«نان کارتی» به تهران رسید
مردم نان را گران‌تر نمی‌خرند
البته پیش از این، میثم جعفری، دبیر اطلاع‌رسانی ستاد نان درباره سازوکار و ماموریت ستاد ویژه نان اعلام کرده بود: ستاد نان برای راهبری هوشمندسازی نان در وزارت اقتصاد راه‌اندازی شده است و توزیع آرد را مدیریت می‌کند. به گفته او، زنجیره آرد از زمانی که خریداری می‌شود در وزارت کشاورزی مدیریت می‌شود تا زمانی که در اختیار نانوا قرار می‌گیرد، اما موضوع این است که بخشی از آرد از چرخه پخت نان مردم خارج می‌شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که میانگین حدود ٣٠ درصد میزان آردی که توسط دولت بین نانواها توزیع می‌شود، از چرخه تولید و پخت نان خارج به سمت پخت نان فانتزی و شیرینی‌ها و قنادی‌ها می‌رود یا به دامداری‌ها می‌رسد. بر همین اساس، برای مدیریت این فضا و شرایط مدلی در حال اجرا است که بر پخت نان نظارت دارد تا آرد نان در نهایت به مردم برسد. جعفری با اشاره به حضور بانک‌ها در این طرح توضیح داده بود: بانک مرکزی و چند بانک در حال طراحی مدلی هستند و ١۵ استان پایلوت این طرح شدند که از طریق پوز و پایانه فروش نصب شده در نانواها مشخص می‌شود که مردم چقدر نان خریده‌اند تا به همان میزان آرد به آنها اختصاص پیدا کند و اضافه‌تر از آن، آردی به نانواها اختصاص پیدا نمی‌کند. همچنین این موضوع مورد بررسی قرار می‌گیرد که چقدر آرد به نانواها اختصاص پیدا کرده و چقدر نان پخته شده و در اختیار مردم قرار گرفته است. بنا به تاکید جعفری، موضوع مهم این است که مردم نان را با قیمت بالاتر خریداری نمی‌کنند و به هیچ‌وجه قیمت نان بالا نمی‌رود، اما دولت در این طرح نظارت می‌کند که این آرد فقط به پخت نان اختصاص پیدا کند. همچنین مابه‌التفاوت هزینه‌های این فرآیند به حساب نانوا واریز می‌شود.
آرد را چند نرخی کردیم
اما در حالی طرح هوشمندسازی یارانه آرد و نان یک ماهی است که مرحله به مرحله در استان‌های مختلف اجرایی می‌شود که برخی کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی، چند ایراد را به این طرح وارد می‌دانند. ایراد اولی که سید کاظم دلخوش، نماینده مجلس وارد کرده، این بوده که آرد را سه‌نرخی کرده است؛ فانتزی و شیرینی‌پزی، آزاد و تعاونی؛ اتفاقی که به اعتقاد دلخوش، فساد به بار می‌آورد و راه دزدی را هم باز می‌کند. ایراد دومی که دلخوش گرفته، این است که برای اداره و مدیریت این دستگاه‌ها که به نانوایان می‌دهند، در کل کشور نزدیک به ۱۰ هزار نفر کارمند در بانک‌ها درگیر می‌شوند که این عدد را اگر در هزینه‌ها، مالیات، بیمه و امکاناتی که باید ایجاد شود، ضرب کنیم، هزینه‌های بالایی را ایجاد می‌کند. حالا بماند که ۴، ۵ هزار نفر هم از بازرسی، وزارت جهادکشاورزی و وزارت صمت باید درگیر نظارت بر اجرای این کار شوند. دلخوش در عین حال عنوان کرده؛ یارانه مابه‌التفاوت قیمت را می‌خواهند به نانوا بدهند و مردم باید کارت بکشند. از کجا معلوم که چند کارت باید بکشند؟ از کجا مشخص می‌شود که مردم چقدر مصرف دارند؟ باید یارانه نان را مستقیم به حساب مردم می‌ریختند تا مردم آن را برداشت کنند.
