس فقه متعالی شیعه اداره می‌شود، ممکن نباشد، لکن به دلیل وجود نقاط اشتراک فراوان شیعه و اهل سنت در مبانی فقهی عملکرد کارت‌های اعتباری، ترجمه و ارائه آنها به جامعه علمی و دینی کشور می‌تواند باعث رشد آگاهی و شناخت علاقه‌مندان این پدیده شده، موجب تولید فکر و ایده‌های جدید گردیده، به تحرک بیشتر صاحبنظران حوزه و دانشگاه در ارائه نظرات اصلاحی و تکمیلی مطابق با فقه شیعه منجر گشته و در نهایت با برخورداری از توجهات مراجع بزرگوار تقلید و فتاوی راهگشا آنان، اسباب فتح بابی در گسترش استفاده مشروع از کارت‌های اعتباری در کشور گردد.

در این راستا انتشارات پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی، کتابی را با عنوان «کارت‌های اعتباری و انطباق‌پذیری فقهی» نوشته دبیان محمدالدبیان و حجه الاسلام و المسلمین دکتر سید عباس موسویان با ترجمه رضا محبی مجد منتشر نموده است. این کتاب، ترجمه‌ای است از سه مقاله پژوهشی به هم پیوسته که حاصل مطالعات همه‌جانبه «استاد محمدالدبیان» از صاحبنظران بانکداری اسلامی در عربستان بوده و در آن بعد از مقدماتی چون تعریف و انواع کارت‌های اعتباری، به تشریح روابط بین طرف‌های این کارت‌ها اعم از صادرکننده کارت، فروشنده، دارنده‌ کارت، بانک واسطه وغیره پرداخته و آرا و نظرات فقهی مذاهب اربعه اهل تسنن درباره نوع روابط بین اطراف کارت‌ها که تحت کدام‌ یک از عقود اسلامی قرار می‌گیرند، ذکر شده و سپس به اشکالات و نقدهای وارد به این نظرات و پاسخ‌های آنها می‌پردازد و در نهایت نظر نویسنده ارائه شده است.

در ادامه سه مقاله حجه الاسلام و المسلمین دکتر موسویان در مورد مسائل کارت‌های اعتباری مورد استفاده واقع شده است. نویسنده در مقاله نخست به بررسی روابط حقوقی ارکان قراردادهای کارت اعتباری بر اساس فقه امامیه می‌پردازد. در مقاله دوم طراحی کارت اعتباری بر اساس قرارداد مرابحه را به بحث می‌گذارد و در مقاله سوم راهکارهای بانک‌های اسلامی در انتشار کارت‌های اعتباری را بررسی تطبیقی می‌کند.

انتشارات پژوهشکده پولی و بانکی این کتاب 172 صفحه‌ای را در تابستان 1392 به انتشار رسانیده است.