۴.۵ درصد کل بیت کوین دنیا در ایران استخراج می‌شود/ ارز و سکه با ثبات نسبی همراه است

خبراقتصادی  – محسن شمشیری
در بازار ارز قیمت دلار 22 هزار و 900 تومان، قیمت یورو 27 هزار و 800 تومان و درهم امارات  6 هزار و  250 تومان اعلام شده است.قیمت هر قطعه سکه تمام بهار آزادی طرح جدید روز (شنبه) در بازار تهران با کاهش ۶۰ هزار تومانی نسبت به روز کاری گذشته به رقم ۱۰ میلیون و ۲۰ هزار تومان رسید.سکه تمام بهار آزادی طرح قدیم نیز ۹ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان معامله شد.
نیم‌سکه بهار آزادی پنج میلیون و ۸۰۰ هزار تومان، ربع سکه سه میلیون و ۸۰۰ تومان و سکه یک گرمی هم ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار تومان قیمت خورد.علاوه بر این، در بازار طلا نیز نرخ هر گرم طلای ۱۸ عیار به یک میلیون و ۱۸ هزار تومان رسید.
نرخ دلار در صرافی‌های بانکی شنبه، یکم خردادماه با ۴۵ تومان افزایش نسبت به روز کاری گذشته به رقم ۲۲ هزار و ۳۴۵ تومان رسید.قیمت فروش یورو نیز   با ۲۰۹ تومان افزایش نسبت به روز کاری گذشته به رقم ۲۷ هزار و ۳۸۱ تومان رسید. قیمت خرید هر دلار ۲۱ هزار و ۹۰۳ تومان و نرخ خرید هر یورو نیز ۲۶ هزار و ۸۳۸ تومان بود.علاوه بر این، نرخ خرید دلار در بازار متشکل ارزی ۲۲ هزار و ۳۴۵ تومان و نرخ فروش آن ۲۲ هزار و ۱۲۴ تومان اعلام شد.  همچنین نرخ خرید یورو در این بازار ۲۷ هزار و ۳۸۱ تومان و نرخ فروش آن نیز ۲۷ هزار و ۱۱۰ تومان اعلام شد.در سامانه سنا نیز دلار ۲۲ هزار و ۲۱۵ تومان و  یورو ۲۷ هزار و ۵۲ تومان قیمت خورده است.همچنین در سامانه نیما در معاملات ، حواله یورو به قیمت ۲۵ هزار و ۱۶۸ تومان فروخته و حواله دلار به قیمت ۲۰ هزار و ۶۶۸ تومان معامله شد.
‌بررسی نرخ دلار در دومین ماه سال بیانگر این است که میانگین نرخ فروش این نوع ارز در بازار تقریبی معادل ۲۲ هزار و ۸۴۵ تومان بوده و برای مدتی با کاهش ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ تومانی مواجه شده است اما در روزهای پایانی ماه افزایش نسبی یافت.
بازار ارز متاثر از سیگنال‌های مذاکرات وین روزهای پایانی فروردین ماه را با کاهش قیمت سپری کرد به طوری که نرخ دلار به کانال ۲۳ هزار تومان هم نزدیک شد.اما با ورود به دومین ماه سال جاری دلار وارد کانال ۲۴ هزار تومان شد و تا ۱۰ روز بعد در محدوده ۲۳ هزار تومان قرار گرفت.

با رسیدن اخبار مثبت از مذاکرات وین، روند کاهش قیمت‌ها در بازار ارز شروع شد و نرخ دلار در کمتر از یکی دو روز معادل ۲۰۰۰ تومان کاهش یافت به گونه‌ای که وارد کانال ۲۱ هزار تومان شد حتی در روزهایی به ۲۰ هزار تومان هم نزدیک شد. اما روند کاهشی در بازار ارز عمر کوتاهی داشت و روند افزایشی در بازار دوباره جان گرفت و در روزهای پایانی اردیبهشت ماه دلار به ۲۳ هزار تومان هم رسید.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که میانگین نرخ دلار در اردیبشهت در بازار آزاد و صرافی‌ها به ترتیب تقریبا معادل ۲۲ هزار و ۸۴۵ تومان و ۲۲ هزار و ۲۸۷ تومان بوده است.

در کل، بازار ارز در اردیبهشت ماه بیش از پیش تحت تاثیر جو روانی و سیاسی قرار گرفت و طبق گفته تحلیلگران این بازار و فعالان آن در انتظار نتیجه مذاکرات ایران و آمریکا درباره احیای برجام بودند.

در این بین، گفته‌هایی مطرح می‌شد که بانک مرکزی اقدام به ارزپاشی کرده است تا روند بازار کاهشی شود که رئیس کل بانک مرکزی در پاسخ گفت: روند کاهشی در بازار ارز ناشی از ارز صادرکنندگان است و روش ما ارزپاشی نیست زیرا، در این راستا بازار متشکل ارزی ایجاد شده است.

درحالیکه کارشناسان اقتصادی تنها عامل موثر در کاهش نرخ دلار در این ماه را اخبار مذاکرات وین می‌دانند، همتی معتقد است که نرخ دلار را به ۲۰ هزار تومان رسانده است و بیش از این هم کاهش می‌یابد.

همچنین، وی احتمال رفع تحریم‌ها و آزادی منابع بانک مرکزی و ایجاد انتظارات مثبتی را عوامل موثر در کاهش نرخ ارز اعلام کرده است.

از سوی دیگر، کارشناسان ثبات نرخ ارز را مهم‌تر از کاهش نرخ ارز می‌دانند زیرا، تولید کشور به دلیل بالا بودن هزینه‌های تولید متاثر از این امر متضرر می‌شود و واردکنندگان از این موضوع نفع می‌برند.

بنابراین، در صورت رفع تحریم‌ها در روزهای آینده مهم‌ترین اقدام برای مدیریت بازار ارز، ثبات نرخ دلار است که کارشناسان می‌گویند، محدود ۲۰ هزار تومان مناسب‌ترین گزینه برای تثبیت نرخ دلار است تا تولیدکنندگان ضرر نکنند و قیمت کالاها هم با روند کاهشی مواجه شوند.

حدود ۴.۵ درصد از کل استخراج بیت کوین دنیا در ایران انجام می‌شود و سالانه یک میلیارد دلار برای کشور درآمد دارد.
مطالعات جدید نشان می‌دهند حدود 4.5 درصد از کل استخراج بیت کوین دنیا در ایران انجام می‌شود. بنابراین ایران می‌تواند صدها میلیون دلار از ارزهای مجازی درامد داشته باشد و از آن برای کاهش تاثیر تحریم‌ها استفاده کند.

 گزارش شرکت تحقیقات بلاکچین الیپتیک نشان می‌دهد تولید بیت کوین ایران با سطح فعلی استخراج آن، سالانه یک میلیارد دلار برای این کشور درآمد دارد.

 آمریکا یک تحریم همه جانبه اقتصادی علیه ایران وضع کرده است که شامل صنعت نفت، بانکداری و کشتیرانی این کشور می‌شود.

 شرکت الیپتیک بر اساس اطلاعات به دست آمده از استخراج کنندگان بیت کوین توسط مرکز آلترنیتیو فایننس تا آوریل 2020 و همچنین ارقام منتشر شده توسط نیروگاه برق وابسته به وزارت نیروی ایران تخمین می‌زند حدود 600 مگاوات برق در ایران توسط استخراج کنندگان بیت کوین مصرف شده است.

    

 بیت کوین و سایر ارزهای طی مجازی فرآیندی با عنوان استخراج یا ماینینگ ایجاد می‌شوند که طی آن کامپیوترهای پرقدرت با یکدیگر جهت حل مسائل ریاضی پیچیده رقابت می‌کنند. این فرایند مصرف انرژی بالایی دارد و به برق تولید شده توسط سوخت های فسیلی که ایران منابع بالایی از آن را دارد وابسته است.

 بانک مرکزی ایران تجارت بیت کوین و سایر ارزهای مجازی را که در خارج از کشور استخراج شده باشند ممنوع کرده است.

 در گزارش شرکت الیپتیک آمده است:« ایران به این نتیجه رسیده که  استخراج بیت کوین فرصتی جذاب برای اقتصاد تحریم شده این کشور است که با مشکل کمبود پول نقد مواجه است ولی ذخایر بالای نفت و گاز طبیعی در اختیار دارد».

 برق مورد استفاده استخراج کنندگان ارز مجازی در ایران برابر با سوختن سالانه 10 میلیون بشکه نفت است یعنی حدود 4 درصد از کل صادرات نفت ایران در 2020.

 استخراج کنندگان مستقر در ایران مستقیماً بیت کوین دریافت می‌کنند و می‌توانند از آن برای واردات استفاده کنند، به این ترتیب تحریم‌های وضع شده علیه موسسات مالی ایران دور زده می‌شود.
احتمال کاهش نقش دلار در مبادلات جهانی

یک کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به اینکه ممکن است تا چند سال آینده نقش دلار در اقتصاد جهانی به پُررنگی  نباشد، افزود: نقش دلار در شکل‌گیری تورم داخلی به صورت غیرمستقیم است.

میثم رادپور، کارشناس امور اقتصادی درباره نقش دلار در اقتصاد کشور و تاثیر آن بر بالا و پایین شدن نرخ تورم به خبرنگار ایبِنا گفت: بعضی اوقات تورم‌های بالا با جهش‌های دلار مقارن می‌شوند که تا حدی طبیعی به نظر می‌رسد زیرا دلار تورم خارجی را به طور مستقیم و تورم داخلی را به صورت غیر مستقیم افزایش می‌دهد.

وی دلیل این مسئله را چنین توضیح داد: تاریخچه بازار ارز و تورم نشان از این دارد که تورم بالا کشور از محل دلار نیست زیرا زمانی که قیمت دلار را دولت ثابت نگه می‌دارد، مسئله‌ای که باعث جابه‌جایی قیمت آن می‌شود، تورم است که آن هم به نقدینگی که به هر دلیل در کشور رشد پیدا می‌کند، ارتباط دارد.    

این کارشناس مسائل ارزی در ادامه بیان کرد: دولت در زمانی که از تورم نسبتا بالایی برخوردار هستیم، تلاش در ثابت نگه داشتن قیمت دلار ‌دارد و این در حالی است ‌که به هر حال در جایی این انرژی ذخیره شده قیمت دلار آزاد می‌شود و تورمی هم که پیش از این به دلیل اضافه نشدن قیمت دلار مشاهده نکرده بودیم را هم می‌بینیم.

وی در ادامه تاکید کرد: مسئله مشخص دیگری که در این زمینه باید مورد اشاره قرار گیرد، مسئله تحریم‌ها است زیرا غیر از بحث نقش دلار هزینه نقل و انتقال و معاملات هم بر تورم اضافه می‌کند و این موضوع ایران را با سایر کشورها به حیث بحث مورد اشاره مجزا می‌سازد زیرا در آن کشورها به دلیل عدم تورم مردم کمتر تقاضای خروج سرمایه خواهند داشت و حساب سرمایه (حسابی که مردم دلار برای پس‌انداز تهیه می‌کنند) بسیار کم محدود می‌شود، اما در ایران همین حساب سرمایه به دلیل تورم همیشه بر بازار ارز فشار وارد می‌کند و تقاضای غیرتجاری به خصوص در دوره‌های تشنجات سیاسی به وجود می‌آورد که منجر به جابه‌جایی دلار می‌شود.  

این کارشناس مسائل ارزی در این رابطه اظهار داشت: بدون شک هر کشوری که تورم بالایی دارد، با مشکلات اشاره شده دست به گریبان است، چنانچه تورم بالا وجود نداشته باشد شاهد آشفتگی در بازار ارز هم نخواهیم بود.  

رادپور درباره نقش سبد ارزی بر کمرنگ شدن تاثیر دلار بر اقتصاد ابراز کرد: تصمیم درباره استفاده از سبد ارزی تنها به ایران مربوط نمی‌شود، باید طرف یا طرف‌های مقابل هم به چنین جمع‌بندی دست پیدا کنند. کشور ما به عنوان سرزمینی که نقش کوچکی در اقتصاد بین‌الملل دارد، در این زمینه گام خیلی موثری نمی‌تواند بردارد. البته پیمان‌های پولی با کشور ترکیه منعقد شده، اما باید این نکته را مورد توجه قرار داد که نزدیک به ۶۰ یا ۷۰ درصد تجارت بین‌المللی با دلار انجام می‌شود و دنیا  پذیرفته که اقتصاد آمریکا، قدرتمند است. علاوه بر این عادت تجار و کسب و کارها براساس دلار شکل گرفته، بنابراین در این زمینه گام خیلی موثری نمی‌توان برداشت.

وی در ادامه افزود: مشکل این است که نظام پولی دنیا، واحد پول ایالات متحده به حساب می‌آید و برای ورود به این نظام باید با قواعد آن‌ها پیش رفت. تمام کشورهایی که با ایران کار می‌کنند هم براساس همین قواعد مشغول به فعالیت هستند، بنابراین تعویض این قواعد از سوی ایران غیرممکن است، البته احتمال تغییر در آینده وجود دارد و این امکان موجود است که نقش دلار تا چند سال دیگر به پُررنگی  نباشد، اما اکنون چنین کارهایی مشکل ایران را در بازار ارز برطرف نمی‌سازد.

برنامه جدید بانک مرکزی آمریکا در جهت توسعه ارز دیجیتال
بانک مرکزی ایالات‌متحده آمریکا (فدرال رزرو) در تلاشی برای توسعه ارز دیجیتال خود اعلام کرد، پنجشنبه مقاله تحقیقی را منتشر خواهد کرد که در آن، این حرکت رو به جلو بیشتر بررسی شده است.

به گزارش سی ان‌بی‌سی، اگرچه بانک مرکزی برنامه خاصی در مورد ارز تعیین نکرده است، اما رئیس هیأت‌مدیره فدرال رزرو، جروم پاول با تاکید بر پیشرفت فناوری پرداخت اعلام کرد که بانک فدرال به‌دقت نظارت و انطباق با این نوآوری‌ها داشته است.

پاول بیان کرد: «عملکرد موثر اقتصاد ما مستلزم این است که مردم نه‌تنها به دلار بلکه به شبکه‌های پرداخت، بانک‌ها و سایر ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت که به چرخش روزانه پول کمک می‌کنند، اعتماد و اطمینان داشته باشند.»

وی ادامه داد: تمرکز ما بر اطمینان از یک سیستم پرداخت ایمن و کارآمد است که مزایای گسترده‌ای برای خانواده‌ها و مشاغل آمریکایی فراهم کند و در عین حال نوآوری را نیز بپذیرد.

مقامات بانک فدرال بر اهمیت صدور ارز دیجیتال بانک مرکزی به‌جای شرکت در مسابقه با همتایان جهانی خود تاکید کرده‌اند. بااین‌حال، حرکت چندین کشور، به‌ویژه چین، در فضای ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) بحث در مورد میزان جدیت بانک فدرال رزرو در جهت توسعه ارز دیجیتالی را تشدید کرده است. پیشرفت چین این نگرانی را ایجاد کرده است که بتواند موقعیت دلار را به‌عنوان ارز ذخیره جهانی تضعیف کند.

دیوید تیتر، سرگروه بخش سیستم بلاک‌چین شرکت اکسنچر که رهبری تحقیقات ارائه شده به CBDC را به عهده دارد، اظهار کرد: «انجام این کار مدتی طول خواهد کشید. ما در مورد روندی چهار یا پنج‌ساله به دسترسی واقعی و استفاده واقعی و بسیاری از یادگیری‌ها صحبت می‌کنیم که باید از این به بعد اتفاق بیفتد تا مطمئن شویم که نحوه اجرای آن با ارزش‌ها و قوانین اجتماعی هر کشور متناسب است.»

پاول با اشاره به محبوبیت روزافزون ارزهای دیجیتال مانند بیت‌کوین گفت: هنوز ارزهای دیجیتالی، مکانیسم‌های پرداخت ناکارآمد هستند، البته استیبل‌کوین که به ارزهای خاصی گره خورده، وضعیت بهتری دارد.

وی در ادامه افزود: «پیشرفت‌های فناوری امکانات جدیدی را به بانک‌های مرکزی از جمله بانک فدرال ارائه می‌دهد. هرچند که ممکن است از ساختارها و فناوری‌های مختلفی استفاده شود اما ارز دیجیتالی CBDC  می‌تواند برای استفاده عموم مردم طراحی شود.»

چندین سال است که بانک فدرال در حال بررسی سیستم‌های پرداخت است و قصد دارد محصولی به نام FedNow را احتمالا در سال ۲۰۲۳ به بازار عرضه کند، این محصول بسیاری از مسائل مربوط به ارز دیجیتال را برطرف می‌کند مانند نیاز به بدون واسطه بودن در معاملات و مشکل خانواده‌هایی که هیچ حساب بانکی ندارند.

با این حال، سکه‌های دیجیتال نمایانگر راهی هستند که بانک‌های مرکزی برای کارآمدتر کردن پرداخت‌ها دنبال می‌کنند. بااین‌وجود، چندین مسئله پیرامون اجرا باقی‌مانده است که مانع تلاش‌ها شده است.

رئیس هیأت‌مدیره فدرال رزرو بیان کرد: ما در فدرال رزرو قبل از هرگونه تصمیم‌گیری متعهد به شنیدن انواع نظرات در مورد این موضوع مهم هستیم و خطرات و فرصت‌های گسترده‌تری که ارز دیجیتال می‌تواند ارائه کند را در نظر می‌گیریم.

بانک فدرال ایالات متحده در حال همکاری با گروه‌های مختلفی از جمله بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی در این پروژه است و این مقاله نمایانگر آغاز فرایندی قابل‌تامل و مشورتی است. لازم‌به‌ذکر است، فدرال رزرو بوستون پیش‌گام این پروژه است.

شاخص دلار

شاخص دلار که نرخ برابری آن در مقابل سبدی از ارزهای جهانی را اندازه می‌گیرد، در معاملات  با ۰.۳۳ درصد افزایش نسبت به روز گذشته در سطح ۹۰.۰۹۵ واحد بسته شد.
در تازه‌ترین دور از معاملات، پوند با ۰.۱۹ درصد کاهش نسبت به روز قبل خود و به ازای ۱.۴۱۵ دلار مبادله شد. یورو ۰.۳۹ درصد پایین رفت و با ورود به کانال ۱.۲۱ به ۱.۲۱۶ دلار رسید.

در معاملات بازارهای ارزی آسیایی، هر دلار با ۰.۱۷ درصد افزایش به ۱۰۸.۹۹۱ ین رسید. در برابر همتای استرالیایی، هر دلار آمریکا به ازای ۱.۲۹۴ دلار مبادله شد. همچنین نرخ برابری دلار معادل ۶.۴۳۵ یوان چین اعلام شد.