تغییر مهم برای بورس از فردا / دامنه نوسان با افزایشی یک درصدی، مثبت و منفی ۶ خواهد شد

خبراقتصادی - سرانجام و پس از گذر از روزهای پر فراز و نشیب، از فردا ( ۲۹ فروردین) دامنه نوسان با افزایشی یک درصدی، مثبت و منفی ۶ خواهد شد.

دامنه مجاز نوسان قیمت یکی از مهم‌ترین قوانینی است که در بازارهای مالی به‌ عنوان عامل کنترلی در برابر نوسان‌های قیمت سهام و به ‌منظور کاهش نوسان بازار در اثر تصمیمات هیجانی استفاده می‌شود. دامنه مجاز نوسان، حدود قیمتی سقف و کفی است که هر سهم در هر روز کاری می‌تواند داشته باشد و قیمت تنها می‌تواند در این محدوده حرکت کند. در واقع این دامنه محدوده مجاز برای نوسان قیمت سهم است.

البته طیف طرفداران و منتقدان دامنه نوسان بسیار گسترده است، زیرا اینکه میزان دامنه نوسان چقدر باشد و اینکه اصلا باید در بازار سرمایه دامنه نوسان وجود داشته باشد یا خیر همواره محل بحث کارشناسان بوده است و بسیاری از صاحب نظران بازار سرمایه نیز بر این باورند که برای بهبود روند معاملات بورس باید به سمت افزایش دامنه نوسان و در نهایت حذف کامل آن حرکت کرد، زیرا روندهای هیجانی مثبت و منفی با وجود دامنه نوسان، باعث انحراف بیشتر معاملات بورس می‌شود.

روزهای پر فراز و نشیب دامنه نوسان

دامنه نوسان در بازار سرمایه ایران طی دو سال گذشته و همراه با روزهای پرصعود و پرنزول بازار، روزهای پرنوسانی را از سر گذارنده است. به طوری که از ۲۵ بهمن‌ سال ۱۳۹۹ از مثبت و منفی پنج به مثبت شش و منفی دو تغییر کرد؛ تصمیمی که توسط شورای عالی بورس و با هدف تعادل‌بخشی به این بازار گرفته شد. البته عمر این تصمیم حدود سه ماه بود و دامنه نوسان از ابتدای اردیبهشت سال ۱۴۰۰ به مثبت شش و منفی سه افزایش یافت و در نهایت از  ۲۵ اردیبهشت همان سال، دوباره دامنه نوسان قیمت همه شرکت های حاضر در بورس و فرابورس، متقارن و در محدوده مثبت و منفی پنج درصدی داد و ستد شد.

تحقق وعده افزایش دامنه نوسان

با روی کار امدن دولت جدید و پس از آنکه مجید عشقی عنوان دار ریاست سازمان بورس شد، اعلام کرد باز کردن دامنه نوسان در دستور کار این سازمان قرار دارد. وی همچنین در اخرین نشست خبری خود در سال گذشته نیز دوباره از اصلاح تدریجی دامنه نوسان از اوایل سال ۱۴۰۱ خبر داد و گفت: تغییر دامنه نوسان در برنامه سازمان بورس است، اما این موضوع نیازمند روشن شدن برخی ابهامات از جمله بودجه و ریسک‌های سیاسی است. پیش از این اعلام کرده بودم که اصلاح دامنه ابتدا از شرکت‌های بزرگ آغاز می‌شود و اکنون برنامه این است که از یک تاریخی به بعد اصلاح به صورت تدریجی و با یک درصد آغاز خواهد شد. این روند در مقاطع سه ماهه و با توجه به بازخورد بازار بازبینی خواهد شد.

در نهایت وعده عشقی به تحقق پیوسته و دامنه نوسان روزانه قیمت در بازار اول (تابلو اصلی و فرعی) بورس تهران از روز دوشنبه، ۲۹ فروردین ماه، مثبت و منفی ۶ می شود.

تاثیر افزایش دامنه نوسان بر رونق بیشتر بورس

در این راستا، حسین کاظم زاده - کارشناس بازار سرمایه - در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به وضعیت دامنه نوسان در سال‌های قبل، اظهار کرد: سال ۱۳۸۷ معاملات بسیار کم رونق، دامنه نوسان دو درصدی و رکود دوره دولت نهم باعث شده بود بسیاری از نمادها روزهای متمادی بدون معامله باشند. در همان سال  دامنه نوسان به سه درصد افزایش پیدا کرد. به مرور در سال های بعد ابتدا به چهار درصد، در سال ۱۳۹۴ به پنج درصد رسید و از آن زمان دامنه نوسان به غیر از چند مقطع کوتاه در دو سال گذشته، ثابت بوده است.

وی با تاکید بر اینکه اولین و مهمترین تاثیر افزایش دامنه نوسان در معاملات، افزایش حجم و ارزش معاملات است، گفت: زمانی که دامنه نوسان دو درصد بود، بسیاری از نمادها با اینکه باز بودند بعضا ۵۰ روز معامله نمی شدند. زمانی که دامنه نوسان از دو به پنج درصد رسید بورس ایران توانست به بازاری جذاب تبدیل شود.

این کارشناس بازار سرمایه افزود: باید توجه کرد که قیمت سهم بنا به متغیرهای کلان و خرد اقتصادی و عرضه و تقاضای سهم دچار تغییر می شود. هر چقدر این تغییرات طبیعی و سریعتر خود را در قیمت نشان دهد هم رونق بیشتر و هم احتمال تشکیل حباب کمتر می شود. امیدوارم افزایش دامنه نوسان که از فردا، مثبت و منفی ۶ درصد خواهد بود و به مرور به ۱۰ درصد خواهد رسید، بتوند باعث رونق بیشتر بازار سهام شود.

تعدیل بازار سرمایه با افزایش دامنه نوسان

همچنین  محمدرضا پورابراهیمی - رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس - با بیان اینکه تغییرات دامنه مجاز نوسان دارای نقاط مثبت و منفی است و باید هر دو بخش مد نظر قرار گیرد به ایسنا گفت: افزایش دامنه نوسان به مدیریت ایجاد شرایط تعادلی کمک می‌کند، یعنی دوره زمانی رسیدن به نرخ تعادلی را بیشتر کرده و به جای اینکه تعدیل در یک بازه زمانی کوتاه و یک روزه رخ دهد در فاصله چند روزه اعمال می شود.
وی با اشاره به نبود برخی از محدودیت‌ها از جمله دامنه مجاز نوسان و حجم مبنا در بعضی از کشورها اظهار کرد: بازار سرمایه ایران کارایی بازارهای جهانی را ندارد و برای جلوگیری از ایجاد ضرر و زیان سهامداران خرد و پرهیز از رفتارهای گروهی و هیجانی، تصمیم گیران حجم مبنا و دامنه نوسان را لحاظ می‌کنند. گر چه در این سال‌ها شاهد اقدامات خوبی برای حرفه‌ای شدن سهامداران خرد بودیم ولی همچنان نیازمند اعمال مولفه هایی چون دامنه مجاز نوسان و حجم مبنا هستیم.

پور ابراهیمی تصمیم اخیر هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار برای افزایش دامنه نوسان را به منظور تعدیل سریعتر قیمت‌ها دانست و تاکید کرد: هر چه بازار سرمایه به سمت کاهش محدودیت‌ها پیش برود؛ بازار روانتر، نقدشونده‌تر، شفاف‌تر و عملیاتی‌تر خواهد بود.

امکان افزایش دامنه نوسان نمادهای بورسی با درخواست بازارگردان

با تصویب ضوابطی امکان افزایش حداکثر تا دو برابر دامنه نوسان عادی نمادهای بورسی با درخواست بازارگردان میسر شد.

به گزارش ایسنا، مهدی زمانی سبزی - معاون عملیات بازار -  با بیان مطلب فوق گفت: مطابق مفاد ماده 21 دستورالعمل فعالیت بازارگردانی در بورس تهران، بازارگردان می‌تواند در دوره فعالیت بازارگردانی، درخواست تغییر دامنه نوسان قیمت را که نباید از حالت عادی کمتر باشد را به بورس پیشنهاد دهد.

وی به تصویب ضوابط مربوط به میزان تغییر دامنه نوسان و تغییر پارامترهای بازارگردانی در هیات مدیره بورس تهران اشاره کرد و افزود: از آنجایی که سازمان بورس میزان تغییر دامنه نوسان و تغییر پارامترهای بازارگردانی را بر عهده شرکت بورس گذاشته است، ضوابط مربوطه تهیه و به تصویب هیئت مدیره بورس تهران رسید.

زمانی خاطرنشان کرد: بر این اساس افزایش دامنه نوسان موضوع این ماده پس از ارائه درخواست بازارگردان و تأیید مدیرعامل بورس تهران، مشروط به اجرا در دوره زمانی معین حداکثر تا دو برابر دامنه نوسان مجاز امکان پذیر است. بازارگردانی امکان ارائه این درخواست و دریافت مجوز موضوع این ماده را دارد که حداقل ۳ ماه در نماد مورد درخواست عملیات بازارگردانی انجام داده باشد و در ۷۰ درصد روزهای فعالیت خود طی سه ماه گذشته در سمت بازارگردانی نماد مورد نظر، به طور کامل تعهدات خود را ایفا کرده باشد.

بر اساس این گزارش و به نقل از به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل بورس تهران وی ادامه داد: در صورت وجود چند بازارگردان در یک نماد، موافقت تمام بازارگردان‌های فعال در نماد مربوطه در خصوص افزایش دامنه نوسان الزامی است. در این صورت تعهدات بازارگردانی شامل حداقل حجم معاملات و حداقل حجم سفارش انباشته برای تمامی بازارگردان‌ها، حداقل به نسبت میزان رشد دامنه نوسان جدید نسبت به دامنه نوسان قبلی افزایش می‌یابد.

صعود ۷۰۰۰ واحدی شاخص بورس

شاخص کل بورس که در ساعات ابتدایی معاملات بازار سرمایه روندی کاهشی به خود گرفته بود در ساعات میانی و پایانی توانست صعود کند و بیش از ۷۰۰۰ واحد افزایش یافت.
شاخص کل بورس امروز با ۷۴۱۰ واحد افزایش تا رقم یک میلیون و ۴۷۵ هزار واحد صعود کرد. شاخص کل با معیار هم وزن هم ۳۳۴۶ واحد افزایش یافت و در رقم ۳۹۰ هزار و ۹۹۲ واحد ایستاد.

معامله گران این بازار ۵۴۴ هزار معامله به ارزش ۵۹ هزار و ۱۵ میلیارد ریال انجام دادند. صنایع پتروشیمی خلیج فارس، پتروشیمی نوری، سرمایه‌گذاری غدیر، سرمایه‌گذاری نفت و گاز و پتروشیمی تامین و شرکت ارتباطات سیار ایران نسبت به سایر نمادها بیشترین تاثیر مثبت و در مقابل ایران خودرو و معدنی و صنعتی چادرملو نسبت به سایر نمادها بیشترین تاثیر منفی را روی بورس گذاشتند.

در آن سوی بازار سرمایه شاخص کل فرابورس با ۱۴۷ واحد افزایش به رقم ۲۰ هزار و ۳۹۰ واحد رسید. معامله گران این بازار با انجام ۲۵۶ هزار معامله ارزش معاملات را به ۵۴ هزار و ۸۱ میلیارد ریال رساندند. پلیمر آریاساسول، پتروشیمی تندگویان، پتروشیمی مارون، گروه توسعه مالی مهر آیندگان، فرابورس ایران و صنایع پتروشیمی تخت جمشید نسبت به سایر نمادها بیشترین تاثیر مثبت و در مقابل سرمایه گذاری مالی سپهر صادرات نسبت به سایر نمادها بیشترین تاثیر منفی را روی فرابورس گذاشتند.