کاهش قیمت کالاها و افت ۲۵درصدی ارزش دلار در ایران
گاردین; اتحاد جامعه مدنی و دولت ایران برای مقابله با تحریم‌ها
گاردین با اشاره به کاهش قیمت کالاها و افت ۲۵درصدی ارزش دلار در ایران طی روزهای اخیر تحت تأثیر فضای جدید ایجادشده نوشت: اتحادی کم‌سابقه بین جامعه مدنی و دولت ایران به وجود آمده است که به حل مشکلات اقتصادی کمک می‌کند
خبراقتصادی:روزنامه انگلیسی گاردین طی گزارشی نوشت: پس از آنکه دادگاه اتحادیه اروپا در احکامی دستور برداشته شدن تحریم‌های یک‌جانبه علیه چندین شرکت ایرانی، شامل خطوط کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران را صادر کرد، اظهارات خوش‌بینانه همراه با احتیاط از جانب مقامات تهران شنیده شد.
یک مشتری میانسال در یکی از محلات شمال تهران به‌شوخی می‌گوید: «حالا که دوباره کشتی‌های ما آزاد هستند، مواد غذایی باید ارزان‌تر شود». قیمت مواد غذایی که در سال گشته بیش از 50 درصد افزایش یافته بود، اخیراً کاهش اندکی را در بعضی اقلام نظیر حبوبات، گوشت و شکر تجربه کرده است.
در میدان فردوسی تهران، دلارفروشان، ارز را به پایین‌ترین نرخ در طول امسال یعنی کمتر از 30 هزار ریال می‌فروشند که نسبت به یک هفته گذشته 25 درصد کاهش قیمت داشته است. هرچند کاهش جهانی ارزش دلار تا حدی در تقویت ارزش ریال در برابر دلار مؤثر بوده است، اما یک دلال ارز این کاهش قیمت دلار را ناشی از «وضعیت بین المللی و اعتماد مردم به دولت می‌داند».
این گزارش افزود: از اقتصاد ایران اغلب به‌عنوان اقتصادی بیمار یاد می‌شود، بیماری که تحریم‌ها بر مشکلات مزمن آن ناشی از رکود و بیکاری افزوده است. اما در حالی که مسئولان جدید ایرانی برای تعاملی تعیین کننده با جامعه بین المللی در جریان نشست این هفته مجمع عمومی سازمان ملل آماده می‌شوند، اتحادی کم‌سابقه در اهداف پیشِ‌رو، بین جامعه مدنی و دولت ایران به وجود آمده است که به تجدید اعتماد داخلی در ایران و ترمیم مشکلات اقتصادی کمک خواهد کرد.
در حالی که کابینه حسن روحانی در دو جبهه داخلی و بین المللی مشغول تلاش برای حل مشکلات اقتصادی کشور است، یک ابتکار مستقل از سوی تجار، دانشگاهیان و فعالان اجتماعی برای رفع تحریم‌ها علیه ایران به راه افتاده است. این تلاش‌ها که با سیگنال‌های همراه با حسن‌نیت از جانب غرب همراه شده، موجب به وجود آمدن اجماعی اجتماعی شده است که اعضای این ابتکار آن را برای نجات ایران از وضعیت نامطلوب اقتصادی مهم می‌دانند.
یک استاد اقتصاد دانشگاه تهران گفت: «کشور لحظات بی‌نظیری را سپری می‌کند که در آن یک‌پارچگی ملی در سطح بسیار بالایی قرار دارد». وی تأکید کرد که برداشته شدن تحریم‌های بین المللی هدف مشترک تمام طبقات اجتماعی است و نهادهای مختلف از حوزه‌های علمیه تا مراکز تحقیقاتی علمی، خواهان پیوستن به این حرکت اجتماعی هستند.
در همان روز، یک گروه 156نفره از اقتصاددانان، وکلا و روزنامه‌نگاران ایرانی با امضای نامه‌ای، از «همکاران خود در سراسر جهان خواستند تا از لغو تحریم‌ها علیه ایران حمایت کنند». در این نامه با استناد به حقوق بین الملل و اصول تجارت منصفانه، تحریم‌ها «به‌خلاف تلاش‌های بین المللی برای ارتقای شفافیت، پاسخ‌گویی و نظارت» توصیف شده بود.
این نامه در کنار موجی از درخواست‌های عمومی مشابه از سوی دانشگاهیان ایرانی، بخشی از حرکتی است که با هدف مخالفت با تحریم‌ها آغاز شده است. به‌گفته یکی از اعضای اصلی به وجود آورنده این حرکت، یکی از عوامل مؤثر در تشکیل این حرکت اجتماعی، تصمیم ماه آگوست کنگره آمریکا برای تشدید تحریم‌ها علیه ایران بود که به نظر می‌رسد، بدون توجه به نتایج انتخابات ایران صورت گرفته است.
وی افزود، این جنبش از آغازش در ماه جولای در حال گسترش یافتن است و مورد حمایت دانشگاهیان، تولید کنندگان قطعات خودرو و نسل جوان دانشجویان ایرانی فعال در شبکه‌های اجتماعی قرار گرفته است.
این فعال اقتصادی ادامه داد: «دولت جدید در ایران امید زیادی ایجاد کرده است... مردم دارند باور می‌کنند که در فضای سیاسی جدید کشور، یک جنبش مدنی نیز یک امکان جدید است».
گاردین افزود: اما تحلیل‌گران معتقدند، به‌رغم احکام صادره جدید از سوی دادگاه‌های اروپایی، چشم‌انداز برداشته شدن تحریم‌ها که بزرگ‌ترین مانع برای ترمیم اقتصاد ایران است، چندان روشن نیست. اتحادیه اروپا به این احکام اعتراض کرده است و رسیدگی به درخواست‌های فرجام‌خواهی در جریان است. به‌علاوه، حتی اگر این احکام در دادگاه‌های اروپایی تأیید شوند، باز هم تحریم‌های دولت آمریکا احتمالاً اکثر شرکت‌های بین المللی را از معامله با شرکت‌های ایرانی بازخواهد داشت.
به‌اعتقاد تحلیل‌گران، هرچند حل مشکلات اقتصادی در کوتاه‌مدت دشوار به نظر می‌رسد، اما روحانی باید اقدامات فوری را برای تثبیت وضعیت تا پایان سال انجام دهد. این اقدامات شامل بازگرداندن استقلال بانک مرکزی، و اصلاح سیاست‌های دولت قبلی در زمینه یارانه‌ها و افزایش شفافیت و تسریع در خصوصی سازی بخشهای نفت و گاز خواهد بود.
به‌اعتقاد تحلیل‌گران، برای مقابله با بحران بیکاری، دولت باید مشوق‌های جدیدی را برای بنگاه‌های اقتصادی کوچک ایجاد کند. استاد اقتصاد در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی دراین‌باره گفت: «دولت جدید از مسائل اصلی اقتصادی آگاه است و قصد دارد اقدامات لازم را برای کنترل تورم و احیای مجدد فعالیت‌های اقتصادی انجام دهد و در عین حال در سطح فعلی تحریم‌ها، فعالیت‌های خود را انجام دهد».
وی افزود، علاوه بر بازگرداندن استقلال بانک مرکزی، تلاش‌های دولت برای شفافیت بیشتر نهادهای نیمه‌دولتی اهمیت دارد.
این اقتصاددان افزود: «حتی اعلام سیاست‌های عاقلانه‌تر و معتدل احتمالاً تأثیراتی مثبت در اعتماد مردم به جای خواهد داشت و احتمالاً موجب بهبود فضای اقتصادی کشور خواهد شد... . کارهای زیادی باید انجام شود. اما من معتقدم، سیاست‌های دولت جدید ایران در مسیر درستی قرار دارد».
