کاهش قیمت سهام تحت تاثیر افزایش هزینه یوتیلیتی، قیمت خوراک و محیط کسب وکار

اقتصادگردان- فاطمه امینی پور
گروه محصولات شیمیایی با 65 نماد و ارزش بازاری 692 هزار میلیارد تومان، بیش از 12 درصد از کل بازار سهام را به خود اختصاص می دهد و به عنوان یکی از مهم ترین و سودسازترین صنایع موجود در کشور شناخته می شود. ازاین تعداد نماد 58 شرکت شامل 28 شرکت تولید کننده محصولات پتروشیمی و 24 شرکت باقی‌مانده نیز تولید کننده مواد شیمیایی مانند شوینده، رنگ و...  در تالار بورس و فرابورس ایران معامله بیشتری دارند و مورد توجه سهامداران هستند. از میان 58 سهام مختلف، 28 شرکت تولید کننده محصولات پتروشیمی و 24 شرکت باقی‌مانده نیز تولید کننده مواد شیمیایی مانند شوینده، رنگ و... هستند.
بررسی عوامل افزایش هزینه های پتروشیمی ها نشان می دهد که افزایش هزینه یوتیلیتی و خوراک در سال 1401، شرایط عمومی بورس و بازار جهانی عامل عمده کاهش قیمت پتروشیمی ها بوده است.
اما دلایل کاهش قیمت سهام پتروشیمی ها تنها مرتبط با وضعیت عمومی اقتصاد، فضای کسب وکار و محیط اقتصاد کلان نیست. بلکه در سال 1401 هزینه های پتروشیمی ها عملا افزایش زیادی داشته است و به عنوان مثال افزایش هزینه یوتیلیتی به میزان 20 تا 70 درصد سود خالص این شرکت ها بوده است.  رشد هزینه خوراک نیز موجب شده که هزینه های تولید عملا افزایش قابل توجهی داشته باشد.
مقایسه کاهش قیمت سهام در شرکت های پتروشیمی
بسیاری از شرکت های پلیمری و شیمیایی در 5 ماه اخیر تحت تاثیر نوسان قیمت ها و محیط کلان اقتصاد بوده اند.  
قیمت سهام نماد کرماشا نیز در این 5 ماه از 66700  به 60370 در پایان شهریور رسیده و 9.5 درصد افت داشته است. نماد پتروشیمی پارس در این 5 ماه از 2270 ریال به  2240 ریال رسیده و 1.3 درصد کاهش داشته است. پتروشیمی امیرکبیر از 100150 ریال به  70700 رسیده و 29.4 درصد افت قیمت داشته است.
قیمت نماد شپدیس از 179650 ریال   به 188800 ریال رسیده و 5 درصد رشد کرده است. قیمت سهام مارون نیز از 193850 ریال به  192000 ریال رسیده و 1 درصد کاهش داشته است. قیمت سهام نماد پتروشیمی جم نیز از 47590 ریال به 37000 ریال رسیده و در این  مدت 22.2 درصد کاهش قیمت سهام داشته است. قیمت سهام  پتروشیمی شازند نیز از قیمت 47180 به 31500 ریال رسیده و 33.2 درصد کاهش قیمت داشته است.
قیمت سهام پتروشیمی شیراز از  77390 به  68850 ریال رسیده و 11 درصد کاهش ارزش داشته است. قیمت سهام پتروشیمی نوری نیز از 124250 ریال به   86460 ریال رسیده و 30.4 درصد کاهش قیمت داشته است.
سهام پتروشیمی فناوران با نماد شفن از12390 به  5640 ریال رسیده و 54.5 درصد کاهش داشته است. قیمت سهام پتروشیمی خراسان  از 133350 ریال به   115940 ریال رسیده و 13 درصد کاهش داشته است.
قیمت سهام پتروشیمی تندگویان با نماد شگویا  از 13050  به 8880 ریال رسیده و 32 درصد کاهش داشته است. قیمت سهام پتروشیمی زاگرس از 183650 به 100100 ریال رسیده و 45.5 درصد کاهش داشته است. قیمت سهام پتروشیمی خارک با نماد شخارک از 50700 به  37100 رسیده و26.8 درصد کاهش داشته است. قیمت سهام آریاساسول نیز در این مدت حدود 17 درصد کاهش داشته است.
شاخص کل در پایان شهریور نسبت به ۲۷ اردیبهشت با ۱۵ درصد کاهش مواجه بوده است. در شش ماهه اول سال ۱۴۰۱ وضعیت شاخص صنعت شیمیایی نیز مشابه شاخص کل بوده و در پایان شهریور نسبت به ۲۷ اردیبهشت با ۱۴ درصد کاهش مواجه بوده است.
افزایش هزینه یوتیلیتی و خوراک در سال ۱۴۰۱، شرایط عمومی بورس و بازار جهانی عامل عمده کاهش قیمت سهام پتروشیمی‌ها بوده است.
بررسی صورتهای مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۱ نشان از رشد ۶۳ درصدی درآمد فروش آریا نسبت به دوره ۳ ماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۰ دارد. سود عملیاتی و سود خالص آریا نیز با رشد ۲۰ درصدی همراه بوده است.
کاهش قیمت سهام 8 شرکت بالای 20 درصد

نگاهی به وضعیت قیمت سهام شرکت های پتروشیمی نشان می دهد که حداقل 8 شرکت طبق جدول زیر با کاهش بیشتر قیمت سهام بالای 20 درصد در 5 ماه اخیر همراه بوده اند و 6 شرکت دیگر نیز رشد منفی کمتری داشته اند.
این نکته نشان می دهد که شرکت های پتروشیمی در سال 1401متناسب با مصرف خوراک گاز و مصرف یوتیلیتی شامل اکسیژن، آب، برق، و گازهای مختلف، با افزایش شدید هزینه ها مواجه شده اند. در برخی موارد رشد هزینه یوتیلیتی بین 20 تا 70 درصد سود خالص شرکت ها بوده و طبیعی است که ارزش سهام را کاهش می دهد. همچنین افزایش قیمت خوراک، سهم قابل توجهی در رشد هزینه ها داشته و با وجود رشد درآمد عملیاتی شرکت های پتروشیمی، به دلیل رشد هزینه های تولید شامل هزینه خوراک و هزینه یوتیلیتی، این شرکت ها با کاهش سود، مواجه شده اند و در نتیجه قیمت سهام آنها کاهش داشته است.

افزایش هزینه یوتیلیتی و خوراک پتروشیمی ها

شرایط بورس اوراق بهادار در سال جاری عمدتا با یک شرایط عمومی نزولی همراه بوده است و کل شاخص بورس بیش از 12 درصد در چهارماه و حدود 15 درصد در شش ماه افت داشته است. از سوی دیگر، شرکت های پتروشیمی در سال 1401 به طور خاص، با رشد هزینه های یوتیلیتی یعنی خدمات اکسیژن، انواع گاز، برق و آب و همچنین قیمت خوراک مواجه شده اند و رشد شدید هزینه های یوتیلیتی و خوراک پتروشیمی ها،  بخش عمده ای از سود شرکت های پتروشیمی را بلعیده است و در نتیجه با افزایش هزینه ها و کاهش سود خالص این شرکت ها، قیمت سهام افت کرده است و این موضوع طبیعی است.
البته باید توجه داشت که درآمد عملیاتی دراکثر شرکت های پتروشیمی در سال 1401 افزایش داشته است و با وجودی که بازار پتروشیمی و انرژی جهان، تحت تاثیر جنگ روسیه در اوکراین، مشکلات تامین سوخت و انرژی در اروپا، شیوع کرونا در چین و کاهش تقاضا در بازار محصولات پتروشیمی چین، و بحران انرژی در جهان بوده است، اما با این حال درآمد و فروش اکثر شرکت های پتروشیمی افزایش داشته است.