پس از اعمال تغییرات بانک مرکزی بر روند تخصیص سهمیه ارز مسافرتی در صرافیها، گزارشهای میدانی نشان میدهد که صرافیها فروش ارز برای کشورهای با ویزا را در اولویت قرار میدهند و در پی محدودیت در عرضه لیر در برخی از صرافیها، متقاضیان نیاز ارزی خود به لیر ترکیه را از دلالان تامین میکنند

خبراقتصادی - به تازگی بانک مرکزی در روند تخصیص ارز مسافرتی تغییراتی اعمال کرد که براساس آن، سقف مقرر این سهمیه برای کشورهای با ویزا به صورت هوایی معادل ۲۰۰۰ یورو، برای کشورهای بدون ویزا به صورت هوایی ۳۰۰ یورو و مسافرتی به صورت زمینی، ریلی و دریایی نیز ۳۰۰ یورو یا معادل آن به سایر ارزهاست.
بانک مرکزی هدف خود از این اقدام را ساماندهی وضعیت فروش ارز مسافرتی اعلام کرده است.در این راستا، گزارشهای میدانی از صرافیها حاکی از آن است که تغییرات در روند تخصیص ارز مسافرتی بر شیشه صرافیها برای اطلاع متقاضیان همراه مدارک مورد نیاز به منظور دریافت هر یک از سرفصلهای فروش ارز بابت مصارف ارز خدماتی نصب شده است.
نکته حائز اهمیت در مشاهده وضعیت فروش ارز مسافرتی در صرافیها این است که صرافها بر اطلاع از کشور مقصد مسافر تاکید میکنند و بر نیاز ارزی فرد مبتنی بر کشور مقصد پاسخ میدهند که تخصیص ارز برای کشورهای با ویزا در اولویت قرار دارد.
همچنین، در مواردی دیده شد که صرافیها به درخواست متقاضیان برای دریافت لیر ترکیه جواب رد میدهند و این افراد برای رفع نیاز ارزی خود به دلالان مراجعه میکنند.
از سوی دیگر، اغلب صرافیها خرید و فروش ارز انجام نمیدادند و صرافیها خلوت و صفی مقابل آنها تشکیل نشده بود.علاوه براین، روند کاهشی قیمتها در بازار ارز، قیمت ارز در صرافیها را پس از ۶ ماه به ۲۶ هزار تومان رساند.البته، مدارک مورد نیاز برای خرید ارز مسافرتی با بخشنامه جدید بانک مرکزی تغییری نکرده و بدین منظور مدارکی چون پاسپورت، ویزا ( برای کشورهای شامل دریافت ویزا)، عوارض خروج، اصل بلیت مهر شده توسط آژانس، کارت ملی جدید هوشمند، خط موبایل به نام شخص متقاضی، کارت بانکی به نام شخص خریدار، نشانی کامل کد پستی ۱۰ رقمی متقاضی لازم است.
در صورت اینترنتی بودن کد رهگیری و اطلاعات شرکت صادرکننده بلیت، روند اخذ ارز مسافرتی هفت روز مانده به تاریخ پرواز تا روز پرواز قابل انجام است.
دلالی ارز مسافرتی با برنامههای بانک مرکزی برچیده میشود
ارز مسافرتی سالهاست که بستر جولان دلالان در بازار ارز است اما مدتی است که بانک مرکزی با اجرای دستورالعملهایی همچون ارائه بلیت و محدود کردن پرداخت ارزهای مسافرتی در صدد حذف این دلالیهاست.
بازار ارز به دلیل وجود قیمتهای چندگانه (دلار آزاد، نیمایی، ترجیحی) همواره بستری برای وقوع انواع تخلفات و سوءاستفادهها بوده است.از جمله سوءاستفادههایی که در این بازار رخ میدهد میتوان به اخذ ارز سهمیهای و فروش آن به نرخ آزاد اشاره کرد.در روزهای متلاطم بازار ارز که قیمتها نوسان شدیدی داشت، اگر از جلوی صرافیها عبور میکردید، احتمالاً متوجه حضور پرتعداد خریداران در مقابل برخی صرافیها میشدید که با هدف خرید سهمیه ۲ هزار یورویی به صرافیها مراجعه کردهاند.
هر شخص یک بار در سال میتواند ۲ هزار یورو از صرافیهای مجاز بانک مرکزی خریداری کند. افراد متقاضی میتوانند با ارائه کارتملی، ارزهای مورد نظر خود را به نرخ صرافی بانکی تحویل بگیرند.افرادی که برای خرید این سهمیه در مقابل صرافیهای بانکی صف میکشیدند دو گروه بودند؛ گروه اول افرادی بودند که به امید کسب سود بیشتر و سرمایهگذاری خرید میکردند. این افراد تحت تأثیر فضای کاذب بازار ارز قرار میگرفتند و برای کسب سود اقدام به خرید و فروش ارز با این روش میکردند.
دسته دوم افرادی بودند که نه تنها اطلاعی از بازار ارز ندارند بلکه پول لازم برای خرید هم نداشتند اما با اجاره کارت ملی خود به مبالغ ناچیز ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان به دلالان برای خرید میآمدند.
بانک مرکزی در ماههای گذشته برای حذف صفهای مقابل صرافیهای بانکی و نقره داغ دلالان نحوه فروش ارزهای مسافرتی و مصارف خدماتی ۲۵ گانه را تغییر داد به این صورت که علاوه بر احراز هویت متقاضیان، باید بلیت و برگه خروج از کشور نیز ارائه میشد.سیاست احراز هویت متقاضیان واقعی جواب داد و دیگر شاهد صفهای طولانی در مقابل صرافیهای نبودیم. البته بانک مرکزی تغییراتی را با هدف ساماندهی فروش ارز و جلوگیری از تخلفات در سرفصلهای فروش ارز مسافرتی اعمال کرد.
براین اساس میزان فروش ارز مسافرتی توسط صرافیها برای کشورهای نیازمند به روادید ۲ هزار یورو و برای کشورهای بدون نیاز به روادید معادل ۳۰۰ یورو تعیین شده است. سرفصلهای ارز مسافرتی به سه طبقه تقسیم شدهاند که به سفرهای هوایی با روادید ۲ هزار یورو، سفرهای هوایی بدون روادید ۳۰۰ یورو و سفرهای زمینی، ریلی و دریایی ۳۰۰ یورو ارز مسافری تعلق میگیرد.
نیز اخباری از تغییر ارز مسافرتی صرفاً با پول کشور مقصد منتشر شده است که «سعید مجتهدی» دبیر کانون صرافان کشور به ایرنا گفت: در هفتههای گذشته مدل توزیع ارز مسافرتی که با کارت ملی و از بازار متشکل ارزی تغییر کرد.بنابراین اعطای ارز مسافرتی با بلیت و پاسپورت انجام میشود و برای سفرهایی که نیاز به ویزا نباشد تنها ۳۰۰ یورو تعلق میگیرد.
دبیر کانون صرافان کشور در خصوص تغییر ارز مسافرتی متناسب با پول کشورهای مقصد نیز گفت: هماکنون نیز افراد میتوانند انتخاب کنند که دلار و یورو دریافت کنند یا پول ملی کشور مقصد را.
صرافیها همواره متناسب با نیاز مشتری خود ارز تهیه میکنند و ارزهای متنوع دارند و نرخ ارزهای مختلف را در تابلوی فروش خود درج میکنند.
بررسیها نشان میدهد که اقدامات بانک مرکزی برای مقابله با تخلفات و ساماندهی فروش ارز مسافرتی میتواند مثمرثمر باشد اما بنا به گفته صاحبنظران، میتوان سیاست ارزهای خدماتی را به شرایط بسیار بهتری تغییر داد. اینطور که بیماران برای دریافت ارز موردنیاز خود با ارائه مدارک به هیات امنای صرفهجویی ارزی در معالجه بیماران مراجعه کنند و ارز موردنیاز خود را تأمین کنند.
برخی کارشناسان هم معتقدند اساسا تخصیص ارز برای سفرهای خارجی باید حذف شود و افراد متقاضی از صرافیها به نرخ آزاد تهیه کنند و فقط بیماران مشمول ارز سهمیهای با قیمت پایینتر قرار گیرند.
ریزش قیمت دلار در بازار ارز
گزارشهای میدانی از بازار و اظهارات فعالان حوزه ارز حاکی از آن است که قیمتها در این بازار کاهشی شده و دلار به کانال ۲۸ هزار تومانی بازگشته است.
نوسانات بازار ارز در ایران همانند سایر بازارها در کشورهای دیگر تحت تاثیر اخبار مثبت و منفی قرار میگیرد. آزادسازی منابع مسدودی ایران، رفع تحریمها و مذاکرات حول برجام از جمله اخبار مهم برای اقتصاد ایران هستند که بازار ارز اولین واکنش خود را آنها نشان میدهد.
اکنون، در شرایطی که ادامه دور هشتم مذاکرات وین از روز دوشنبه هفته جاری شروع شده است و برخی اخبار مثبت از این مذاکرات منتشر میشود؛ گزارشهای میدانی از بازار ارز و اوضاع قیمتها در این بازار حاکی از آن است که قیمتها روند ریزشی دارد.
دلالان بازار ارز عامل اصلی روند کاهشی قیمتها در بازار ارز را اخبار مثبت منتشر شده از مذاکرات وین میدانند و معتقدند که فعلا قیمتها کاهشی است و به فروشندگان ارز توصیه میکنند که اگر به پول حاصل از فروش این ارزها نیاز فوری ندارند، فعلا دست نگه دارند.
از سوی دیگر، مشاهدات از وضعیت فروش دلار در بازار آزاد و صرافیها حاکی از آن است که دلالان دلار را حدود ۲۸ هزار و ۶۰۰ تا ۲۸ هزار و ۸۰۰ تومان میخرند و میفروشند و نرخ فروش دلار در صرافیها نیز تقریبا ۲۶ هزار تومان است.
این در حالی است که قیمت دلار در بازار طی هفتههای پیش نزدیک به ۳۰ هزار تومان بوده و اکنون با کاهش قیمت مواجه شده است.
علاوه بر این، گزارش میدانی از فردوسی بیانگر این است که معامله کنندگان ارز در انتظار نتیجه مذاکرات هستند و مقابل صرافیها هم صف قابل ملاحظهای شکل نگرفته است و اغلب صرافیها خرید و فروش ارز انجام نمیدهند.
کاهش قیمت طلا در هفته دوم دی ماه و ثبت نرخهای جدید
قیمت طلا در هفته دوم دی ماه کاهشی بود و در این سیر نزولی رقمهای جدیدی ثبت شد.بازار سکه و طلا در هفته دوم دی ماه، سیر نزولی را در پیش گرفت و این روند تا پایان هفته ادامه داشت.
سکه طرح جدید روز شنبه روند نزولی را شروع کرد و با نرخ ۱۳ میلیون و ۷۰ هزار تومان معامله شد و روز بعد ۱۵۰ هزار تومان کاهش قیمت داشت و به کانال ۱۲ میلیون تومان بازگشت. روز چهارشنبه که آخرین روز معاملات در هفته گذشته بود سکه در میانه کانال ۱۲ میلیون تومان نوسان داشت و قیمت آن به طور متوسط ۱۲ میلیون و ۶۸۰ هزار تومان بود.
قیمت هر مثقال طلا در هفته گذشته در میانه کانال پنج میلیون تومان نوسان داشت و در روزهای پایانی هفته حتی از رقم ۵.۵ میلیون تومان هم گذشت. در نخستین روز هفته هر مثقال طلا برابر با پنج میلیون و ۶۲۰ هزار تومان و روز یکشنبه پنج میلیون و ۵۷۳ هزار تومان تعیین شد و روز چهارشنبه برابر پنج میلیون و ۴۶۵ هزار تومان بود.
قیمت انس جهانی طلا در هفته گذشته در محدوده یک هزار و ۸۰۰ تا یک هزار و ۸۳۰ دلار نوسان داشت.
نایب رییس اتحادیه طلا و جواهر درباره تحولات بازار سکه و طلا گفت:هفته گذشته انس جهانی طلا پس از شروع جدید سال میلادی با کاهش همراه بود در حالیکه هر انس طلا تا یک هزار و ۸۳۵ دلار افزایش داشت سیر نزولی را در پیش گرفت و در آخرین معاملات روز گذشته به یک هزار و ۷۸۹ دلار رسید یعنی به طور متوسط ۴۱ دلار کاهش قیمت داشتیم.
محمد کشتی آرای بیان کرد: قیمت طلا با توجه به کاهش بهای انس جهانی و کاهش نرخ ارز به دلیل مذاکرات مثبت وین سیر نزولی داشت و رقمهای جدیدی را ثبت کرده است. سکه طرح قدیم در هفته گذشته ۳۲۰ هزار تومان، سکه طرح جدید ۳۵۰ هزار تومان و تیم سکه ۱۰۰ هزار تومان کاهش قیمت هفتگی را ثبت کردند. قیمت هر مثقال طلای آب شده در هفته گذشته ۱۵۰ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز ۳۵ هزار تومان کاهش قیمت داشت. حباب سکه با توجه به نوسانات قیمت در طول هفته گذشته تا ۴۵۰ هزار تومان افزایش قیمت داشت اما در حال حاضر به طور متوسط در محدوده ۳۶۰ هزار تومان قرار دارد.
به گفته نائب رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران با ادامه روند کنونی نرخ ارز و مذاکرات مثبت وین قیمتها افزایش نخواهد داشت و کاهشی خواهد بود.معاملات با احتیاط انجام میشود و هیجان کاذب خرید و سرمایهگذاری نیست و خرید و فروش در حد نیاز است.
بساط سوداگران ارز مسافرتی جمع میشود؟
سیاستهای جدید بانک مرکزی در راستای ساماندهی فروش ارز مسافری و جلوگیری از سوداگری در بازار اعمال شده و ادعای کمبود ارز هم به هیچ عنوان صحت ندارد.
چند ماه پیش فقط کافی بود با یک کارت ملی به صرافیها مراجعه میکردید و با خرید ۲۲۰۰ یورو سهمیه سالانه ارز به قمیت دولتی، سود حداقل ۴ میلیون تومانی نصیبتان میشد. سود ۴ تا ۶ میلیون تومانی که ناشی از اختلاف نرخ ارز در بازار آزاد و صرافی ملی بود و موجبات تشکیل صفهای بلند را فراهم کرد.
مردم از پیر و جوان تا کارمند و خانهدار، همه و همه نه تنها از صبح خروس خون بلکه شبانه در صف میایستادند تا ارز به قیمت صرافی ملی بخرند و یک ساعت بعد با قیمت بیشتری در بازار آزاد بفروشند. بر اساس سیاست بانک مرکزی دولت گذشته سالانه به هر ایرانی دو هزار یورو به قیمت صرافی ملی فروخته میشد که همیشه نرخ آن کمتر از بازار آزاد بود؛ یعنی هر ایرانی با کارت ملی میتوانست یک بار در سال ارز دولتی دریافت کند اما با ایجاد این تخلفات و سواستفادههای ناشی از اختلاف قیمت ارز صرافی ملی و بازار آزاد، بانک مرکزی به سرعت بخشنامه جدید در راستای ساماندهی اوضاع صادر کرد.
بر این اساس اواخر هفته اول آذرماه بود که بانک مرکزی با هدف ساماندهی بازار ارز، بخشنامه جدیدی برای صرافیها صادر کرد که بر اساس آن ارز مسافرتی ۲۲۰۰ یورو و براساس نیازهای ۲۵گانه تخصیص مییافت که به عنوان نمونه ارز مسافرتی فقط با ارائه مدارک سفر به متقاضی پرداخت میشد.
حتی بعد از این ابلاغیه، سوداگران بازار دست از کار نکشیدند و با ارائه بلیطهای صوری، ارز با نرخ صرافیهای بانکی و مجاز میخریدند و به امید سود بیشتر به دلالان بازار میفروختند. این اقدامات تا حدی پیش رفت که بانک مرکزی دوباره طی ابلاغیهای با هدف ساماندهی وضعیت فروش ارز مسافرتی، تخصیص ارزهای مسافرتی را در ۳طبقه مختلف تقسیمبندی کرد.
در این باره، یک مسئول بانک مرکزی به خبرنگار ایبِنا گفت: پیش از این براساس دستورالعمل بانک مرکزی برای همه مسافران اعم از سفر هوایی و زمینی و ... و با ویزا و بدون ویزا به طور یکسان ۲۲۰۰ یورو بود اما با رصد و پایش بانک مرکزی و دیگر دستگاههای نظارتی و همچنین گزارشهای مردمی تصمیم بر ساماندهی این اوضاع شد. بنابراین با بررسیهای انجام شده و همچنین جلسات متعددی که برگزار کردیم مقرر شد براساس تکلیف دولت، بانک مرکزی در سرفصل های مسافرتی تغییراتی اعمال کند.
به گفته این مقام مسئول، تغییرات سرفصلهای ارز مسافرتی به سه طبقه تقسیم شد که براین اساس به سفرهای هوایی با ویزا ۲ هزار یورو، سفرهای هوایی بدون ویزا ۳۰۰ یورو و سفرهای زمینی، ریلی و دریایی ۳۰۰ یورو ارز مسافری تعلق میگیرد.
از سوی دیگر برخی رسانه ها اخباری مبنی بر تخصیص ارز مسافرتی براساس ارز کشور مقصد منتشر کردند که ادعایی کذب است چرا که براساس اخبار رسیده به خبرنگار ایبِنا از سوی مسئولان بانک مرکزی، تغییری که در سرفصل سهمیه ارزهای مسافرتی ایجاد شده فقط درخصوص طبقهبندی نوع سفرها با هدف ساماندهی فروش ارز در صرافیها بوده و هیچگونه تغییر جدیدی براساس تخصیص ارز براساس ارز کشور مقصد صورت نگرفته است.
تا پیش از این هم روند کار به این شکل بود که اگر هر مسافری ارز دیگری معادل ارز تعیین شده براساس ابلاغیه بانک مرکزی درخواست میکرد، به او پرداخت میشد. درواقع تغییری در فروش ارز براساس نوع ارز کشور مقصد رخ نداده است و حسب درخواست مشتری، ارز مورد نیاز توسط صرافی به متقاضی فروخته خواهد شد که درصورت موجود بودن آن ارز در صرافی، پرداخت میشود.
به هر حال نکته مهم و اساسی اینجاست که سیاستهای بانک مرکزی در راستای ساماندهی فروش ارز مسافری و جلوگیری از سوداگری در بازار اعمال شده و ادعای کمبود ارز هم به هیچ عنوان صحت ندارد. بر همین اساس به طور قطع در آینده ای نزدیک شاهد برگشت آرامش نسبی به بازار خواهیم بود چرا که بساط «مسافران صوری» جمع خواهد شد. ضمن اینکه به گفته رئیس کل بانک مرکزی تا چند ماه دیگر نیز با سامانه الکترونیکی فروش ارز، خرید وفروشها شفاف و به دور از دلالی و سوداگری خواهد بود