به لحاظ برخورداری از نیروی انسانی، نهادهها و امکانات، توانایی ساخت سالانه ۱.۵ تا ۲ میلیون واحد مسکونی در کشور وجود دارد، اما کشور با چالشهایی مثل مکانیزم تامین مالی، عدم تناسب الگوی عرضه با تقاضا و معضلات متعدد در فرآیند احداث ساختمان مواجه است که رییسجمهور آینده باید آنها را رفع کند.
اقتصادگردان- مهدی روانشادنیا، کارشناس بازار مسکن با بیان این مطلب اظهار کرد: در مناظره اول کاندیداهای انتخابات ریاستجمهوری چقدر حیف که به بخش مسکن کمتوجهی شد؛ چه در سوالات و چه در پاسخها. شاید اگر سوالات به شکل قرعهکشی و غافلگیرانه پرسیده نمیشد، کاندیداها با تمرکز بهتری میتوانستند برنامههای خود را ارایه دهند. وی افزود: مسکن جدا از اینکه به دلیل در بر گرفتن یک سوم سبد خانوار، مسالهای مهم برای خانوادهها است از جهت پیشران بودن در اقتصاد نیز اهمیت ویژهای دارد. این کارشناس بازار مسکن با اشاره به صحبت کاندیداها مبنی بر نیاز سالانه کشور به یک میلیون مسکن گفت: این یافته جدیدی نیست و در طرح جامع مسکن به آن اشاره شده اما باید ببینیم نامزدها چطور میتوانند این مساله را عملیاتی کنند. از نوع صحبتها اینطور استنباط میشد که احداث یک میلیون مسکن را بسیار ساده تلقی میکنند اما موضوع به لحاظ اقتصادی، فنی، مهندسی، برنامهریزی و در نظر گرفتن ویژگیهای این بازار در شرایط فعلی از پیچیدگیهای خاصی برخوردار است. روانشادنیا تصریح کرد: من معتقدم به لحاظ توان نیروی انسانی، نهادهها، تجهیزات و امکانات به راحتی میتوانیم ۱.۵ تا ۲ میلیون مسکن در سال تولید کنیم اما با چند چالش مواجهیم؛ بخش اول مکانیزم تامین مالی است که عمده ابزارهای مالی و اعتباری ما فرسوده، قدیمی و غیرمتنوع است. کاندیداها عمدتا درباره تسهیلات سخن میگویند که قبلا هم این ابزار وجود داشته اما با وجود بهکارگیری آن طی دهههای گذشته وضعیت حوزه مسکن مطلوب نیست. بنابراین باید به سمت متنوع کردن نظام تامین مالی برویم. این برنامه میتواند از طریق بازار سرمایه، تعریف انواع صندوقهای سرمایهگذاری یا حتی فعال کردن روش قدیمی پیشفروش باشد. ولی قانون پیشفروش که سال ۱۳۸۹ تصویب شد به نوعی مانع جدی در این زمینه ایجاد کرد. وی، مشکل دیگر را موانع قانونی و نبود بستر مناسب در صنعت ساختمان دانست و گفت: در حال حاضر از آغاز فرآیند صدور پروانه ساختمان تا پایان کار باید انواع و اقسام مجوزها را دریافت کرد. بنابراین آنقدر پروسه طولانی میشود که هم در تکمیل واحدها تاخیر ایجاد میکند و هم هزینه تمام شده را بالا میبرد. در نتیجه بهتر است کاندیداها اعلام کنند آیا برنامهای برای رفع این موانع دارند یا خیر. این کارشناس بازار مسکن با بیان اینکه الگوی ساخت اشتباه است تاکید کرد: واحدهایی که عرضه میشود به لحاظ منطقه، متراژ و امکانات با الگوی تقاضا هیچ نوع انطباقی ندارد. عمده ساخت و سازها در مناطق مرفهنشین کلانشهرها انجام میشود؛ در حالی که تقاضای واقعی در مناطق میانی و جنوبی است. به گفته روانشادنیا، سالانه در کشور حدود ۵۰۰ هزار واحد مسکونی تولید میشود که ۴۰۰ هزار آن شهری و ۱۰۰ هزار روستایی است. در طرح جامع مسکن برآورد شده که به حدود دو برابر این میزان نیازمندیم که انباشت گذشته نیز در این طرح لحاظ شده است. اگر دولت آینده بتواند بستر را برای احداث ۵۰۰ هزار واحد فراهم کند.