همتی: جلوی فروپاشی اقتصاد را گرفتم!

درحالی به‌روایت آمار رسمی، بیشترین رشد نقدینگی در دوره ریاست‌کلی همتی ثبت شده است که او مدعی است جلوی فروپاشی اقتصاد را گرفته است!یکی از نقدهای اصلی که به عبدالناصر همتی رئیس‌کل فعلی بانک مرکزی و نامزد ریاست‌جمهوری، وارد است مدیریت او در حوزه تورم و نقدینگی است. بررسی این دو شاخص آماری در دوره مدیریت همتی بر بانک مرکزی نشان می‌دهد که رکوردهای بالایی در نقدینگی و تورم ثبت شده است حال آنکه همتی مدعی است جلوی فروپاشی اقتصاد را گرفته است.
بررسی آمارهای بانک مرکزی از رشد نقدینگی و پایه پولی نشان می‌دهد که رقم نقدینگی در دوره عبدالناصر همتی تقریباً دو برابر شده و از 1600 هزار میلیارد تومان در تیرماه سال 97 (قبل از روی کار آمدن همتی) به 3130 هزار میلیارد تومان (در آذر 99) رسیده است، در واقع نصف نقدینگی موجود در تاریخ اقتصاد ایران حاصل دسترنج رئیس‌کل بانک مرکزی است.
در حوزه پایه پولی هم 220 هزار میلیارد تومان ابتدای دوره همتی تا پایان آذر 99 به 407 هزار میلیارد رسیده که تقریباً 46 درصد آن در دوره مدیریت رئیس‌کل فعلی بانک مرکزی بوده است.
 بانک مرکزی البته در واکنش به این انتقادات اعلام کرده بود: وقتی به‌دلیل مشکلات ساختاری متوسط رشد نقدینگی در 20 سال گذشته 27.6 درصد است، ریاضیات پایه به ما می‌گوید هر سه سال نقدینگی دو برابر می‌شود؛ فرقی نمی‌کند سیاست‌گذار پولی چه‌کسی باشد.
با این حال اما این روزها و همزمان با داغ شدن تنور انتخابات ریاست‌جمهوری، همتی که جزء 7 کاندیدای ریاست‌جمهوری است در تلاش است کارنامه خود در بانک مرکزی را موفق نشان دهد و در عین حال به‌دلیل کارنامه نسبتاً‌ افتضاح دولت در اقتصاد، خود را از دولتی‌ها جدا کند.

همتی در روزهای اخیر چه از طریق صفحات مجازی خود و چه از طریق رسانه‌های خبری و صدا و سیما خود را نه‌تنها از بانیان وضع موجود جدا کرده است بلکه می‌گوید که از دلایل تغییر وضع موجود است؛ او هم البته به‌مانند سایر اعضای دولتِ روحانی اصرار دارد که اگر نبود فروپاشی می‌شد و... .
همتی شب گذشته نیز در کلاب هاوس بار دیگر این گفته‌های خود را تکرار کرد و به دفاع از عملکردش در بانک مرکزی پرداخت و به سؤالات برخی از فعالان رسانه‌ای نیز پاسخ داد.
خبرنگاری به همتی گفت: "آمارها نشان می‌دهد، رشد نقدینگی در سال 1397 - 23.1 درصد در سال 1398 - 31.3 درصد و در سال 1399 - 40.6 درصد شده است. حجم نقدینگی از 1883 هزار میلیارد تومان در سال 1397 به 3476 هزار میلیارد تومان در سال 1399 رسیده است، یعنی 84 درصد رشد،
ضمن اینکه در سال 1399 نسبت به سال قبل بیش از 1000 هزار میلیارد تومان به نقدینگی کشور اضافه شده است یعنی 1.5 برابر کل بودجه عمومی کشور در این سال.
این آمار حاکی از فاصله‌گرفتن نگران‌کننده رشد نقدینگی از روند بلندمدت در دوره مسئولیت آقای دکتر همتی است و بانک مرکزی در انجام وظیفه خود عملکرد بسیار ضعیفی داشته است.
مورد دیگر اینکه شما شیوه عجیبی در پاسخ دادن به نقدها برگزیده‌اید و آن اینکه در جواب هر انتقادی به عملکردتان می‌گویید «اگر من نبودم فلان‌طور (بدتر) می‌شد»! چیزی که اصلاً امکان ارزیابی ندارد؛ هرکسی می‌تواند بنشیند و بگوید «من نبودم وضع بدتر می‌شد» و کسی هم نتواند بسنجد که واقعاً چه می‌شد؟
آیا اگر دولت را به‌دست بگیرید باز هم به‌جای ارائه کارنامه روشن خودتان، مدام در مواجهه با بدتر شدن اوضاع خواهید گفت «اگر من نبودم اوضاع از این هم بدتر می‌شد»؟!!".
همتی در پاسخ گفت: "اشاره کرده بودم،‌ در طول 20 سال گذشته نرخ رشد نقدینگی به‌طور متوسط 27 درصد بوده است (در شرایط عادی و غیرعادی)؛ نقدینگی اگر 27 درصد رشد کند یعنی هر سه سال به‌اندازه دوره قبلش، اضافه می‌شود یعنی دو برابر می‌شود.
من فکر می‌کنم بعضی از رسانه‌ها و دوستان جفا می‌کنند و به‌جای اینکه مار بنویسند عکس مار را می‌کشند؛ می‌گویند "نقدینگی در سه سال دوره همتی، اندازه کل تاریخ اضافه شد."، این متر را به سال قبل ببرید و مقایسه کنید با 6 سال قبل از آن باز هم همین نتیجه را می‌گیرد.
این عیب همتی نیست، عیب ساختاری اقتصاد کشور است؛ نقدینگی در این سه سال از 27 درصد، ‌40 درصد شده است؛ می‌پذیرم! ولی اگر همتی نبود این رشد 70ـ80 درصد می‌شد نه 40 درصد! ما در سال 99 کرونا داشتیم، وام‌های قرض‌الحسنه را از همین ناحیه دادیم. کرونا در آمریکا باعث شد رشد پایه پولی بیش از 50 درصد شود، آمریکا مجبور شد پول چاپ کند.
 همتی توانست کنترل کند، ‌همتی کنار کرونا تحریم هم داشت. درآمد 45میلیاردی بانک مرکزی، 5 میلیارد دلار شد. از رئیس‌کل بانک مرکزی انتظار دارید معجزه کند؟ البته از معجزه هم بالاتر نیاز است. رئیس‌کل بانک مرکزی اجازه داد فروپاشی اتفاق بیفتد؟".
رشد نقدینگی که عمدتاً به‌دلیل تأمین کسری بودجه و بی‌انضباطی مالی دولت‌هاست،‌ مهمترین عامل افزایش تورم ساختاری در اقتصاد ایران است.
به‌طور معمول دولت‌ها برای جبران کسری بودجه خود به استقراض مستقیم و غیرمستقیم از بانک مرکزی روی می‌آورند که در نهایت با خلق پول جدید و رشد پایه پولی همراه است و در نهایت افزایش نرخ تورم را به اقتصاد تحمیل می‌کند.

کاندیدای سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری گفت: در ۴ سال می‌شود بسیاری از مشکلات اقتصادی را حل کرد مگر اینکه درگیر بحث سیاسی شویم. همین بحث‌های سیاسی به صورت جدی باعث شده نتوانیم در پیشبرد اقتصادی و افزایش رفاه مردم موفق باشیم.
عبدالناصر همتی کاندیدای سیزدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری در نخستین برنامه تبلیغاتی تلویزیونی خود در برنامه گفت‌وگوی مستقیم با دوربین شبکه یک سیما گفت: جایگاه اقتصاد ایران همتراز شجاعت، صبر و تلاش‌های مردم ایران نیست.

وی افزود: دلایل زیادی برای این موضوع وجود دارد. امروز چیزی بنیادی تر از بهتر شدن وضعیت معیشت مردم نیست و هر برنامه از سوی نامزدها ارائه شود باید برای همین باشد. الان با توجه به برداشتی که بنده دارم بیش از 60 تا 70 درصد مردم دغدغه شان اقتصادی است و بنابراین محور اصلی دولت آینده باید رفع مشکلات اقتصادی مردم باشد.

همتی: دولتی بر مبنای بینش اقتصادی تشکیل می‌دهم

رئیس فعلی بانک مرکزی تصریح کرد: بحث های سیاسی باعث شده نتوانیم در افزایش رشد اقتصادی مردم موفق باشیم. همه اینها به حکمرانی اشتباه اقتصادی است. برخی سوال می‌کنند خود من به عنوان کسی سه سال رئیس بانک مرکزی بوده چرا اقدامی انجام نداده‌ای؟ باید بگویم من برای تغییر، اختیاراتی فراتر از بانک مرکزی نیاز دارم. در 3 سال گذشته متوجه شدم که گیر اصلی کشور درعدم پیشرفت، در اصول و حکمرانی اقتصادی است.

نامزد سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری اظهار داشت: برای رسیدن به اهدافم نیاز به اقداماتی داریم. مردم کشورمان تحمل این روند اقتصادی را دیگر ندارند. ما در فرصت 4 ساله آینده اگر نتوانیم مشکلات را حل کنیم ممکن است خیلی دیر شود. علت حضور بنده وجود این دغدغه بوده است. فرصت 4 ساله آینده یک فرصت استثنایی و بسیار حساس است اگر نتوانیم مشکلات اقتصادی و عقب ماندگی اقتصادی که ایجاد شده است و انسدادی که در داخل ایجاد شده و انزوای بین‌المللی که پیدا کرده ایم را در 4 سال آینده حل کنیم ممکن است دیگر دیر شود.

همتی اضافه کرد: من ظرف سه سال گذشته با مسئولیتی که داشتم متغیرهای اقتصادی را پیگیر بودم و تلاش زیادی کردم که ببینم گیر اصلی کشور برای عدم پیشرفت چه چیزی است گیر اصلی کشور برای این است که تولید شکل نمی‌گیرد.

وی در تشریح دلایل وجود تورم مزمن در چند دهه‌ گذشته، گفت: به مردم اعلام می‌کنم که این موضوع یک روز و دو روز نیست.اگر بینش اقتصادی را در اقتصاد و در راس آن در خود رئیس‌جمهور و مجموعه اصلی دولت نداشته باشیم نمی‌توان مشکل را حل کرد. تجربه ثابت کرده است دیگر ما نمی‌توانیم بر اساس آزمون و خطا پیش برویم. من چند آمار را خدمت مردم عرض می کنم تا ببینیم عمق مشکلات کجاست. چند متغیر در کشور وجود دارد که مردم هر روز با آن درگیر هستند یکی از آنها رشد اقتصادی است.

وی افزود: میانگین رشد اقتصادی ما در سه دهه گذشته 3 درصد بوده است در حالی که ما پیش بینی و برنامه بلندمدت کشورمان این بود که سالانه 8 درصد رشد داشته باشیم. اگر همین 3 درصد رشد اقتصادی سالانه و به صورت مداوم بود قابل تحمل بود اما این رشد 3 درصد بسیار با نوسان درگیر بوده است. در سال‌هایی رشد منفی 5 و منفی شش درصد داشتیم در سالهایی این رشد ارقام دیگری داشته است. مهم‌ترین طرح‌هایی که برای توسعه اقتصادی گفته شده لازمه آن رشد مداوم تولید و رشد مداوم اقتصاد است. اگر نتوانیم رشد مداوم را ایجاد کنیم عملاً پیش بینی ناپذیر شدن اقتصاد موجب می‌شود لطمات زیادی را از این بابت ببینیم.

وی تصریح کرد: من فکر می‌کنم اگر می‌خواهیم به رشد توجه کنیم باید ببینیم چه پیش نیازهایی برای آن نیاز است و دولت آینده چه برنامه‌هایی برای آن دارد.

همتی اضافه کرد: دومین موضوع بحث نرخ تورم است، ظرف 30 سال گذشته و حتی 50 سال گذشته میانگین نرخ تورم حدود 20 درصد بوده است و این موضوع نشان می‌دهد یک ساختار مشکل‌ساز وجود دارد.

نامزد سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری اظهار داشت: نکته دیگر میانگین رشد نقدینگی بوده که در سه دهه گذشته سالیانه 27.5 بوده است. این رقم خیلی زیاد است یعنی با توجه به رشد 3 درصدی اقتصاد در سال، یعنی 24 واحد درصد بیشتر از رشد اقتصادی آن نقدینگی رشد کرده است.

وی در مورد پایه پولی بیان داشت: پایه پولی، پولی است که توسط بانک مرکزی به اقتصاد عرضه می‌شود اگر پایه پولی ما رشد پیدا کند با ضریب فزاینده که در حال حاضر 7 و نیم است یعنی وقتی می‌گوییم نرخ رشد سه دهه گذشته پایه پولی مان نزدیک 22 درصد بوده است باید ببینیم چه دلایلی باعث میانگین 22 درصد شده است و چرا بانک مرکزی در سه دهه گذشته مجبور شده است سالی 20 درصد به صورت میانگین رشد پایه پولی داشته باشد.

همتی گفت: بانک مرکزی در دولت رای ندارد بنابراین من نقشی در تصمیم‌گیری دولت ندارم. باید با چین و روسیه تعامل کنیم. با غرب هم باید بر اساس منافع ملی کار کنیم. تورم را در دولتم هشت تا 12 درصد پیش بینی و رشد اقتصادی را حداقل پنج درصد محقق خواهم کرد.

همتی:  پیش بینی تورم را در دولتم 8 تا 12درصد و رشد اقتصادی را حداقل 5 درصد محقق خواهیم کرد.

وی گفت: عوامل سیاسی و نظرات سیاسی بر نظرات فنی حاکم شده است. یکی از دلایلی که من به این نتیجه رسیدم که در رقابت انتخاباتی وارد شود همین است که فن سالاری را در تنظیم و اجرای بودجه حاکم بکنیم. مادرِ همه مشکلات ما، بودجه سالانه است. بودجه ما نسبت به سال گذشته تقریبا 100 درصد افزایش پیدا کرد. این 100 درصد افزایش پیدا کند منابع آن از کجا می آید؟ نتیجه این سلطه سیاست‌های مالی بر سیاست‌های پولی است که تمام سیاست‌های بانک مرکزی را خنثی می‌کند و این یعنی تداوم روند تورم های گذشته.

وی افزود: ما تورم را با هدف 8 تا 12 درصد پیش بینی می‌کنیم که ان شاء الله بتوانیم تحقق ببخشیم و رشد اقتصادی حداقل 5 درصد. من فکر می‌کنم بر اساس برنامه بلند مدت باید بشود 8 درصد. با توجه به مشکلاتی که تحریم ایجاد کرده و کمبودهایی که در سرمایه گذاری ها داشتیم، من با احتیاط می گویم حداقل 5 درصد میانگین رشد 4 سال آینده را باید در اقتصاد شاهد باشیم.