در اجرای پروتکل طرح مسدودسازی حسابها در بانکها، این شائبه وجود دارد که به علت «فقدان اطلاع رسانی عمومی مناسب» و «شفاف نبودن سازوکارهای اجرایی آن در بانکها» در مقام عمل با کاستیها و بعضا بروز تخلفاتی از سوی بانکها همراه شود

خبراقتصادی - یکی از مهمترین تخلفات قابل پیشبینی «تعارض منافع بانک با دارنده چک برگشتی» خواهد بود چراکه اصولا بانکها این طرح را مغایر با حفظ داراییهای بانکی خود میبینند و در این طرح موظف هستند تا تمام موجودی حسابهای جاری، قرض الحسنه و سپرده مشتریان خود را به دارنده چک برگشتی بپردازند.
سازوکار مسدودی حسابهای موجود در بانک عامل و مسدودی در بانکهای غیرعامل متفاوت است، بانک عامل یا همان بانکی که دارنده چک به آن مراجعه کرده است، باید در سامانه سماچک بانک مرکزی گزارش عدم پرداخت را ثبت کند.بعد از ثبت چک برگشتی در سامانه، بانک مرکزی به سایر بانکهای غیرعامل دستور میدهد تا تمام دارائیهای آن شخص را اعلام و سپس مسدود نمایند.
بانکها میتوانند طرح مسدودسازی را دور بزنند؟ در این طرح ممکن است با دو نوع تخلف مواجه شویم، در هر دو شیوه ممکن است بانک عامل یا بانکهای غیر عاملی که فرد صادرکننده چک در آن موجودی دارد، از پرداخت یا مسدودی وجه به بهانههای مختلف امتناع ورزد.تعارض منافع بانکها و علاقه آنها به حفظ موجودی حساب مشتریان خود ممکن است باعث بروز تخلفات گسترده در زمینه طرح مسدودی حسابها شود.
بانک عامل ممکن است از دادن اطلاعات مانده موجودی حسابها به ذینفع چک خودداری کند، همچنین بانکهای غیرعاملی که صادرکننده چک در آن حساب دارد نیز ممکن است ضمن تبانی با وی، قبل از اعمال مسدودی پول شخص را از بانک خارج کند تا مورد مسدودی قرار نگیرد.
بانک مرکزی اطلاعات دقیقی از مانده حساب افراد ندارد. به منظور جلوگیری از تخلفات مذکور، پیشنهاد میشود بانک عاملی که دارنده به آن مراجعه کرده است، مکلف باشد تا پس از صدور گواهی عدم پرداخت میزان موجودی سایر حسابهای فرد را نیز به طور کتبی و مستند به اطلاع دارنده چک برساند. متاسفانه بانک مرکزی اطلاع دقیقی از میزان مانده حساب هر فرد در هر بانک به شکل مجزا ندارد، بانک مرکزی خودش راسا اختیاری برای مسدودی ندارد و فقط میتواند از بانکها بخواهد در صورت داشتن موجودی آن را اعلام و به نفع دارنده چک مسدود کنند.
چه مفادی از قانون چک هنوز بر زمین مانده است؟ هنوز هم دارندگان و صادرکنندگان چک هم اطلاع دقیقی از رویه مسدودی سایر حسابها ندارد، بسیار مهم است که این رویه به شکل دقیق اطلاعرسانی شود چراکه ممکن است بانکها به راحتی از این ناآگاهی سوء استفاده کرده و به سادگی حقوق ذینفعان چک را پایمال نمایند.
سه موضوع «اعتبارسنجی صاحبان دسته چک»، «چک الکترونیک» و «جعل رضایتنامه در دفاتر اسناد برای رفع سوءاثر از چک»؛ از جمله تعهدات انجام نشده بانک مرکزی بابت قانون چک است، مهلت قانونی به اتمام رساندن موارد مذکور مدت طولانی است که به پایان رسیده است و بانک مرکزی مکلف به پاسخگویی در این زمینه است.