بانک مرکزی برای رمزارزها، اقدام شتابزده ای انجام نمی‌دهد / جلوگیری از انباشت معوقات بانکی با سامانه نظارتی سمات

خبراقتصادی  - رییس کل بانک مرکزی درباره اخبار منتشر شده در مورد بستن درگاه‌های پرداخت صرافی‌های رمز ارزی توسط بانک مرکزی در روزهای اخیر، گفت: درخواست بنده همچون گذشته این است که مردم سرمایه‌های خود را به بازارهای غیررسمی که هیچ مجوزی از نهادهای قانونی ندارند، وارد نکنند.
عبدالناصر همتی درباره رمزارزهای استخراج شده در داخل کشور، افزود: در مورد رمزارزهای استخراج شده در داخل تکلیف روشن است و می‌توان از آن برای واردات کالا استفاده کرد.
وی درخصوص مدیریت و تنظیم‌گری مبادلات سایر رمز ارزها، یادآور شد: مدیریت و تنظیم‌گری مبادلات سایر رمزارزها نیازمند بررسی همه‌جانبه، جامع و منسجم است و معتقدم پیش از هرگونه اقدام سلبی یا حتی تسهیل‌گری باید هماهنگی لازم بین همه عوامل و ذی‌نفعان ایجاد شود.
رییس‌کل بانک مرکزی با تاکید بر اینکه این بانک درباره رمزارزها منفعل نبوده است، تصریح‌کرد: برخلاف شایعه‌ها و اخبار منتشر شده، بانک مرکزی به هیچ عنوان در این حوزه منفعل نبوده و برای ترسیم نقشه جامع مدیریت فضای کنونی، ضمن رایزنی با حوزه‌های مختلف حاکمیت و دولت در راستای تبیین راهبرد کلان کشور در مواجهه با پدیده رمزارزها، اقدام موثری را با همکاری مرکز ملی فضای مجازی انجام داده است.
وی ابراز امیدواری کرد: بتوانیم با ایجاد الگوی فکری و ذهنی یکسان در بدنه اجرایی و تقنینی کشور، شرایط بهینه‌ای را برای کشور مهیا کنیم و به‌طور قطع در این راه نقش مجلس در تنظیم قوانین مربوطه بسیار پُر رنگ است.بانک مرکزی تا زمان ترسیم نقشه راه مذکور از انجام هر اقدام شتابزده‌ای که این روزها شایعه شده است، خودداری می‌کند.
طبق مصوبه هیات دولت فقط رمز ارزهای استخراجی در داخل کشور طبق ضوابط می تواند مورد استفاده قرار گیرد و از این رو معامله‌ی دیگر رمزارزها مجاز نمی باشد.براین اساس صرافی‌های مجاز و بانک ها می‌توانند در چارچوب ضوابط یاد شده نسبت به انجام پرداخت‌های ارزی بابت واردات از طریق رمزهای استخراج شده در داخل کشور اقدام کنند. اما معامله و خرید فروش رمزارزهای دیگر مجاز نیست.  
پیشتر نایب رییس‌کمیسیون اقتصاد نوآوری و تحول دیجیتال اتاق بازرگانی تهران با بیان اینکه حجم مبادله روزانه رمزارزها در پایان اسفندماه ۹۹ بین پنج تا ۱۰ هزار میلیارد تومان تخمین زده شده است، ادعا کرد: برآورد می‌شود که ۱۲ میلیون ایرانی صاحب رمزارز باشند.

جلوگیری از انباشت معوقات بانکی با استفاده از سامانه نظارتی سمات

 از سوی دیگر، رییس کل بانک مرکزی با بیان اینکه از مزایای سامانه سمات جلوگیری از انباشت معوقات بانکی است، گفت: این سامانه قدرت نظارتی بانک مرکزی را افزایش داده و بانک‌ها می‌توانند بر تضامین و وثایق ضمانت‌کنندگان نظارت کرده و سابقه مشتریان را نیز کنترل کنند.

عبدالناصر همتی  در آیین رونمایی از «سامانه سمات» با بیان اینکه این سامانه حصل سال‌ها تلاش همکاران بخش های فناوری های نوین، اعتبارات و اداره اطلاعات بانکی بانک مرکزی است، تصریح کرد: این سامانه نقش حیاتی در فعالیت های اصلی نظام بانکی و به صورت ویژه اعطای تسهیلات، دارد.یکی از مشکلات اصلی شبکه بانکی که منشأ بسیاری از فسادها و تخطی ها در گذشته نیز بوده است، نحوه تسهیلات‌دهی بانک‌هاست؛ اما خوشبختانه با پیاده‌سازی این سامانه می‌توان به افزایش نظارت بر تسهیلات‌دهی بانک‌ها امید داشت.
وی با بیان اینکه شبکه بانکی بنا به مسئولیت خود تسهیلات بسیاری را روزانه به بخش های مختلف اقتصاد اعطا می کند، گفت: در این زمینه ضرورت داشت کنترل، نظارت و اعتبارسنجی لازم نیز بر نحوه تسهیلات دهی بانک‌ها مدنظر قرار گیرد که «سامانه سمات» این امر را محقق می کند و به همین دلیل اهمیت بسزایی دارد، چراکه اطلاعات موثری را درخصوص نحوه تسهیلات‌دهی بانک‌ها فراهم می‌کند و در همان حال قدرت سیاست گذاری بانک مرکزی را افزایش می دهد.
همتی با بیان اینکه در حال حاضر امکان اعطای تسهیلات بدون صدور کد رهگیری در سامانه سمات وجود ندارد، یادآور شد: بنابراین این سامانه به افزایش قدرت نظارتی بانک مرکزی نیز کمک می‌کند و بانک‌ها می توانند بر تضامین، وثایق، ضمانت کنندگان نظارت لازم را به عمل آورند و سابقه مشتریان را نیز کنترل کنند.
همتی یکی دیگر از مزایای سامانه سمات را جلوگیری از انباشت معوقات بانکی خواند و گفت: طی چند سال اخیر تسهیلات زیان‌باری که موجب انباشت معوقات شود، وجود نداشته است و آنچه به عنوان معوقات کلان مطرح می‌شود مربوط به سالیان گذشته است؛ اما اکنون و با وجود «سامانه سمات» با ضریب اطمینان بالایی، شاهد کنترل‌ و نظارت بر تسهیلات‌دهی بانک‌ها و نیز افزایش قدرت سیاست گذاری بانک مرکزی خواهیم بود.
وی خواستار بهره گیری هرچه بیشتر و دقیق بانک مرکزی و شبکه بانکی از «سامانه سمات» شد و گفت: ضروری است حوزه نظارت بانک مرکزی و همکاران شبکه بانکی با بهره‌گیری از این سامانه، به برقراری نظام تسهیلات‌دهی شفاف و براساس اعتبارسنجی صحیح کمک کنند و در این مسیر تلاش شود تسهیلات به طور دقیق به بخش‌های مختلف اقتصادی مانند تولید، خدمات و غیره اعطا شود.ضروی است به طور منظم، نظارت لازم به واسطه سامانه سمات بر نحوه تسهیلات‌دهی شبکه بانکی به عمل آید تا از انحراف های احتمالی در تسهیلات نظام بانکی جلوگیری شود و در صورت وقوع انحراف در تسهیلات می توان این نکات را به شبکه بانکی متذکر شد.
سامانه سمات به عنوان بانک جامع اطلاعات تسهیلات و تعهدات بانکی در سراسر کشور، مرجع اصلی اطلاعات تسهیلات و همچنین تعهدات بانکی شامل ضمانت‌نامه‌ها و اعتبارات اسنادی تلقی می شود.مزیت سامانه جدید سمات پردازش سریع و تکمیل نواقص سامانه قبلی، ارسال و بروزرسانی برخط اطلاعات مشتریان در راستای تجمیع و یکپارچگی اطلاعات تسهیلات گیرندگان شبکه بانکی و همچنین بهبود روش تسهیلات دهی، اعتبارسنجی صحیح مشتریان بانک‌ها و بهبود و پیشگیری از مطالبات غیرجاری بانکی است.
سامانه سمات به عنوان بانک اطلاعات جامع تسهیلات و تعهدات، اطلاعات مربوطه را جمع آوری و بین شبکه بانکی به اشتراک می‌گذارد، بر این اساس استعلام از سامانه مذکور برای تمامی شعب سراسر کشور برقرار شده است. از این رو بانک‌ها موظفند قبل از ارائه تسهیلات و تعهدات، وضعیت اعتباری مشتریان را در سامانه سمات استعلام کنند و در صورتی که مشتری بر اساس مقررات مربوطه بدحساب شناخته شود، مجاز به ارائه تسهیلات و تعهدات به وی نیستند.بررسی اعطای تسهیلات و دسته چک در شعب بانکها، اعتبار سنجی، بررسی اقتصادی و اعتباری و نظارتی از جمله کارکردهای این سامانه است.

بانک مرکزی و وزارت اقتصاد نباید رمز ارزها را رها کنند
از سوی دیگر، محمدرضا پور ابراهیمی داورانی رییس کمیسیون اقتصادی مجلس در در نطق میان دستور خود اظهارداشت: در خصوص مبادلات رمز ارزهایی که منشا خارجی دارند، نظر صریح ما در مجلس این است که بانک مرکزی و وزارت اقتصاد نباید این موضوع را رها کنند.سایت هایی که در این خصوص در حال اقدام هستند باید در چهارچوب ضوابط کشور عمل کنند. چراکه گزارش ما در کمیسیون اقتصادی حاکی از این است روزانه بین 3 تا 5 هزار میلیارد تومان از طریق درگاه های پرداختی که زیر نظر بانک مرکزی از طریق psp عملیاتی بشود متاسفانه بدون نظارت عملیاتی شده است.ما انتظار داریم بانک مرکزی ساماندهی کند اما شنیده ایم اخیرا بانک مرکزی ساماندهی توقف آنها را در دستور کار قرار داده که اساسا این موضوع ما نیست لذا بنا داریم در جلسات بعدی کمیسیون اقتصادی این موضوع را بحث کنیم.
وی گفت: کسانی که سال ها کشور را با این وضعیت اسفبار به دلیل نگاه به بیرون به رویکرد حل مشکلات به واسطه مذاکره با خارج از کشورگره زده بودند و امروز شاخص های اقتصادی در خصوص درآمد ملی، نرخ تورم، ضریب جینی، نرخ رشد اقتصادی بیانگر وضعیت نامناسب عملکرد آنها می باشد، حق ندارند برای اینکه بتوانند در آینده در حوزه تصمیم گیری عمل کنند، ادعایی داشته باشند؛ لذا مردم ما باید هوشیار باشند و در این زمینه تصمیم درست را اتخاذ کنند.در خصوص مسائل اقتصاد کلان در حال حاضر موضوع اصلاح قانون بانک مرکزی یکی از موضوعات مهم ما بوده و در دستور کار است که خوشبختانه با تصویب شما نمایندگان این امکان فراهم شد که در شوری دوم تمام نقطه نظراتی که شما نمایندگان ، صاحبنظران و کارشناسان دارند، در دستور کار قرار گرفته که به شما این قول را می دهیم که تک تک نمایندگان می توانند افراد توانمند و موثر را که مایل هستند اظهار نظر بکنند را به کمیسیون اقتصادی معرفی کنند و ما بنا داریم مذاکرات مربوط به تصویب نهایی گزارش کمیسیون در اصلاح قانون بانک مرکزی را به صورت پخش مستقیم ارائه کنیم تا همه بدانند حرف های کارشناسی چیست، تهمت های ناروا که امروز تبدیل به یک ادبیات برای مواجهه با این حرکت شده است.
در خصوص مسائل بازار سرمایه از وزیر اقتصاد انتظار این است که مصوبات شورای عالی بورس و جلسات سران قوا در این خصوص اجرایی شود و در خصوص رمز ارزها اخیرا مشکلاتی ایجاد شده همچنین موضوعاتی نیز  اخیر مطرح شده که موضع صریحی که در ارتباط با رمز ارزها داریم در دو بخش است که در رمز ارزهای داخلی ظرفیتی بزرگ برای اقتصاد کشور است که از این ظرفیت به واسطه نسبی در انرژی استفاده کنیم و بتوانیم منابع نفتی ناشی از آن را حوزه رفع تحریم ها به واسطه مبادلات خارجی استفاده کنیم. به زودی گزارش کمیسیون اقتصادی که در صحن مطرح است، در قالب طرح در کمیسیون نهایی خواهد شد و تکالیف تک تک دستگاه ها، وزارت نیرو، وزارت صمت، وزارت ارتباطات به واسطه بستر فضای مجازی، وزارت اقتصاد به واسطه شفافیت و اجرای قانون مبازره با پولشویی در کشور و بانک مرکزی عملیاتی خواهد کرد.